{"stem":"जड","iast":"jaḍa","found":true,"koshas":21,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.18","page":"18","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दानशीलः स वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ॥ ३५१ ॥","मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः ।","मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ॥ ३५२ ॥","देवानांप्रियजाल्मौ च दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.18","synonyms":["दानशील","वदान्य","वदन्य","बालिश","मूढ","मन्द","यथाजात","बाल","मातृमुख","मूर्ख","अमेध","विवर्ण","अज्ञ","वैधेय","मातृशासित","देवानांप्रिय","जाल्म","दीर्घसूत्र","चिरक्रिय"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1385","page":"53","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शीते तुषारः शिशिरः सुशीमः शीतलो जडः ।","हिमोऽथोष्णे तिग्मस्तीक्ष्णस्तीव्रश्चण्डः खरः पटुः ॥ १३८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ति (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.28","synonyms":["शीत","तुषार","शिशिर","सुशीम","शीतल","हिम","उष्ण","तिग्म","तीक्ष्ण","तीव्र","चण्ड","खर","पटु"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"3.91","page":"4","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मूके जडकडौ मूर्खे त्वनेडो नामवर्जितः ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.3.0.2","synonyms":["कड","अनेड","नामवर्जित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.3.19","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शीतं गुणे तद्वदर्थाः सुषीमः शिशिरो जडः ।","तुषारः शीतलः शीतो हिमः सप्तान्यलिङ्गकाः ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.3.23","synonyms":["शीत","सुषीम","शिशिर","तुषार","शीतल","हिम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.38","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["जडोऽज्ञ एडमूकस्तु वक्तुं श्रोतुमशिक्षिते ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.69","synonyms":["अज्ञ","एडमूक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.385","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रवालमङ्कुरेऽप्यस्त्री त्रिषु स्थूलं जडेऽपि च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.385","head":"स्थूल"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.336","page":"0040","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वैधेयो बालिशो बालो जडो जाल्मो यथोद्गतः ।","मूढो मन्दो विवर्णश्च मूर्खः स्यान्मातृशासितः ॥ ३३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.181","synonyms":["वैधेय","बालिश","बाल","जाल्म","यथोद्गत","मूढ","मन्द","विवर्ण","मूर्ख","मातृशासित"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.387","page":"0045","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उत्क उत्कण्ठितः प्रोक्तो विक्लवो विह्वलः स्मृतः ।","अलसः शीतको मन्दो जडो जिह्मश्च मन्थरः ॥ ३८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.232","synonyms":["उत्क","उत्कण्ठित","विक्लव","विह्वल","अलस","शीतक","मन्द","जिह्म","मन्थर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.609","page":"0068","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अन्धो ह्यनेडमूकः स्यादेडो वधिर उच्यते ।","जडः कडः स्मृतो मूकः कल्लमूकस्त्ववाक्श्रुतिः ॥ ६०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.455","synonyms":["अन्ध","अनेडमूक","एड","वधिर","कड","मूक","कल्लमूक"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"9.163","page":"0081","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जलन्तु सलिलं नीरं क्षीरं वारि शम्बरम् ।","शरं सारं जडं कुम्भमम्भश्चापश्च कथ्यते ॥ १६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None जलन्तु सलिलं नी (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.9.0.1","synonyms":["जल","सलिल","नीर","क्षीर","वारि","शम्बर","शर","सार","कुम्भ","अम्भस्","अप्"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"59","page":"0059","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पारावारो विनिर्दिष्टः पारापारश्च सागरे ।","जलं जडं स्यादुदकं दकमत्राप्युदीरितम् ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.59","synonyms":["पारावार","पारापार","जल","उदक","दक"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.1.7","page":"0044","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इडा चन्द्रकलाद्यं स्यागवि भूमौ च वाचि च ।","जडो मूर्खे हिमग्रस्ते शूकशिम्बी जडा मता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.1.7","meanings":["मूर्ख","हिमग्रस्त"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"13.1.1","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सोढा स्यान्मर्षितः शक्तो वोढा भारिकमूढयोः ।","मूढस्तु मुग्धजडयोः बाढं भृशप्रतिज्ञयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 भृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.13.1.1","head":"मूढ"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.120","page":"0033","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अज्ञो जडो मातृमुखो यथाजातोऽपि बालिशः ।","जाल्मो विपर्णो देवानां पर्यायेभ्यः प्रियार्थकः ॥ १२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.120","synonyms":["अज्ञ","मातृमुख","यथाजात","बालिश","जाल्म","विपर्ण","देवानांप्रिय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.13.8","page":"0341","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शीतं गुणे तद्वदर्थं सुषीमः शिशिरो जडः ।","तुषारः शीतलः शीतो हिमः सप्तान्यलिङ्गकाः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.13.8","synonyms":["शीत","सुषीम","शिशिर","तुषार","शीतल","हिम"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.14","page":"0345","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["इरा जडं जीवनीयं चलोदे संवरं कुशम् ।","शिवं शवं शरं क्लीबे वा स्त्रियां स्यादुडूरुडुः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.14","synonyms":["इरा","जीवनीय","चलोद","संवर","कुश","शिव","शव","शर","उडू","उडु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.3.71","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तुषारं च जडं क्लीबे गुणे तद्वति भेद्यवत् ।","अस्ति यत्र[23a] हिमं तत्र हिमं हिम्यं भवेत्त्रिषु ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.3.69","synonyms":["तुषार","हिम","हिम्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.16","page":"0002","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मन्दो लिगुरमेधाश्च मुहिरो वठरो जडः ।","बालो मातृमुखो मातृशासितो मुग्ध-हस्तकौ ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.119","synonyms":["मन्द","लिगु","अमेधस्","मुहिर","वठर","बाल","मातृमुख","मातृशासित","मुग्ध","हस्तक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.11.53","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हठोऽम्बुपर्ण्यां प्रसभे शठस्तु","धत्तू[274a]रके ना परवत्तु धूर्ते ।","मध्यस्थिते पुंसि जडेऽथ कुण्ठे-","ऽकर्मण्यके मन्दमतौ च शस्तः ॥ ५३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 1 ह (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.11.3","head":"कुण्ठ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.12.69","page":"0188","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जडोऽन्यवन्मूर्खहिमातुरेषु","शूकस्य शिम्बी गदिता जडेति ।","ग्रन्थौ तु पृष्ठस्य गडुश्च कुब्जे","व्याडिस्तु हिंस्रेऽपि पशौ भुजंगे ॥ ६९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.12.3","meanings":["मूर्ख","हिमातुर","शूकशिम्बी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.21","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शर्मण्यपि स्यादथ मन्दमीष-","ज्जडाविजातेषु खलेऽप्यभाग्ये ।","पुमांस्तु दन्तावलजातिभेदे","शनैश्चरे ना तु घने च कन्दः ॥ २१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.5","head":"मन्द"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.63","page":"0280","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ध्यामं गन्धतृणे पुमान्[द]मनके धूम्रे पुनर्वाच्यवत्","गुल्मो [थो]बलरक्षणे च जठरग्रन्थौ प्रकाण्डे बले ।","घट्टे स्त्र्यामलकीतडित्पटगृहे जाल्मस्तु रौद्रे जडे","भेद्याभोऽप्यसमीक्ष्यकारिणि भवेद्ग्रामः स्वराणां ग्रहे ॥ ६३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.10","head":"जाल्म"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.49","page":"0337","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ह्रीबेरके पाथसि गोकुले च","जलं जडे त्वन्यगतं वदन्ति ।","खलं तु धान्योच्चयभुव्यपेत-","द्वयं च कल्के त्रिषु दुर्जने स्यात् ॥ ४९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.5","head":"जल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.37","page":"0370","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्री भूम्नि मेघागमकालवाचि","कर्षोऽस्त्रियां स्यात्पलतुर्यभागे ।","ना कर्षणे स्त्री तु [स] धान्यभेदे","त्वग्दोषमाने परवज्जडे स्यात्[83b] ॥ ३७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.40","head":"कर्ष"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"166","page":"0080","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मुग्धो मूढो जडो नेडो मूको मूर्खश्च कद्वदः ।","स देवानां प्रियोऽप्राज्ञो मन्दः धीनामवर्जितः ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.166","synonyms":["मुग्ध","मूढ","नेड","मूक","मूर्ख","कद्वद","देवानांप्रिय","अप्राज्ञ","मन्द","धीनामवर्जित"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.460","page":"0082","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जटो जटावति त्रिस्तु जडोऽनालोच्यकारिणि ।","शीतले स्तब्धनिर्बुद्ध्योः पङ्कगन्धिजले तु नप् ॥ ४६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.460","meanings":["अनालोच्यकारिन्","शीतल","स्तब्ध","निर्बुद्धि","पङ्कगन्धिजल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.461","page":"0082","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["पुंसि शीतगुणेऽथाहाजयस्तोये जलं नपि ।","जले तु त्रिषु जप्रस्तु द्वयोः स्याद्विप्रभेकयोः ॥ ४६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.461","meanings":["शीतगुण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1533","page":"0173","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ना तु मन्त्रिण्यथ स्थूलं जडे बृहति पीवरे ।","(क्ली तु ? त्रि क्ली) दध्नि त्रि तु स्थूरं पीवरेऽथ स्त्रियामियम् ॥ १५३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1533","head":"स्थूल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.697","page":"0107","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गोतमं तु धनुर्भदे क्ली (जडे तु त्रि) ना पुनः ।","ऋषिभेदे शाक्यमुनौ गौतमो गौतमी पुनः ॥ ६९७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.697","head":"गोतम"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.277","page":"0086","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["क्रियेन्द्रियं पाणिमुख्यं स्पर्शनादि मतीन्द्रियम् ।","------------ [48] सुशीमः शिशिरो जडः ॥ २७७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.277","synonyms":["क्रियेन्द्रिय","मतीन्द्रिय","सुशीम","शिशिर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.17","page":"0103","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वदन्यो दानशीले स्याद्वदान्योऽपि च दृश्यते ।","मूर्खो बालो जडोऽमेधो विवर्णो मातृशासितः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.17","synonyms":["वदन्य","वदान्य","मूर्ख","बाल","अमेध","विवर्ण","मातृशासित"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.13.195","page":"0187","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जडस्त्वज्ञे हिमग्रस्ते जनी वध्वां जगच्चरे ।","जङ्गमेऽप्यथ जिष्णुः स्याज्जयशीले रवौ हरौ ॥ १९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.13.2","meanings":["अज्ञ","हिमग्रस्त"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.13.196","page":"0187","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्जुने वासवे देवपादपेऽथ जलं जडे ।","जले जिह्मोऽसमे मन्दे जिह्मं तगरपादपे ॥ १९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.13.3","head":"जल"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.14.3","page":"0189","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["डिम्भो बाले जडेऽप्युक्तो डिम्बोऽथ डमरे भये ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.14.3","head":"डिम्भ"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.299","page":"0200","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पण्डः क्लीबे जडे पण्डा तत्त्वबुद्धौ स्मृता बुधैः ।","पाण्डुर्गदान्तरे वर्णभेदे राजान्तरेऽपि च ॥ २९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.17","head":"पण्ड"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.27.365","page":"0208","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्थूलः पीने जडे सालो दुर्गे वृक्षान्तरे स्मृतः ।","सिन्धुर्दन्तिमदे नद्यां नदसागरयोरपि ॥ ३६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.27.5","head":"स्थूल"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.120","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हिमानी हिमराशौ स्यात्तद्गुणे सुष(षि?)मो जडः ।","भं नक्षत्रं तारकं च तारका धिष्ण्यमुन्नतम् ॥ १२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.120","synonyms":["हिमानी","सुषम","भ","नक्षत्र","तारक","तारका","धिष्ण्य","उन्नत"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.586","page":"0101","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नीचे विवर्णो जाल्मश्च प्राकृतः पामरो जडः ।","पृथग्जनो निहीनश्चापशदः क्षुल्लकेतरौ ॥ ५८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.586","synonyms":["विवर्ण","जाल्म","प्राकृत","पामर","पृथग्जन","निहीन","अपशद","क्षुल्लक","इतर"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"4.4","page":"0040","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जीवनं सर्वभद्रं च पाथः काण्डं कुशं विषम् ।","भूसारं सारसाधारं सारं नीरं जलं जडम् ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.4.0.4","synonyms":["जीवन","सर्वभद्र","पाथस्","काण्ड","कुश","विष","भूसार","सारसाधार","सार","नीर","जल"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.72","page":"0009","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शोचिर्दीप्तिर्महो वर्चो रोचिर्भा रुग्रुचिर्वसुः ।","शिशिरः शीतलः शीतस्तुषारश्च हिमो जडः ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.14","synonyms":["शोचिस्","दीप्ति","महस्","वर्चस्","रोचिस्","भा","रुच्","रुचि","वसु","शिशिर","शीतल","शीत","तुषार","हिम"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.117","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मूर्खो मन्दो जडो मूढो बालोऽज्ञो जाल्मबालिशौ ।","शठः कुण्ठश्च वठरो निर्बुद्धिश्च निरक्षरः ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.4","synonyms":["मूर्ख","मन्द","मूढ","बाल","अज्ञ","जाल्म","बालिश","शठ","कुण्ठ","वठर","निर्बुद्धि","निरक्षर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.515","page":"0065","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कुचरोऽपि भवेन्नाम लोहजोऽस्फुटवाक् तथा ।","काहलश्चाधमूकोऽवाक् जडो गडो जडस्तथा ॥ ५१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.22","synonyms":["कुचर","लोहज","काहल","मूक","अवाच्","गड"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.522","page":"0066","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["देवानांप्रियजाल्मौ वै जडोऽनेडश्च कथ्यते ।","मन्दः क्रियासु कुष्ठः स्याद् दीर्घसूत्री चिरक्रियः ॥ ५२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.29","synonyms":["देवानांप्रिय","जाल्म","अनेड","मन्द","कुष्ठ","दीर्घसूत्रिन्","चिरक्रिय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.48","page":"0408","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["सूशीमः शिशिरश्चैव जडोऽपि कथ्यते पुनः ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 पि (sub) pāda 4 syl. None स्तिग्मस्तीव्रत्रस्तथा खरः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.48","synonyms":["सूशीम","शिशिर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.206","page":"0015","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["जड इत्येष पर्यायः शीतलस्य निगद्यते ।","अथ ध्रुवो ग्रहाधार औत्तानपादिरित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.206","synonyms":["ध्रुव","ग्रहाधार","औत्तानपादि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"4.1.49","page":"0162","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["देशकः शासिता शास्ता त्रयं शासनकर्तरि ।","अथ सर्वत्रकर्तव्यं सम्मूटेऽज्ञो जडो जलः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.4.1.49","synonyms":["देशक","शासितृ","शास्तृ","अज्ञ","जल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.10.2","page":"0199","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अज्ञो जडे च मूर्खे च प्राज्ञः पण्डितदक्षयोः ।","प्रज्ञा बुद्धिसरस्वत्यो राज्ञी छायानृपस्त्रियोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.10.2","head":"अज्ञ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.15","page":"0205","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जडो मूकहिमग्रस्तमूर्खेषु शिखिषु स्त्रियाम् ।","ताडी पत्रद्रुमे ना तु ताडने मुष्टिशब्दयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.15","meanings":["मूक","हिमग्रस्त","मूर्ख"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.95","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मन्थरः पुंसि मत्थानवाधकोषफलेषु च ।","पृथुवक्रमन्दगामिजडेष्वपि भवेत्त्रिषु ॥","मकरो जलजन्तौ स्यान्निधिराशिविशेषयोः ।","मयूरो बर्हिचूडायामपामार्गशिखण्डिनोः ॥","महेन्द्र इन्द्राचलयोर्मधुत्रः कामुकालियोः ।","मन्दुरा वाजिशालायां तथा शयनवस्तुनि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.95","head":"मन्थर"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.14","page":"0278","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जलं गो कलने नीरे ह्रीवेरे च जडेऽन्यवत् ।","जालमानायदम्भौघगवाक्षक्षारकेष्वपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.14","head":"जल"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.11","page":"0189","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["लोहलोऽपि जड-कडौ, ज्ञायके विदुरस्थथा ।","विन्दुरस्त्रिक-तुर्यवर्गमध्यौ कटुर-कद्वरौ ॥ ११ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 पि (sub) pāda 3 syl. None विन्दुरस्त्रिक-तुर्यवर्ग (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.11","synonyms":["लोहल","कड","विदुर","विन्दुर","कटुर","कद्वर"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.13","page":"0189","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दानशीलेऽप्यमू, मूर्खे, बालिशो बाडिशो जडः ।","जलो मुहेर-मुहिरावायोऽयः पूर्वशूलिकः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.13","synonyms":["बालिश","बाडिश","जल","मुहेर","मुहिर","अयःशूलिक"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.93","page":"0225","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सन्तं सारं दुमलं च द्रुमलं भुवनं वनम् ।","जलं जडं च सलिरं सरिलं सलिरं तथा ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.93","synonyms":["सन्त","सार","दुमल","द्रुमल","भुवन","वन","जल","सलिर","सरिल","सलिल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.4.181","page":"0024","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["हिमानी हिमसंघाते शिशिरः शीतलो जडः ।","हिमः शीतस्तुषारश्च षडमी तद्वदर्थकाः ॥ १८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.4.23","synonyms":["हिमानी","शिशिर","शीतल","हिम","शीत","तुषार"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1100","page":"0136","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अन्धोऽचक्षुरतीसारी यः स एवातिसारकी ।","न्युब्जो भुग्नः कुब्जो गडुलः कुकरः कुणिर्जडः स्तब्धः ॥ ११०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.70","synonyms":["अन्ध","अचक्षुस्","अतिसारकिन्","न्युब्ज","भुग्न","कुब्ज","गडुल","कुकर","कुणि","स्तब्ध"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.1.18","page":"0084","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["माशब्दिकः प्रतिषेद्धा जडमातृसुखौ समौ ।","प्राणं पुराणं भिन्नं तु व्यवच्छिन्नं विशेषितम् ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ति (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.1.18","synonyms":["माशब्दिक","प्रतिषेद्धृ","मातृसुख","प्राण","पुराण","भिन्न","व्यवच्छिन्न","विशेषित"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.89","page":"0121","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अज्ञस्त्रिषु जडे मूर्खे कृतज्ञः कुक्कुरेऽपि च ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.91","head":"अज्ञ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.4.72","page":"0071","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जाहको गात्रसंकोची मण्डली नखरायुधः ।","पशुस्तु मलुको मोकः कपः शुद्धजडश्चरिः ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.4.72","synonyms":["जाहक","गात्रसंकोचिन्","मण्डलिन्","नखरायुध","पशु","मलुक","मोक","कप","शुद्ध","चरि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.3.6","page":"0196","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शीतले शीकरः शीतः सुषिकः सुषिमो जडः ।","समीकः सोलिकः सोलः स्कन्दोलो मेकलस्तलः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.3.6","synonyms":["शीकर","शीत","सुषिक","सुषिम","समीक","सोलिक","सोल","स्कन्दोल","मेकल","तल"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.14","page":"0202","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अनेडमूकस्तु जडो जलो मूकः कलोऽप्यवाक् ।","पंगुः श्रोणे खंजकोलौ खोडेऽथ कुकरे कुणिः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.14","synonyms":["अनेडमूक","जल","मूक","कल","अवाच्","पङ्गु","श्रोण","खञ्ज","कोल","खोड","कुकर","कुणि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.4.6","page":"0228","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चोद्यं चित्रे चोदनार्हे चारु चित्रवचस्यपि ।","जडो जाल्मश्च निर्बुद्धौ स्तब्धेऽनालोच्यकारिणि ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.4.6","meanings":["निर्बुद्धि","स्तब्ध","अनालोच्यकारिन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.4.19","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सन्नमल्पे विशीर्णादौ स्वादुर्मधुरमृष्टयोः ।","स्फुटाः स्पष्टव्याप्तफुल्लाः स्थूलौ तु जडपीवरौ ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.4.19","head":"स्थूल"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}