{"stem":"चक्षुस्","iast":"cakṣus","found":true,"koshas":18,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.575","page":"25","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चक्षुरक्षीक्षणं नेत्रं नयनं दृष्टिरम्बकम् ।","लोचनं दर्शनं दृक्च तत्तारा तु कनीनिका ॥ ५७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.300","synonyms":["अक्षि","ईक्षण","नेत्र","नयन","दृष्टि","अम्बक","लोचन","दर्शन","दृश्","तारा","कनीनिका"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.93","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["लोचनं नयनं नेत्रमीक्षणं चक्षुरक्षिणी ।","दृग्दृष्टी चास्रु नेत्राम्बु रोदनं चास्रमश्रु च ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.164","synonyms":["लोचन","नयन","नेत्र","ईक्षण","अक्षि","दृश्","दृष्टि","अस्रु","नेत्राम्बु","रोदन","अस्र","अश्रु"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.519","page":"0059","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दृग्दृष्टिनेत्रलोचनचक्षुर्नयनाम्बकेक्षणाक्षीणि ।","अश्रूणि वाष्परोदननयनजलाश्रास्रुनामानि ॥ ५१९ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.365","synonyms":["दृश्","दृष्टि","नेत्र","लोचन","नयन","अम्बक","ईक्षण","अक्षि","अश्रु","वाष्प","रोदन","नयनजल","अश्र","अस्रु"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.810","page":"0093","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गिरिसानुन्यपि वप्रं तल्पं दारेषु चक्षुषि ज्योतिः ।","चौर्यादावपि हिंसा प्रसरः प्रणयेऽपि निर्दिष्टः ॥ ८१० ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.24","head":"ज्योतिस्"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.3.7","page":"0082","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धातुः श्लेष्मादिरूप्यादिपृथ्व्यादिचक्षुरादिषु ।","मनःशिलादिभूवाद्योर्विशेषादस्थ्नि गैरिके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 दि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.3.7","head":"धातु"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.145","page":"0036","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पालिः स्त्री कर्णलतिका शंखोऽस्त्री भ्रूश्रवोन्तरा ।","विलोचनं चक्षुरक्षि लोचनं नयनाम्बके ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.145","synonyms":["पालि","कर्णलतिका","शंख","विलोचन","अक्षि","लोचन","नयन","अम्बक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.42","page":"0348","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विपाशाथ हिरण्यात्स्याद्बाहुर्वाहश्च शोणकः ।","काञ्चनाक्षी विशाला च चक्षुः सिन्धुः सरस्वती ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.42","synonyms":["विपाशा","हिरण्यबाहु","हिरण्यवाह","शोणक","काञ्चनाक्षी","विशाला","सिन्धु","सरस्वती"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.157","page":"0434","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हृषीकं त्वक्षं विषयस्रोतः करणमिन्द्रियम् ।","खं च श्रोत्रं त्वचा चक्षुर्जिह्वा नासा च पञ्चमी ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.157","synonyms":["हृषीक","अक्ष","विषयस्रोतस्","करण","इन्द्रिय","ख","श्रोत्र","त्वचा","जिह्वा","नासा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.7","page":"0219","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शङ्खोऽस्त्री स्याद्भालकर्णमध्यगः स्त्री तु दृग्दृशा ।","दृष्टिश्च न स्त्रियां नेत्रं नयनं चक्षुरक्षिणी ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.980","synonyms":["शङ्ख","दृश्","दृशा","दृष्टि","नेत्र","नयन","अक्षि"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"14","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्थूणोर्ण इति । स्थूणा चोर्णा च स्थूणोर्णे स्त्रीयोगे स्तः स्त्रीलिङ्गे भवत इत्यर्थः । इयं स्थूणा काष्ठमयी द्विकर्णिका । इयमूर्णा मेषलोमा । तयोरेव स्थूणोर्णयोर्यथासङ्ख्यगृहशशपूर्वकयोर्नपुंसकत्वम् । इदं गृहस्थूणम् । इदं शशोर्णम् । शशपूर्वकयोरिति किम् । इह मा भूत् इयं स्थालास्थूणा । इयं मेषोर्णा । सर्वशब्दो निर्विशेषवाची । सर्वमक्षिनाम जलनाम च नपुंसके भवति । अक्षिनाम तावत् । इदमक्षि लोचनं नेत्रं नयनं चक्षुर्दृगम्बकमीक्षणादि ।","जलपर्याय इदं जलं तोयं सलिलमम्बु नीरं वार्वारि काननमुदकं वनमित्येवमादि । जलशब्दत्वादप्शब्दस्यापि नपुंसकत्वं प्राप्नोतीत्याह मुक्त्वापः अप्शब्दं वर्जयित्वेत्यर्थः । अस्य हि स्त्र्यधिकारात्स्त्रीत्वम् । इमा आपः बहुवचनान्तः सदैव ।","जलकुसुमनाम सर्वं नपुंसकं स्यात्पद्मस्तु विभाषया ।","अभ्रादृतेऽम्बुदाख्या हि केशनखदन्तसञ्ज्ञाश्च ॥ १४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.14","synonyms":["स्थूणा","ऊर्णा","गृहस्थूण","शशोर्ण","अक्षि","लोचन","नेत्र","नयन","दृश्","अम्बक","ईक्षण","जल","तोय","सलिल","अम्बु","नीर","वार्","वारि","कानन","उदक","वन","अप्","पद्म","अभ्र","अम्बुद","केश","नख","दन्त"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"99","page":"0049","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दृगक्षि चक्षुर्नयनं दृष्टिर्नेत्रं विलोचनम् ।","कटाक्षं केकरापाङ्गं विभ्रमस्तस्य वैकृतम् ॥ ९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.99","synonyms":["दृश्","अक्षि","नयन","दृष्टि","नेत्र","विलोचन","कटाक्ष","केकर","अपाङ्ग","विभ्रम"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.780","page":"0109","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीतुर्ना भास्करे बालघृतपानार्थभाजने ।","चक्षुषि द्वे तु विहगे पीलुस्तु नरि पादपे ॥ ७८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.780","head":"पीतु"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.240","page":"0130","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नयनं लोचनं नेत्रमम्बकं दृष्टिचक्षुषी ।","अक्षीक्षणे तथा दृक्च तारायां स्यात्कनीनिका ॥ २४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.240","synonyms":["नयन","लोचन","नेत्र","अम्बक","दृष्टि","अक्षि","ईक्षण","दृश्","तारा","कनीनिका"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.82","page":"0006","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दृक् दृष्टिर्नयनं नेत्रं लोचनं चक्षुरक्षिणी ।","अपाङ्गो लोचनप्रान्तः कटाक्षः कुटिलेक्षितम् ॥ ८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.81","synonyms":["दृश्","दृष्टि","नयन","नेत्र","लोचन","अक्षि","अपाङ्ग","लोचनप्रान्त","कटाक्ष","कुटिलेक्षित"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.30","page":"0022","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नयनं लोचनं नेत्रमीक्षणं चक्षुरम्बकम् ।","अक्षि दृग्दृष्टिरस्यान्तस्तारका च कनीनिका ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.30","synonyms":["नयन","लोचन","नेत्र","ईक्षण","अम्बक","अक्षि","दृश्","दृष्टि","तारका","कनीनिका"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.922","page":"0140","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नेत्रं च नयनं चक्षुर्लोचनं च विलोचनम् ।","ईक्षणं दर्शनं दृष्टिर्देवदीपोऽक्षि वै पुनः ॥ ९२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.647","synonyms":["नेत्र","नयन","लोचन","विलोचन","ईक्षण","दर्शन","दृष्टि","देवदीप","अक्षि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.316","page":"0103","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नयनं लोचनं नेत्रं चक्षुरक्षिविलोचनम् ।","आत्मकं दृग्दृशादृष्टिर्वीक्षणं प्रक्षणेक्षणम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.316","synonyms":["नयन","लोचन","नेत्र","अक्षि","विलोचन","आत्मक","दृश्","दृशा","दृष्टि","वीक्षण","प्रेक्षण","ईक्षण"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.22","page":"0266","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विमाने चक्षुषि क्लीबं लक्ष्मीनाड्योरपि स्त्रियाम् ।","परो विदूरश्रेष्ठान्योत्तरे क्लीबन्तु केवले ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.22","head":"नेत्र"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1084","page":"0134","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दृग्दृष्टिरक्षि नयनं लोचनं चक्षुरीक्षणम् ।","अम्बकं दर्शनं नेत्रं निध्यानमवलोकनम् ॥ १०८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.54","synonyms":["दृश्","दृष्टि","अक्षि","नयन","लोचन","ईक्षण","अम्बक","दर्शन","नेत्र","निध्यान","अवलोकन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.8.1774","page":"0215","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कक्षीवन्मुष्कव[च्चक्षु]र्विश्वकर्मदुवस्यवः ।","सोमाहुतिश्चित्रमहा वसुकृद्धरुणो द्वितः ॥ १७७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.8.32","synonyms":["कक्षीवत्","मुष्कवत्","विश्वकर्मन्","दुवस्यु","सोमाहुति","चित्रमहस्","वसुकृत्","धरुण","द्वित"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.16.49","page":"0010","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अ-ङ्कारश्चक्षुषी दन्तो घटिका समगुह्यकः ।","प्रद्युम्नः श्रीमुखी प्रीतिर्बीजयोनिर्वृषध्वजः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.16.1","head":"अं"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.121","page":"0132","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभीक्ष्णं तु भृशे नित्ये स्यादिन्द्राणीन्द्रयोषिति ।","स्त्री बन्धे सिन्धुवारे च चक्षुर्दर्शनमीक्षणम् ॥ १२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.128","head":"ईक्षण"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.243","page":"0175","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दर्शनं वर्णमुकुरचक्षुःशास्त्रोपलब्धिषु ।","स्त्री दीर्घकोष्यां दुर्नामाऽर्शसि द्युम्नं बले धने ॥ २४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.252","head":"दर्शन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.94","page":"0180","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ईक्षणं नयनं चक्षुरक्षि लोचनमंबकम् ।","दृष्टिर्दृक् चाथ न पुमांस्तारकाक्ष्णः कनीनिका ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.94","synonyms":["ईक्षण","नयन","अक्षि","लोचन","अम्बक","दृष्टि","दृश्","तारका","कनीनिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.17","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तेमनं व्यञ्जने क्लेदे तोत्रे तोदे च तोदनम् ।","दर्शनं चक्षुषि स्वप्ने बुद्धिशास्त्रोपलब्धिषु ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.17","head":"दर्शन"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}