{"stem":"चिकित्सा","iast":"cikitsā","found":true,"koshas":12,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.473","page":"22","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दोषज्ञस्तु भिषग्वैद्य आयुर्वेदी चिकित्सकः ।","रोगहार्यगदंकारो भेषजं तन्त्रमौषधम् ॥ ४७२ ॥","भैषज्यमगदो जायुश्चिकित्सा रुक्प्रतिक्रिया ।","उपचर्योपचारौ च लङ्घनं त्वपतर्पणम् ॥ ४७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.171","synonyms":["दोषज्ञ","भिषज्","वैद्य","आयुर्वेदिन्","चिकित्सक","रोगहारिन्","अगदंकार","भेषज","तन्त्र","औषध","भैषज्य","अगद","जायु","रुक्प्रतिक्रिया","उपचर्या","उपचार","लङ्घन","अपतर्पण"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.83","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अनामयं स्यादारोग्यं चिकित्सा रुक्प्रतिक्रिया ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.83","synonyms":["अनामय","आरोग्य","रुक्प्रतिक्रिया"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.157","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आरम्भो निष्कृतिः शिक्षा पूजनं संप्रधारणम् ।","उपायः कर्म चेष्टा च चिकित्सा च नव क्रियाः ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.298","head":"क्रिया"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.612","page":"0069","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["आयुर्वेदी भिषग्वैद्यो दोषज्ञः स्याच्चिकित्सकः ।","उपचर्या चिकित्सा स्यान्निदानं हेतुरुच्यते ॥ ६१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.458","synonyms":["आयुर्वेदिन्","भिषज्","वैद्य","दोषज्ञ","चिकित्सक","उपचर्या","निदान","हेतु"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.3.1","page":"0157","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रिया कृत्ये चिकित्सायां चेष्टायां कर्म[75]पूजयोः ।","उपायारम्भशिक्षासु निष्कृतौ संप्रधारणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.3.1","head":"क्रिया"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.360","page":"0060","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["औषधं चागदं जायुः पुंस्यथापि च निग्रहः ।","उपचारश्चोपशमश्चिकित्सा रुक् प्रतिक्रिया ॥ ३६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 श्चो (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.360","synonyms":["औषध","अगद","जायु","निग्रह","उपचार","उपशम","रुक्प्रतिक्रिया"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.78","page":"0313","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अष्टाङ्ग आयुर्वेदः स्यादब्जो धन्वन्तरिः स्मृतः ।","वैद्यनाथश्चाथ भवेच्चिकित्सा स्त्री चिकित्सितम् ॥ ७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 श्चा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.81","synonyms":["आयुर्वेद","अब्ज","धन्वन्तरि","वैद्यनाथ","चिकित्सित"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.8","page":"0076","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋतीयते चिकित्सायां भिषज्यति चिकित्सते ।","वमति च्छर्दति स्नुह्यत्युद्गारे छर्दयत्यपि ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.403","meanings":["भिषज्यति","चिकित्सते"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.107","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शरत् संवत्सरे मेघात्यये शान्तिस्तु मङ्गले ।","चिकित्सायां शमे चाथ शिंबिर्निष्पावनामनि ॥ १०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.107","head":"शान्ति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.204","page":"0060","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रिया स्त्री निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु ।","करणारम्भपूजासु चेष्टायां सम्प्रधारणे ॥ २०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.204","head":"क्रिया"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.13","page":"0002","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इरावती नदीमात्रे नदीभेदेऽप्यथोच्यते ।","उपचर्या चिकित्सायां पूजायां चेति मन्वते ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.13","head":"उपचर्या"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.36","page":"0009","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपक्रमश्चिकित्सायामुपधारम्भयोरपि ।","उपायपूर्वे त्वारम्भेऽमरसिंहः शरेप्यथो ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.93","head":"उपक्रम"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.137","page":"0118","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उपचारश्चिकित्सा चोपचर्या रुक्प्रतिक्रिया ।","क्वाथचूर्णादिभेदेन लङ्घनं त्वपतर्पणम् ॥ १३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.137","synonyms":["उपचार","उपचर्या","रुक्प्रतिक्रिया","लङ्घन","अपतर्पण"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.3.73","page":"0170","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विक्रमे च चिकित्सायामुपधारम्भयोरपि ।","उपलब्धिर्मनीषायां प्राप्तौ ज्ञानेऽपि कथ्यते ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.3.12","head":"उपक्रम"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.728","page":"0101","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उपचारश्चिकित्सा स्यादुपचर्या रुक्प्रतिक्रिया ॥ ७२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.330","synonyms":["उपचार","उपचर्या","रुक्प्रतिक्रिया"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.220","page":"0097","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अरोगतायां स्वास्थ्यं स्यात्तदारोग्यमनामयम् ।","अथ रोगप्रतीकारे चिकित्सा रुक्प्रतिक्रिया ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.220","synonyms":["स्वास्थ्य","आरोग्य","अनामय","रुक्प्रतिक्रिया"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.25.46","page":"0256","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्ञात्वारम्भे विक्रमे स्याच्चिकित्सायामुपक्रमः ।","स्वीकारेऽप्यभ्यागमने भवेदुपगमः पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.25.46","head":"उपक्रम"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1905","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिक्षायां निष्कृतौ चेष्टाचिकित्सोपाययुक्तिषु ।","आरम्भे कोटिरश्र्यग्रप्रकर्षावधिसीमसु ॥ १९०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.46","head":"क्रिया"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2204","page":"0267","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आच्छोटनं स्यादाघाते मृगयायां विमर्दने ।","आरम्भणे चिकित्सायामुपधायामुपक्रमः ॥ २२०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.345","head":"उपक्रम"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.139","page":"0184","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उपचर्या चिकित्सा स्याल्लंघनं त्वपतर्पणम् ।","कुशी भग्नास्थिबन्धः स्यादरिष्टो दंशबन्धनम् ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.139","synonyms":["उपचर्या","लङ्घन","अपतर्पण","कुशी","भग्नास्थिबन्ध","अरिष्ट","दंशबन्धन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.9","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रिया तु निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु ।","करणारंभपूजासु चेष्टायां संप्रधारणे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.9","head":"क्रिया"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.18","page":"0266","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपक्रमश्चिकित्सायामुपधारंभयोरपि ।","उपग्रहस्तु बन्दौ स्याद्ग्रहणेऽप्यनुकूलने ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.18","head":"उपक्रम"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}