{"stem":"चूडा","iast":"cūḍā","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.571","page":"25","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चूडा केशी केशपाशी शिखा शिखण्डिका समाः ॥ ५७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.295","synonyms":["केशी","केशपाशी","शिखा","शिखण्डिका"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.5.31","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिखा चूडा शिखण्डस्तु पिच्छबर्हे नपुंसके ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.5.47","synonyms":["शिखा","शिखण्ड","पिच्छ","बर्ह"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.97","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिखा चूडा केशपाशी व्रतिनस्तु सटा जटा ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.172","synonyms":["शिखा","केशपाशी","सटा","जटा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.193","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चूडा किरीटं केशाश्च संयता मौलयस्त्रयः ॥ १९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.362","head":"मौलि"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.242","page":"0030","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वाणी केका शिखा चूडा चन्द्रको मेचकः स्मृतः ।","प्रचलाकः शिखण्डश्च कलापो वर्ह उच्यते ॥ २४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.87","synonyms":["वाणी","केका","शिखा","चन्द्रक","मेचक","प्रचलाक","शिखण्ड","कलाप","वर्ह"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.799","page":"0092","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्मविपाकेऽपि दशागती स्मृते काननेऽपि दवदावौ ।","चूडाशिखे शिरस्यपि हस्तिन्यां धेनुकागणिके ॥ ७९९ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.13","meanings":["शिरस्"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"2.3.2","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिखा ज्वाला शिखा चूडा शिखा शाखा शिखा शिफा ।","शिखा शिखण्डिनां चूडा शिखा स्यादग्रमात्रकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.2.3.2","head":"शिखा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.1.5","page":"0044","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चोडो देशविशेषः स्याच्चोडः प्रावरणान्तरम् ।","चूडा बाहुविभूषायां चूडे तु वलभीशिखे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.1.5","meanings":["बाहुविभूषा","वलभी","शिखा"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.1.9","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिखण्डः कथितः सद्भिश्चूडायां शिखिपुच्छके ।","कोदण्डं कार्मुकं प्रोक्तं कोदण्डो भ्रूलतापि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.1.9","head":"शिखण्ड"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.2.8","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आलुः कन्दप्रभेदः स्यादालुर्गलन्तिका स्मृता ।","मौलिः संयतकेशेषु चूडामुकुटयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र्ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.2.8","head":"मौलि"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.3.64","page":"0015","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वडभिर्वडभी चूडा चूला च स्युः स्त्रियामिमाः ।","विमानमथ तद्भेदास्तत्र विच्छन्दकोऽस्त्रियाम् ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.3.64","synonyms":["वडभि","वडभी","चूला","विमान","विच्छन्दक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.3.75","page":"0016","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रासादमण्डपे चूडा दन्तास्ते नागदन्तकाः ।","मत्तवारणमिच्छन्ति प्रग्रीवं पुंनपुंसकम् ॥ ७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.3.75","synonyms":["दन्त","नागदन्तक","मत्तवारण","प्रग्रीव"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.138","page":"0035","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["केशेषूपरि मालस्य वर्त्म सीमन्तकः पुमान् ।","चूडा केशी केशपाशी शिखा पुंसि शिखण्डकः ॥ १३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.138","synonyms":["सीमन्तक","केशी","केशपाशी","शिखा","शिखण्डक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.12.107","page":"0329","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रचलाकः शिखा चूडा मेचकः पुंसि तद्ध्वनौ ।","केकाथापस्वरः क्रौञ्चः क्रुङ् स्यात्पङ्क्तिचरः पुनः ॥ १०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.12.107","synonyms":["प्रचलाक","शिखा","मेचक","केका","अपस्वर","क्रौञ्च","क्रुञ्च्","पङ्क्तिचर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.28","page":"0178","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दुर्माषा चक्रिका चूडा काम्बोजी काकपीलुका ।","वाकुची वागुचिश्चन्द्रशकला चन्द्रवल्लरी ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.538","synonyms":["दुर्माषा","चक्रिका","काम्बोजी","काकपीलुका","वाकुची","वागुचि","चन्द्रशकला","चन्द्रवल्लरी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.13","page":"0199","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कलापः प्रचलाकश्च पिच्छं बर्हस्तु न स्त्रियाम् ।","शिखा चूडा पक्षिभेदाः कोकवञ्जुलकादयः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.781","synonyms":["कलाप","प्रचलाक","पिच्छ","बर्ह","शिखा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.26","page":"0221","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चूडा केशी केशपाशी जुटकं च शिखण्डिका ।","बालानां काकपक्षोऽसौ शिखण्डक-शिखाण्डकौ ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.998","synonyms":["केशी","केशपाशी","जुटक","शिखण्डिका","काकपक्ष","शिखण्डक","शिखाण्डक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.12.80","page":"0190","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पात्रे वाजिविभूषणे च तटिनीपात्रेऽथ गोभूबुध-","स्त्रीवाणीमखपात्रभित्स्वपि शिरासृष्ट्योरिडेले मते ।","क्रीडा खेलनहेलयोरथ भवेच्चूडा वलभ्यां शिखा-","दोर्भूषास्वथ मौलिमाल्यसरलानुक्रोशमर्दार्तिषु ॥ ८० ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.12.14","meanings":["वलभी","शिखा","दोर्भूषा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.12.85","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उक्तश्चूडाबर्हयोर्ना शिखण्डः","कोदण्डोऽस्त्री भ्रूलतायां [च] देशे ।","चापेऽथ स्यादस्त्रियां शाखिनः स्या-","न्मध्ये मूलस्क[277a]न्धयोश्च प्रकाण्डः ॥ ८५ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"salini · pāda 2 syl. 5 स्क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.12.19","head":"शिखण्ड"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.19","page":"0305","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सीरो रवौ पुंस्यथ लाङ्गलेऽस्त्री","चीरं तु चूडांशु[46a]कगोस्तनेषु ।","स्यात्सीसके स्त्री त्वपि झिल्लिकायां","कच्छाटिकायामपि लेखभेदे ॥ १९ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.28","head":"चीर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.89","page":"0343","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धमिल्लचूडामुकुटेषु मौलि-","र्द्वयोरशोके तु नृलिङ्ग उक्तः ।","शालिः पु[68b]मान्स्यात्कलमे च गन्ध-","मार्जारके योषिति पालिरस्रौ ॥ ८९ ॥"],"metre":"upendravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upendravajra · pāda 1 syl. 1 शा (sub) pāda 2 syl. 1 मा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.45","head":"मौलि"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","शब्द","अञ्जलि","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","कपोल","गण्ड","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","पाद","रोग","वेग","स्पर्श","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","विकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","वसा"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"18","page":"0004","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्राणो नाम वायुः सोऽस्यास्तीति प्राणी तस्याङ्गं प्राण्यङ्ग इकारः अन्ते यस्य तदिदन्तम् । तत्सर्वं स्त्रीलिङ्गं भवति । तद्यथा । इयं कटिः श्रोणिः अङ्गुलिः पङ्क्तिरित्यादि वस्तिकुक्षिपाणीनामपीदन्तत्वाच्च स्त्रीत्वे प्राप्ते बाधः क्रियते । एतान्विमुच्य वर्जयित्वेत्यर्थः । पुंसीत्यधिकारात्तेषां पुंस्त्वमेव भवति । अयं वस्तिः नाभेरधः । अयं कुक्षिरुदरस्थानम् । अयं पाणिर्हस्त इति । जङ्घादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं जङ्घा जानुनोरधस्तात् । पादस्योपरिस्था च । इयं शिरा देहधारिणी । इयं स्नुषा पुत्रवधूः ।","इयं नासिका गन्धहारिणी । इयं चूडा शिखा । इयं वसा शोणितविकारः स्नेहश्च ।","स्रक्स्रुक्स्फिक्त्वग्वाग्योषितो हि विद्यात्स्त्रियां द्युनावौ च ।","दीधितिमेकां[का] मुक्त्वा रश्म्यभिधानं तु पुंस्येव ॥ १८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.19","synonyms":["कटि","श्रोणि","अङ्गुलि","पङ्क्ति","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","वसा","स्रज्","स्रुच्","स्फिज्","त्वच्","वाच्","योषित्","दिव्","नौ","रश्मि","दीधिति"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.35","page":"0012","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रोगभेदे पशूनां च लक्षणीयेऽथ मूर्धनि ।","चूडा शिखावलभ्योश्च चूलिस्तु धनुषोऽटनौ ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.35","meanings":["मूर्धन्","शिखा","वलभी"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.281","page":"0067","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चूडायां यादवाचार्यो ना तु केशः शिरोरुहे ।","रश्मौ भगे च क्लीबं तु ह्रीबेरे क्ष्वेडवाक् पुनः ॥ २८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.281","head":"केशी"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1039","page":"0131","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मौलिस्तु नृस्त्रियोर्मूर्ध्नि चूडामकुटयोरपि ।","तथा संयतकेशेषु यक्षो वैश्रवणे पुमान् ॥ १०३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1039","head":"मौलि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1365","page":"0159","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिखा तु स्त्री शिफाशाखाघृणिज्वालासु मूर्धनि ।","चूडायां केकिचूडायां चूचुकेऽप्यग्रमात्रके ॥ १३६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1365","head":"शिखा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.209","page":"0029","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शान्तौ चाप्याश्रमपदे श्वयीचिस्तु निशाकरे ।","श्वयथौ च शिखण्डस्तु चूडायां बर्हिबर्हके ॥ २०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.209","head":"शिखण्ड"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.191","page":"0042","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षेप्तव्ये त्रिः केशपाशी पुनश्चूडार्थके स्रियाम् ।","ना तु केशकलापेऽथ पुमान् केलिकिलः स्मृतः ॥ १९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.457","head":"केशपाशी"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.26","page":"0022","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["केशेषु वर्त्म सीमन्तः कुरलो भ्रमरालकः ।","शिखा शिखण्डिका चूडा बालानां काकपक्षकः ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.26","synonyms":["वर्त्मन्","सीमन्त","कुरल","भ्रमरालक","शिखा","शिखण्डिका","काकपक्षक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.638","page":"0139","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चूडा शिखण्डिका केशी केशपाशी तथा शिखा ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 ण्ड (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.638","synonyms":["शिखण्डिका","केशी","केशपाशी","शिखा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.2.43","page":"0053","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चूडा चूला चन्द्रशाला वडभी वलभिस्तथा ।","कूटागारञ्च वलभी गृहाद्युपरि यद्गृहम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.2.43","synonyms":["चूला","चन्द्रशाला","वडभी","वलभि","कूटागार","वलभी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.4.298","page":"0079","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["श्रीभद्रो भद्रको भद्रा गुन्द्रा च भद्रमुस्तकम् ।","उच्चटा चक्रला चूडा चूडाला चेचुडा भये ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.4.298","synonyms":["श्रीभद्र","भद्रक","भद्रा","गुन्द्रा","भद्रमुस्तक","उच्चटा","चक्रला","चूडाला","चुडा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.87","page":"0088","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शिखायान्तु शिखा चूडा मयूरस्य निगद्यते ।","शिखण्डोऽस्त्री पिच्छबर्हे शिखिपुच्छशिखण्डके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.87","synonyms":["शिखा","शिखण्ड","पिच्छ","बर्ह","शिखिपुच्छ","शिखण्डक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.325","page":"0103","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["धम्मिल्लास्ते निगदिता मौलिर्मौली च तत्र हि ।","शिखा चूडा केशपाशी जुटिका जूटिकेत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.325","synonyms":["धम्मिल्ल","मौलि","मौली","शिखा","केशपाशी","जुटिका","जूटिका"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.352","page":"0105","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कटकञ्च कङ्कणोऽस्त्री कौतुकं करभूषणम् ।","करसूत्रं प्रतिसरं चूडा या वाभटीति च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 ञ्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.352","synonyms":["कटक","कङ्कण","कौतुक","करभूषण","करसूत्र","प्रतिसर","वाभटी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.14","page":"0205","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चण्डा