{"stem":"चालन","iast":"cālana","found":true,"koshas":3,"places":[{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"16","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कण्ठसञ्ज्ञाः स्तनसञ्ज्ञाः बाहुसञ्ज्ञाश्च पुंसि भवन्ति । अयं कण्ठः । गल इत्यादिः । स्तनसञ्ज्ञाश्च । अयं स्तनः कुचः पयोधर इत्यादिः । बाहुसञ्ज्ञाश्च भुजस्तरणः धरणः चालन इत्यादिः । कण्ठसञ्ज्ञत्वाद्ग्रीवाशब्दस्यापि पुंसि प्रयोगः प्राप्नोतीत्याह । स्त्रियां भवेद्ग्रीवा । ग्रीवाशब्दस्य स्त्रीलिङ्गता भवति । इयं ग्रीवा शिरोधरा कन्धरा इत्येवमादयः । पृष्ठादयः शब्दा नपुंसके स्युः । तद्यथा । इदं पृष्ठं पार्श्वयोर्यष्टिः । इदं ललाटं भ्रुवोरुपरिस्थानम् । इदमंसः[श] स्तनयोरुपरिस्थानम् । इदमुदरं जठरः । इदं जत्रु स्कन्धसम्बन्धि । इत्येवमादयः ।","ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः पुंस्योष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च ।","घञ्चैरच्च ऋदोरप्च स्याद्बहुलमन्धकारश्च ॥ १६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.17","synonyms":["कण्ठ","गल","स्तन","कुच","पयोधर","बाहु","भुज","तरण","धरण","ग्रीवा","शिरोधरा","कन्धरा","पृष्ठ","ललाट","अंस","उदर","जत्रु","ऊर्मि","ध्वनि","अञ्जलि","ओष्ठ","कपोल","गुल्फ","अन्धकार"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.742","page":"0112","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रीनपोस्तितउन्यर्थे तथा चालयतेरपि ।","रूपे तु तत्र भवतश्चालनं चालना तथा ॥ ७४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.742","meanings":[]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.56","page":"0141","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चालनं क्लीवमप्याहुर्व्याडिगङ्गाधरादयः ।","स्यूतः स्यूनः प्रसेवस्तु त्रयं धौतकटे स्मृतम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.56","synonyms":["स्यूत","स्यून","प्रसेव"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.36","page":"0301","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यथा तुल्येऽनुमाने च प्रशंसायामपीष्यते ।","वृथा निष्कारणे व्यर्थे तथा निष्फलचालने ॥","अव्यथा वितथे दुष्टे भिन्नार्थेऽपि निगद्यते ।","सर्वथा तु प्रतिज्ञायां भृशे हेतौ च कीर्त्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.36","head":"वृथा"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}