{"stem":"छेदन","iast":"chedana","found":true,"koshas":10,"places":[{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.729","page":"0084","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कल्पनं कर्तनं प्रोक्तं वर्धनं छेदनं तथा ।","व्यत्ययः स्याद्विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ ७२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.44","synonyms":["कल्पन","कर्तन","वर्धन","व्यत्यय","विपर्यास","वैपरीत्य","विपर्यय"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.53","page":"0117","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्तनं छेदनं प्रोक्तं स्त्रीणां च सूत्रकर्शने ।","दर्शनं लोचने स्वप्ने बुद्धिशास्त्रोपलब्धिषु ।","रञ्जनं रागजननं रञ्जनं रक्तचन्दनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.53","head":"कर्तन"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.56","page":"0118","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्धनं छेदने वृद्धौ वारिधानी तु वर्धनी ।","चन्दनं तरुभेदः स्याच्चन्दनं वानरान्तरम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.56","head":"वर्धन"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"28.2.1","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वशब्दो वरुणं प्राह इवार्थं च तदव्ययम् ।","लवो रामसुते प्रोक्तो लवश्छेदनलेशयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.28.2.1","head":"लव"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.39","page":"0239","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भावः पदार्थो धर्मः स्यात्सत्त्वं तत्त्वं च वस्तु च ।","वर्धनं छेदनं व्युष्टिः फलमाम्नाय इत्यपि ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.39","synonyms":["भाव","पदार्थ","धर्म","सत्त्व","तत्त्व","वस्तु","वर्धन","व्युष्टि","फल","आम्नाय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.4.11","page":"0031","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विदारणं भेदनं च विदरः स्फुटनं भिदा ।","लवोऽभिलावो लवनं लूनिः स्त्री स्यादुपस्कृतिः ।","प्रतिकीर्णमुपस्कीर्णं हिंसायां विषये मते ।","उपस्कारं लुनन्तीति विक्षिप्य लवने[178b] भवेत् ।","छेदनं वर्धनं तुल्ये कर्तनं कल्पनं छिदा ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.4.11","synonyms":["विदारण","भेदन","विदर","स्फुटन","भिदा","लव","अभिलाव","लवन","लूनि","उपस्कृति","प्रतिकीर्ण","उपस्कीर्ण","उपस्कार","वर्धन","कर्तन","कल्पन","छिदा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.87","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संशोधनच्छेदनपालनेषु","त्यागे तथा हस्तिमदे च दानम् ।","मानो ग्रहे चित्तसमुन्नतौ च","न स्त्री प्रमाणे कुडवादिके च ॥ ८७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.6","head":"दान"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.31","page":"0251","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्केतनोऽस्त्री कृतिचिह्नके तु","निमन्त्रणार्थो वमने तु षण्ढे ।","स्याच्छर्दनोऽलम्बुषनिम्बयोर्ना-","थ च्छेदनं कर्तनभेदयोः स्यात् ॥ ३१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.52","meanings":["कर्तन","भेद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.54","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रथेऽस्त्रियां स्यन्दनमादिमे द्रौ","स्यात्क्रन्दनं रोदनं सम्मदार्थम् ।","स्याद्वर्धनं छेदनवृद्धिवाचि","वार्धानिकायां पुनरङ्गना स्यात् ॥ ५४ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 1 र (sub) pāda 2 syl. 7 नं (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.76","head":"वर्धन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.1","page":"0337","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लो वासवे स्याल्लवणेऽथ लूः स्या-","ल्लावे तथा छेदनयोश्च * * ।","श्लेषे तनोर्लीर्-"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. None ल्लावे तथा छेदनयोश्च (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.1","head":"लू"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.9","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथ चित् स्यात् स्त्रियां ज्ञाने ज्ञातरि त्वेष भेद्यवत् ।","अथच्छिच्छेदने स्त्री स्याच्छेत्तरि त्वेष भेद्यवत् ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.9","head":"छिद्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.24","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छेदने कारणौपम्याधिवासेष्वथ कर्ववाक् ।","अपाठि निष्पत्तिक्षेत्रे कन्दर्पे चेति कैश्चन ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.24","head":"कल्प"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.388","page":"0080","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कम्बली स्त्री तु विज्ञेया सज्जनायां च हस्तिनः ।","कल्पना क्ली तु क्लृप्तौ स्याच्छेदने चाथ नप्स्त्रियोः ॥ ३८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.388","head":"कल्पन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.409","page":"0082","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उष्ट्रस्य च शिशौ पाणेर्मणिबन्धकनिष्ठयोः ।","मध्ये स्यात् कर्तनं तु क्ली छेदने सूत्रसर्जने ॥ ४०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.409","head":"कर्तन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.546","page":"0094","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छेदने कुत्सने चापि न ना स्यात् कुनटी पुनः ।","स्त्रियां मनःशिलायां स्यात् कुत्सिते तु नटे द्वयोः ॥ ५४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.546","head":"कुट्टना"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.766","page":"0114","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सोत्प्राशहासे छुरितं त्रि तु च्छिन्नेऽथ नप्यदः ।","छेदनं व्रश्चने विद्यात् कतकस्य फलेऽपि च ॥ ७६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.766","meanings":["व्रश्चन","कतकफल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.767","page":"0114","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["साधने तु त्रिषुच्छित्तेरना तु च्छेदना भवेत् ।","धातोश्छेदयतेरर्थे नृलिङ्गस्तु परस्मृतः ॥ ७६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.767","meanings":["छित्तिसाधन","पर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1612","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्धनं छेदने वृद्धिक्रियायां भेद्यवत् पुनः ।","स्याद्वृद्धिसाधने चापि वर्धिष्णौ च स्त्रियां पुनः ॥ १६१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1612","head":"वर्धन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1619","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मार्गे काले च दम्भे च द्वे तु कारौ च कोकिले ।","व्रश्चनं छेदने क्लीबं ना पत्रपरशौ त्रि तु ॥ १६१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1619","head":"व्रश्चन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.12.192","page":"0186","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गृहासक्तेऽण्डजे छेको दक्षे च हरिणान्तरे ।","छेदनं कर्तने भेदे छर्दनो निम्बलुम्बयोः ॥ १९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.12.4","meanings":["कर्तन","भेद"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.55","page":"0237","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रावा स्यात्पुंसि पाषाणे दृढे पृथ्वीधरेऽपि च ।","गृञ्जनो ना रसोने स्त्री निषाक्तपशुमांसके ॥","गोस्तनो ना हारभेदे द्राक्षायां स्त्री च गोस्तनी ।","गोमी पुंसि जम्बुके स्याद्गोमत्युपासके त्रिषु ॥","चलनं भ्रमणे कम्पे क्लीबं कम्पयुते त्रिषु ।","चलनी वस्त्रविधिन्यां वारीभेदे च कुत्रचित् ॥","चक्री काककुलालाजग्रामजालिकसूचके ।","सर्पे तैलिकभेदे स्याद्वासुदेवे च पुंस्ययम् ॥","चर्मी भृङ्गरिटौ भूर्जे मोचाफलकहस्तयोः ।","चर्म क्लीबन्तु फलके कृत्तौ त्वचि तु कुत्रचित् ॥","चेतनो वाच्यवत् प्राणयुक्ते च संविदि स्त्रियाम् ।","छर्दनं वमने क्लीबं पुंसि निम्बेऽप्यलम्बुषे ॥","छदनं चलने पक्षे पिधानेऽपि नपुंसकम् ।","छेदनन्तु द्विधा कार्ये कर्त्रनेऽपि च न द्वयोः ॥","जवनस्तु रये वेगिहये वेगवति त्रिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 4 सि (sub) pāda 4 syl. 3 त्यु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 वि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.55","meanings":["द्विधाकार्य","कर्तन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.18","page":"0286","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लवः श्रीरामतनये लेशच्छेदनयोरपि ।","लट्वा वाद्ये करञ्जे च तुलिकाविहगेषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.18","head":"लव"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1387","page":"0168","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आहताच्छोटिताविद्धताडितास्फालितास्त्रिषु ।","छेदनकुट्टनलवनत्रुटनं छेदो जयो विजयः ॥ १३८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.122","synonyms":["आहत","आच्छोटित","आविद्ध","ताडित","आस्फालित","कुट्टन","लवन","त्रुटन","छेद","जय","विजय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1620","page":"0195","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["छेदनः छिदुरः पीनो मेदुरो विदुरो बुधः ।","उन्नोत्तस्तिमितक्लिन्नतिमितार्द्राः समार्थकाः ॥ १६२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.50","synonyms":["छिदुर","पीन","मेदुर","विदुर","बुध","उन्न","उत्त","स्तिमित","क्लिन्न","तिमित","आर्द्र"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.7.1716","page":"0207","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वित्तवृद्धौ कला द्वे तु वर्धनच्छेदने समे ।","संक्षेपणं समसनं विकृतिर्विक्रिया समे ॥ १७१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.7.24","synonyms":["वर्धन","संक्षेपण","समसन","विकृति","विक्रिया"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.13","page":"0024","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्मलं छं समाख्यातं तरणी छः प्रकीर्त्तितः ।","छेदने छः समाख्यातो विद्वद्भिः शब्दकोविदैः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.13","head":"छ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.421","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माधवौ हरिवैशाखौ राजीवो मृगमीनयोः ।","रौरवो घोरनरकौ लवश्छेदनलेशयोः ॥ ४२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.436","head":"लव"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}