{"stem":"चटुल","iast":"caṭula","found":true,"koshas":11,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1455","page":"55","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["स्थावरं तु जङ्गमान्यज्जङ्गमं तु त्रसं चरम् ।","चराचरं जगदिङ्गं चरिष्णुश्चाथ चञ्चलम् ॥ १४५४ ॥","तरलं कम्पनं कम्प्रं परिप्लवचलाचले ।","चटुलं चपलं लोलं चलं पारिप्लवास्थिरे ॥ १४५५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 तु (sub) pāda 3 syl. 6 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.106","synonyms":["स्थावर","अजङ्गम","जङ्गम","त्रस","चर","चराचर","जगत्","इङ्ग","चरिष्णु","चञ्चल","तरल","कम्पन","कम्प्र","परिप्लव","चलाचल","चपल","लोल","चल","पारिप्लव","अस्थिर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.695","page":"0080","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["लोलं चपलं चटुलं प्रचलं तरलं परिप्लवमधीरम् ।","पारिप्लवं च धीराश्चलाचलं चञ्चलं च कथयन्ति ॥ ६९५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.10","synonyms":["लोल","चपल","प्रचल","तरल","परिप्लव","अधीर","पारिप्लव","चलाचल","चञ्चल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.133","page":"0228","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चराचरं त्रसं द्रङ्गं कम्प्रं चरनकम्पने ।","चटुलं चपलं लोलं चञ्चलं च चलाचलम् ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.133","synonyms":["चराचर","त्रस","द्रङ्ग","कम्प्र","चपल","लोल","चञ्चल","चलाचल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.38","page":"0069","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["विना तु पात्रं यः प्रश्नो नभोदर्शनपूर्वकम् ।","आकाशभाषितं तत्स्याद्दैवप्रश्न उपश्रुतिः ।","उत्तरं प्रतिवचः प्रतिवाक्यमस्त्रियां तु चटुलं चटु चाटु ।","चाटुकं च हृदयंगमहृद्ये सूनृतं त्रिषु त(भ)वेत्प्रियसत्ये ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.138","synonyms":["आकाशभाषित","दैवप्रश्न","उपश्रुति","उत्तर","प्रतिवचस्","प्रतिवाक्य","चटु","चाटु","चाटुक","हृदयंगम","हृद्य","सूनृत"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.15","page":"0023","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चलनं चञ्चलं कम्प्रं कम्पनं चटुलास्थिरे ।","एजनं वेपनं वेपि पारिप्लव-परिप्लवे ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.289","synonyms":["चलन","चञ्चल","कम्प्र","कम्पन","अस्थिर","एजन","वेपन","वेपिन्","पारिप्लव","परिप्लव"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.343","page":"0094","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चपलं चञ्चलं लोलं कम्पनं तरलं चलम् ।","पारप्लवं कम्प्रमुक्तं चटुलं चास्थिरे समम् ॥ ३४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.343","synonyms":["चपल","चञ्चल","लोल","कम्पन","तरल","चल","पारिप्लव","कम्प्र","अस्थिर"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.674","page":"0114","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["सुभगे सुन्दरः शाली चक्षुष्यश्चटुलोऽपि च ।","वैरङ्गिको विमोदी च विरागार्हे विरागवान् ॥ ६७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.674","synonyms":["सुन्दर","शालिन्","चक्षुष्य","वैरङ्गिक","विमोदिन्","विरागवत्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.103","page":"0044","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["विप्रकृष्टं परं दूरं ध्रुवं नित्यं च शाश्वतम् ।","चञ्चलं चपलं लोलं तरलं चटुलं चलम् ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.34","synonyms":["विप्रकृष्ट","पर","दूर","ध्रुव","नित्य","शाश्वत","चञ्चल","चपल","लोल","तरल","चल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2645","page":"0427","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चञ्चलं चपलं ज्ञेयं चलनं चटुलं चलम् ।","लोलं चलाचलं कम्प्रं कम्पनं तरलं तथा ॥ २६४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.204","synonyms":["चञ्चल","चपल","चलन","चल","लोल","चलाचल","कम्प्र","कम्पन","तरल"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.53","page":"0253","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चलं चपलं चटुलं कमनं कम्प्रमप्यथ ।","अधोमुखेऽवनतं स्यादानतं, कुटिले पुनः ॥ ५३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 प (sub) pāda 3 syl. 6 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.53","synonyms":["चल","चपल","कमन","कम्प्र","अवनत","आनत"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1671","page":"0200","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उत्क्षिप्तोदञ्चितोदस्तोद्धृतोद्गमितमुद्धतम् ।","उत्थापितं चोन्नमितं चटुलं चलितार्थकम् ॥ १६७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.101","synonyms":["उत्क्षिप्त","उदञ्चित","उदस्त","उद्धृत","उद्गमित","उद्धत","उत्थापित","उन्नमित","चलित"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.79","page":"0207","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चिकुरं चटुलङ्कंप्रं पारिप्लवपरिप्लवौ ।","स्थास्न्वेकरूपं कूटस्थं स्थेयान् स्थेष्ठोऽप्यतिस्थिरे ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.79","synonyms":["चिकुर","कंप्र","पारिप्लव","परिप्लव","स्थास्नु","एकरूप","कूटस्थ","स्थेयस्","स्थेष्ठ"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}