धनहरी शङ्खपुष्प्योश्च कोपन त्रिषु ।","चूडा शिखायां वडभौ शिखर करभूषणे ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श्च (sub) pāda 4 syl. 2 ख (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.14","meanings":["शिखा","वडभी","शिखर","करभूषण"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.35","page":"0206","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["न स्त्रियां श्रवणाक्ष्णोश्च मले च सेचपात्रके ।","भेरुण्डी यक्षिणीभेददेवतान्तरयोः स्त्रियाम् ॥","भयानके भिन्नलिङ्गं भेरुण्डं गर्भधारणे ।","मार्तण्डो मिहिरे क्रोडे शिखण्डो वर्हचूडयोः ॥","मारुण्डोऽपि च सर्पाण्डे पथगोमयमण्डले ।","वण्डोशाविकाश(?) स्त्रीवर्त्तिभेदेषु च स्त्रियाम् ॥","वितण्डा स्त्री वादभेदे कच्वी शाके शिफाद्वये ।","सरण्डः सरटे धूर्ते कामुके भूषणान्तरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 व (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.35","head":"शिखण्ड"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.95","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मन्थरः पुंसि मत्थानवाधकोषफलेषु च ।","पृथुवक्रमन्दगामिजडेष्वपि भवेत्त्रिषु ॥","मकरो जलजन्तौ स्यान्निधिराशिविशेषयोः ।","मयूरो बर्हिचूडायामपामार्गशिखण्डिनोः ॥","महेन्द्र इन्द्राचलयोर्मधुत्रः कामुकालियोः ।","मन्दुरा वाजिशालायां तथा शयनवस्तुनि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.95","head":"मयूर"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.33","page":"0279","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मौलिः किरीटे चूडायां धम्मिल्लाशोकवृक्षयोः ।","लीलाशृङ्गारचेष्टायां स्त्रियां केलिविलासयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.33","head":"मौलि"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.50","page":"0222","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":true,"verse":["तमङ्गस्तवङ्गश्छदिराधारे वलभीभवे ।","वलभिर्वर्डभी तद्वद्वडभिश्च्यूडया समम् ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.50","synonyms":["तमङ्ग","तवङ्ग","वलभि","वडभी","वडभि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.4.708","page":"0091","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["जानुदेशस्त्ववस्कारः शुण्डायां स्रोत इत्यपि ।","कक्ष्या चूडा(षा?) वरत्रा स्याद्धेनुका करिणी वशा ॥ ७०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.4.33","synonyms":["अवस्कार","स्रोतस्","कक्ष्या","वरत्रा","धेनुका","करिणी","वशा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.5.789","page":"0100","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पिच्छबर्हे कलापश्च प्रचलाकः शिखण्डकः ।","शिखाचूडे समे स्यातां समौ भासशकुन्तकौ ॥ ७८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.5.4","synonyms":["पिच्छ","बर्ह","कलाप","प्रचलाक","शिखण्डक","शिखा","भास","शकुन्तक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1976","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मौलिस्तु संयते केशे चूडायां मकुटे द्वयोः ।","वाचंयमे वसिष्ठादौ बुद्धे वृक्षे जिने मुनिः ॥ १९७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.117","head":"मौलि"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.52","page":"0109","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लेखो देवेऽपि पङ्क्तौ स्त्री शिखा चूडाग्रयोरपि ।","शाखा वेदविभागेऽपि सखा मित्रसहाययोः ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.52","head":"शिखा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.102","page":"0181","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चूडा केशी केशपाशी शिखण्डी कमुजा शिखा ।","बालानां सा काकपक्षः शिखण्डश्च शिखण्डकः ॥ १०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.102","synonyms":["केशी","केशपाशी","शिखण्डी","कमुजा","शिखा","काकपक्ष","शिखण्ड","शिखण्डक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.64","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मोचा कदल्यां स्त्री वृक्षरसे ना पाटले नषण् ।","मौलिः संयतकेशेषु चूडायां मकुटेऽप्यषण् ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.64","head":"मौलि"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.2.15","page":"0272","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माषपर्ण्यां कृष्णवृन्ता सिंहपुच्छी महासहा ।","रात्रावप्यर्जुनी सौम्या शिखा चूडा शिरस्यपि ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.2.16","meanings":[]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}