{"stem":"जरठ","iast":"jaraṭha","found":true,"koshas":12,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1387","page":"53","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["निष्ठुरः कक्खटः क्रूरः परुषः कर्कशः खरः ॥ १३८६ ॥","दृढः कठोरः कठिनो जरठः कोमलः पुनः ।","मृदुलो मृदुसोमालसुकुमारा अकर्कशः ॥ १३८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.30","synonyms":["निष्ठुर","कक्खट","क्रूर","परुष","कर्कश","खर","दृढ","कठोर","कठिन","कोमल","मृदुल","मृदु","सोमाल","सुकुमार","अकर्कश"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.76","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["खक्खटं कठिनं क्रूरं कठोरं निष्ठुरं दृढम् ।","जरठं मूर्तिमन्मूर्तं प्रवृद्धं प्रौढमेधितम् ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.129","synonyms":["खक्खट","कठिन","क्रूर","कठोर","निष्ठुर","दृढ","मूर्तिमत्","मूर्त","प्रवृद्ध","प्रौढ","एधित"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"259","page":"0076","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["बन्धूरं बन्धुरं तुल्यौ सदातनसनातनौ ।","कक्खटं खक्खटं च स्यात् जठरं जरठं भवेत् ॥ २५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.259","synonyms":["बन्धूर","बन्धुर","सदातन","सनातन","कक्खट","खक्खट","जठर"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"11.2.6","page":"0041","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कमठः कच्छपे प्रोक्तः शल्लकीभाण्डभेदयोः ।","जरठः कठिने ख्यातो जरठी पाण्डुका च गौः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.11.2.6","meanings":["कठिन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.135","page":"0229","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["क्रूरं करेरं जठरं जरठं दृढनिष्ठुरे ।","मूर्त्तं निवातं निःसन्धि निर्भरं प्रौढमेधितम् ॥ १३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.135","synonyms":["क्रूर","करेर","जठर","मूर्त्त","निवात","निःसन्धि","निर्भर","प्रौढ","एधित"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.166","page":"0073","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["क्रूरः खरः कठोरः कर्क्कशमस्त्री कठो जरठः ।","कक्खट-खक्खट-परुषा निष्ठुर-कठिनौ च कर्करोऽप्यत्र ॥ १६६ ॥"],"metre":"udgiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.167","synonyms":["क्रूर","खर","कठोर","कर्क्कश","कठ","कक्खट","खक्खट","परुष","निष्ठुर","कठिन","कर्कर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.11.60","page":"0187","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["षिड्गेऽपि वक्त्रावयवप्रभेदे","पाण्डौ कठोरे जरठः त्रिषु स्यात् ।","वैकुण्ठ इन्द्रे कुरुजाङ्गले तु","श्रीकण्ठ उक्तोऽथ वरिष्ठ उक्तः ॥ ६० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.11.10","meanings":["पाण्डु","कठोर"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.699","page":"0117","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["तरलं कम्पनं कम्पं(म्प्रं?) पारिप्लवपरिप्लवे ।","कठिने तु दृढं क्रूरं जरठं(ठरं?) प्रौढमेधितम् ॥ ६९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.699","synonyms":["तरल","कम्पन","कम्प","पारिप्लव","परिप्लव","दृढ","क्रूर","प्रौढ","एधित"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2520","page":"0408","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कठोरः कठिनो मूर्तं मूर्तिमत् परुषस्तथा ।","जठरो जरठश्चैव जरढश्च खरः पुनः ॥ २५२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.53","synonyms":["कठोर","कठिन","मूर्त","मूर्तिमत्","परुष","जठर","जरढ","खर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.32","page":"0165","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अतिरिक्तः समधिके दृढसन्धौ तु संहतः ।","कठोरं कठिनं दृटं कक्खटं जरठं दृढम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 दृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.32","synonyms":["अतिरिक्त","संहत","कठोर","कठिन","दृढ","कक्खट"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.12.10","page":"0204","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अम्बष्ठा यूथिका केशी पाठाम्ललीनिकासु च ।","कमठः कच्छपे वंशे क्लीबं भाण्डविशेषके ॥","कनिष्टाङ्गुलिभेदेऽतियुवात्यल्पानुजेषु ना ।","जरठः कठिने पाण्डौ जीर्णे तु वाच्यलिङ्गकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म्ल (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.12.10","meanings":["कठिन","पाण्डु","जीर्ण"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.11","page":"0250","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["ईषदुष्णे कवोष्णः स्यात् कदुष्णः कोष्ण इत्यपि ।","खरे जरठो जठरः करटः कर्कटोऽपि च ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.11","synonyms":["कवोष्ण","कदुष्ण","कोष्ण","जठर","करट","कर्कट"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1142","page":"0141","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["केशादौ जरया शौक्ल्यं पलितं विस्रसा जरा ।","जरठः स्थविरो वृद्धः प्रवया दशमी जरन् ॥ ११४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.112","synonyms":["पलित","विस्रसा","जरा","स्थविर","वृद्ध","प्रवयस्","दशमिन्","जरत्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1627","page":"0196","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कर्कशे तु घनक्रूरकठोरदृढनिष्ठुराः ।","जरठः कठिनो नूत्नो नूतनोऽभिनवो नवः ॥ १६२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.57","synonyms":["कर्कश","घन","क्रूर","कठोर","दृढ","निष्ठुर","कठिन","नूत्न","नूतन","अभिनव","नव"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1924","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गवाक्षानाययोर्जालं क्षारके कपटे गणे ।","जरठे देशभेदे च जीनो बुद्धार्हतोर्जिनः","प्राणिनि त्रिषु जीवः स्यात् पुंसि जन्तौ बृहस्पतौ ॥ १९२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.65","head":"जीन"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2091","page":"0253","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जगती भुवने भूमौ लताच्छन्दोविशेषयोः ।","अगलो मोदके मद्ये जरठः कठिनेऽपि च ॥ २०९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.232","meanings":["कठिन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.12","page":"0255","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जरठः कठिने जीर्णे तलिनो विरलाल्पयोः ।","पशुः कालेऽपि निश्शृंगो नरोऽश्मश्रुश्च तूपरौ ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.12","meanings":["कठिन","जीर्ण"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}