{"stem":"ग्रामणी","iast":"grāmaṇī","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1439","page":"54","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।","अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥","ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।","प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.95","synonyms":["मुख्य","प्रकृष्ट","प्रमुख","प्रबर्ह","वर्य","वरेण्य","प्रवर","पुरोग","अनुत्तर","प्राग्रहर","प्रवेक","प्रधान","अग्रेसर","उत्तम","अग्र","अग्रणी","अग्रिम","जात्य","अग्र्य","अनुत्तम","अनवरार्ध्य","वर","प्रेष्ठ","परार्ध्य","पर","श्रेयस्","श्रेष्ठ","सत्तम"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"3.153","page":"6","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नापिते ग्रामणीभण्डिवाहक्षौरिकभाण्डिकाः ॥ १५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.3.0.74","synonyms":["नापित","भण्डिवाह","क्षौरिक","भाण्डिक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.49","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रामणीर्नापिते पुंसि श्रेष्ठे ग्रामाधिपे त्रिषु ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.97","meanings":["नापित","श्रेष्ठ","ग्रामाधिप"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"12.225","page":"0086","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कोकिलाक्षे तु काण्डेक्षुर्वार्ताकी दुष्टधर्षिणी ।","हयपुच्छी तु काम्भोजी ग्रामणी रञ्जनीति च ॥ २२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.12.0.24","synonyms":["कोकिलाक्ष","काण्डेक्षु","वार्ताकी","दुष्टधर्षिणी","हयपुच्छी","काम्भोजी","रञ्जनी"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.2.12","page":"0052","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रामणीश्च प्रधाने स्यात्पतिनापितभोगिषु ।","सिङ्घाणं काचपात्रे स्याल्लोहनासिकयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.2.12","meanings":["प्रधान","पति","नापित","भोगिन्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.8.21","page":"0204","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तण्डिवाहो ग्रामणीर्वाश्चौरिको भाण्डिकः पुनः ।","नखकुट्टः क्षुरी मुण्डी चण्डिलः क्षुरमर्द्यथ ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.8.21","synonyms":["तण्डिवाह","चौरिक","भाण्डिक","नखकुट्ट","क्षुरिन्","मुण्डिन्","चण्डिल","क्षुरमर्दिन्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.56","page":"0220","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["खट्वारूढोऽविनीतः स्यान्मसारमसृणौ समौ ।","अग्र्योग्रगण्यो ग्रामण्यः श्रेष्ठः शाल्युत्तमः पुनः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.56","synonyms":["खट्वारूढ","अविनीत","मसार","मसृण","अग्र्य","अग्रगण्य","श्रेष्ट","शालि","उत्तम"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.112","page":"0392","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गोपालो ग्रामणीर्मायुर्घण्टाकर्णकरन्धमौ ।","कपाली कृतकी लिम्पः स्थूणः कर्णविकर्णकौ ॥ ११२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.112","synonyms":["गोपाल","मायु","घण्टाकर्ण","करन्धम","कपालिन्","कृतकिन्","लिम्प","स्थूण","कर्ण","विकर्णक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.65","page":"0018","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अग्रेसरमग्रहरं ग्राम[170a]णि चाग्रणि परं प्रबर्हं च ।","वरमनवरार्ध्यमुत्तममनुत्तमानुत्तर-प्रष्ठाः ॥ ६५ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.235","synonyms":["अग्रेसर","अग्रहर","अग्रणी","पर","प्रबर्ह","वर","अनवरार्ध्य","उत्तम","अनुत्तम","अनुत्तर","प्रष्ठ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.39","page":"0155","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृद्धे शतानीक ऋषेश्च भेदेऽ-","थ ग्रामणीभण्डशरोपधाने ।","खरालिकः कौक्कुटिकस्त्वदूरे-","रितेक्षणे दाम्भिक ईरितोऽत्र ॥ ३९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.140","head":"खरालिक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.48","page":"0201","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीर्णे वाच्यसमं पुराणमयुगे स्यात्पञ्चलक्ष्मण्यपि","ग्रन्थे भोगिकनायके क्षुरिणि ना ग्रामाधिपे ग्रामणीः ।","श्रेष्ठे च त्रितये स्त्रियां तु गदिता नील्यां च वारस्त्रियां","ग्राम्यायां च घृणौ तु[284a] पुंसि किरणो विक्षेपणे त्वन्तिमे ।","द्रुमभित्सेतुशालेषु वरणो नान्तिमे वृतौ ।","गुणिन्यृजौ च प्रगुणो रवणः शब्दने खरे ॥ ४८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.47","meanings":["भोगिकनायक","क्षुरिन्","ग्रामाधिप","श्रेष्ठ","नीली","वारस्त्री","ग्राम्या"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.675","page":"0105","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गायत्रीसंज्ञकच्छन्दो ग्रामणीस्तु पुमानयम् ।","नापिते भोगितेऽप्याह रभसस्त्रिस्तु नायके ॥ ६७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.675","meanings":["नापित","भोगित","नायक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.676","page":"0105","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["उत्तमेऽपि भवत्येष गिरीशस्तु पुमानयम् ।","महादेवे गिरेस्त्वीशे त्रिषु स्याद्गिरिजा पुनः ॥ ६७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.676","meanings":["उत्तम"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.328","page":"0093","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["परप्रष्ठपरार्ध्यानि ग्रामण्यग्रण्यनुत्तमम् ।","श्रेष्ठसत्तमतुल्याश्च शब्दा योज्या धिया स्वयम् ॥ ३२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.328","synonyms":["पर","प्रष्ठ","परार्ध्य","अग्रणी","अनुत्तम","श्रेष्ठ","सत्तम"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.9.165","page":"0182","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गोपुरं नगरद्वारे मुस्तकद्वारयोः पुनः ।","ग्रामणीः स्वामिनि श्रेष्ठे गर्जितो वारणान्तरे ॥ १६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.9.17","meanings":["स्वामिन्","श्रेष्ठ"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.4.42","page":"0045","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["तन्तुवाये महामानी कुम्भकारे तु चाक्रिकः ।","ग्रामिणी क्षुरमर्दी स्याच्छूर्पकारे तु मेदुरः ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.4.2","synonyms":["महामानिन्","चाक्रिक","क्षुरमर्दिन्","मेदुर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1560","page":"0249","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नापितोऽन्तावसायी च भण्डिवाहश्च भाण्डिकः ।","भण्डिवाही दिवाकीर्तिः ग्रामणीश्चण्डिलः पुनः ॥ १५६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1518","synonyms":["नापित","अन्तावसायिन्","भण्डिवाह","भाण्डिक","भण्डिवाहिन्","दिवाकीर्ति","चण्डिल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2615","page":"0422","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रधानं चोत्तमं जात्यमनुत्तममनुत्तरम् ।","बर्य्यं चाऽनवरार्ध्यं वै परार्ध्थं ग्रामणीः पुनः ॥ २६१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.167","synonyms":["प्रधान","उत्तम","जात्य","अनुत्तम","अनुत्तर","वर्य","अनवरार्ध्य","परार्ध्य"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.8.15","page":"0154","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नखकुटुः दिवाकीर्ति-ग्रामण्यन्तावसायिनः ।","निर्णेजकस्तु शौचेयो रजकः कर्मकीलकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 कु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.8.15","synonyms":["नखकुटु","दिवाकीर्ति","अन्तावसायिन्","निर्णेजक","शौचेय","रजक","कर्मकीलक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.167","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रामणीभङ्गिनाराचेषूपधाने खरालिकः ।","पाठनिश्चयशूण्याङ्के नृत्ये गुणनिका भवेत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.167","head":"खरालिक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.33","page":"0209","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्करादरयो राजभागधेये न च द्वयोः ।","ग्रामणीर्नापिताध्यक्षप्रधानभोगिकेषु ना ।","ग्रामीणा नीलिकौषध्यां ग्रामोद्भूते तु वाच्यवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.33","meanings":["नापित","अध्यक्ष","प्रधान","भोगिक"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.41","page":"0252","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अग्रिममनुत्तमं चोत्तमं चाऽनवरा-ऽर्ध्यवत् ।","परं परार्ध्यं ग्रामण्य-ऽग्रण्यग्रे प्रष्ठमन्तठम् ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.41","synonyms":["अग्रिम","अनुत्तम","उत्तम","अनवर","अर्ध्य","पर","परार्ध्य","अग्रणी","प्रष्ठ"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.5.1529","page":"0185","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नापितः क्षौर(रि?)को वप्ता चण्डिलान्तावसायिनौ ।","ग्रामणीश्च दिवाकीर्तिः क्षुरो वपनशस्त्रकम् ॥ १५२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.5.21","synonyms":["नापित","क्षौरक","वप्तृ","चण्डिल","अन्तावसायिन्","दिवाकीर्ति","क्षुर","वपनशस्त्रक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2084","page":"0252","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खनको मूषिके कोले ग्रामणीर्नापितेऽपि च ।","गृहिणी देहली जाया काञ्चिकं गृहकारिका ॥ २०८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.225","meanings":["नापित"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.29.94","page":"0014","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["एकपादो विभूतिश्च ललाटं सर्वमित्रकः ।","वृषघ्नो नलिनी विष्णुर्महेशो ग्रामणीः शशी ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.29.3","head":"ठ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.39.127","page":"0017","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["-----------------------------------","फुत्कारो यामिनी व्यक्ता पावनो मोहवर्धनः ।","निष्फला वागहङ्कारः प्रयागो ग्रामणीः फलम् ॥ १२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.39.3","head":"फ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.40.41","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वज्रमुष्टिर्भया भादिर्भूधरः पृष्ठवंशगः ।","ग्रामणीश्छगलण्डेशः सुरसश्च ब-कारकः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.40.1","synonyms":["वज्रमुष्टि","भया","भादि","भूधर","पृष्ठवंशग","छगलण्डेश","सुरस"]},{"kosha":"UTVD","kosha_title":"उत्पलिनी","kosha_latn":"Utpalinī","ref":"16","page":"0047","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उल्कामाली महाजम्भः श्वेतपादः खराण्डकः ।","गोपालो ग्रामणी(र्) मालुर्घण्टाकर्णकरन्धमौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/UTVD#UTVD.0.0.16","synonyms":["उल्कामालिन्","महाजम्भ","श्वेतपाद","खराण्डक","गोपाल","मालु","घण्टाकर्ण","करन्धम"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.64","page":"0206","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["परार्थ्यं ग्रामणीः स्पर्ध्यं जात्यं च वरमग्रणीः ।","उपाग्रस्तु गुणः पुंसि क्लीबे स्यादुपसर्जनम् ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.64","synonyms":["परार्थ्य","स्पर्ध्य","जात्य","वर","अग्रणी","उपाग्र","गुण","उपसर्जन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.36","page":"0259","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रामणीः स्वामिनि श्रेष्ठे ग्रामेशे नापिते तु ना ।","गोमुखोऽस्त्री वाद्यभेदे नक्रे नाले वने नपुम् ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.36","meanings":["स्वामिन्","श्रेष्ठ","ग्रामेश","नापित"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}