{"stem":"जीव","iast":"jīva","found":true,"koshas":22,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.29","page":"9","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बृहस्पतिः सुराचार्यो जीवश्चित्रशिखण्डिजः ।","वाचस्पतिर्द्वादशार्चिर्धिषणः फाल्गुनीभवः ॥ ११८ ॥","गीर्बृहत्योः पतिरुतथ्यानुजाङ्गिरसौ गुरुः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.29","synonyms":["बृहस्पति","सुराचार्य","चित्रशिखण्डिज","वाचस्पति","द्वादशार्चिस्","धिषण","फाल्गुनीभव","गीष्पति","उतथ्यानुज","आङ्गिरस","गुरु"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1366","page":"52","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषश्चेतनः स पुनर्भवी ।","जीवः स्यादसुमान्सत्वं देहभृज्जन्युजन्तवः ॥ १३६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.3","synonyms":["क्षेत्रज्ञ","आत्मन्","पुरुष","चेतन","पुनर्भविन्","असुमत्","सत्व","देहभृत्","जन्यु","जन्तु"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1367","page":"52","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवेऽसुजीवितप्राणा जीवातुर्जीवनौषधम् ॥ १३६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.5","synonyms":["असु","जीवित","प्राण","जीवातु","जीवनौषध"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"6.123","page":"5","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवोऽपि चेतने जन्तौ प्राणी जन्मोऽपि जन्मनि ॥ १२३ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.6.0.1","synonyms":["प्राणिन्","जन्म"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.3.24","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बृहस्पतिः सुराचार्यो गीष्पतिर्धिषणो गुरुः ।","जीव आङ्गिरसो वाचस्पतिश्चित्रशिखण्डिजः ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.3.30","synonyms":["बृहस्पति","सुराचार्य","गीष्पति","धिषण","गुरु","आङ्गिरस","वाचस्पति","चित्रशिखण्डिज"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.119","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पूंसि भूम्न्यसवः प्राणाश्चैवं जीवोऽसुधारणम् ॥ ११९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.193","synonyms":["असु","प्राण","असुधारण"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.47","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वाचस्पतिराङ्गिरसो वृहस्पतिः कथ्यते गुरुर्जीवः ।","धिषणस्त्रिदशाचार्यश्चित्रशिखण्डिप्रसूतश्च ॥ ४७ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.47","synonyms":["वाचस्पति","आङ्गिरस","वृहस्पति","गुरु","धिषन","त्रिदशाचार्य","चित्रशिखण्डिप्रसूत"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.134","page":"0016","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["असवो जीवितं प्राणा जीवो जीवा च कथ्यते ।","क्षेत्रज्ञः पुरुषो ह्यात्मा संसारी चेतनो मतः ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.134","synonyms":["असु","जीवित","प्राण","जीवा","क्षेत्रज्ञ","पुरुष","आत्मन्","संसारिन्","चेतन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.859","page":"0098","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चतुर्विधेषु जीवेषु पृथिव्यादिषु पञ्चसु ।","अतीते देवयोनौ च भूतशब्दं प्रचक्षते ॥ ८५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.73","head":"भूत"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.1.16","page":"0063","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रहतौ क्षीणव्यासन्नौ विगतौ वीतनिष्प्रभौ ।","द्विजाती विप्रशकुनौ जीवातुर्जायुजीवयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.1.16","head":"जीवातु"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"28.3.7","page":"0209","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवा तु जीवितं जीवं जीवौ कर्णबृहस्पती ।","जीवो वृक्षप्रभेदः स्याज्जीवा जीवन्तिकौषधी ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.28.3.7","meanings":["कर्ण","बृहस्पति","वृक्षप्रभेद"]},{"kosha":"ESSK","kosha_title":"एकादिसंख्यासंज्ञाकोष","kosha_latn":"Ekādisaṃkhyāsaṃjñākoṣa","ref":"13.24","page":"0200","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवा-ऽजीवोपकरण-गुणमार्गल(ण)-रज्जु-सूत्र-पूर्वभिदाम् ।","कुलकर-पिण्डप्रकृति-स्रोतस्विन्यश्चतुर्दश तु ॥ २४ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ESSK#ESSK.13.0.2","synonyms":["अजीव","उपकरण","गुण","मार्गणा","रज्जु","सूत्र","पूर्वभिद्","कुलकर","पिण्डप्रकृति","स्रोतस्विनी"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"10.68","page":"0004","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सूरीर्बृहस्पतिर्जीवो धिषणो देवेन्द्रपूजितः ।","इन्द्रमन्त्री देवगुरुर्नाकनायकचर्चितः ॥ ६८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 1 धिष (split) pāda 3 syl. 5 दे (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.10.0.1","synonyms":["सूरि","बृहस्पति","धिषण","देवेन्द्रपूजित","इन्द्रमन्त्रिन्","देवगुरु","नाकनायकचर्चित"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"32.2","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मंदार्किजीवा स्वगृहे क्रमान्मेषादि संस्थितः ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.32.0.2","synonyms":["मन्द","अर्कि","स्वगृह"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.387","page":"0132","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवोऽसुधारणं चाथ क्लीबे द्वे आयुरायुषी ।","पुंसि जीवितकालः स्याज्जीवातुर्जीवनौषधम् ॥ ३८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.387","synonyms":["असुधारण","आयुस्","आयुष","जीवितकाल","जीवातु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.530","page":"0308","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवो जितेन्द्रियः कामी दद्रुघ्नस्तु प्रपुन्नटः ।","चक्रमर्दः प्रपुन्नाटः पुन्नाटः शुकनासिकः ॥ ५३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.530","synonyms":["जितेन्द्रिय","कामिन्","दद्रुघ्न","प्रपुन्नट","चक्रमर्द","प्रपुन्नाट","पुन्नाट","शुकनासिक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.205","page":"0402","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवो गीष्पतिपर्यायो गीष्पर्यायरथार्थकः ।","देवार्थाद्गुरुपर्याय उतथ्यस्यानुजार्थकः ॥ २०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.205","synonyms":[]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.94","page":"0416","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पूरुषश्चाक्षरः कविः ।","अन्तर्यामीश्वरो देही जीवोऽजो बहुलोऽतनुः ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.94","synonyms":["क्षेत्रज्ञ","आत्मन्","पुरुष","पूरुष","अक्षर","कवि","अन्तर्यामिन्","ईश्वर","देहिन्","अज","बहुल","अतनु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.98","page":"0416","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जनी जनू जनुश्चास्त्री जीवो जन्यश्च पुंस्ययम् ।","करणं खं पदं पुंसि हर्षि वैकारिकेन्द्रिये ॥ ९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.98","synonyms":["जनी","जनू","जनुस्","जन्य","करण","ख","पद","हर्षि"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.197","page":"0483","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवः प्राणेषु केदारे वलजः पवने खलः ।","बहुलं वृत्तनक्षत्रपुराद्याभरणाभिधाः ॥ १९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.197","meanings":["प्राण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.19","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवजन्युं प्राणिनोऽस्मिन्नंशुमान्सत्त्वमस्त्रियाम् ।","क्लीबे प्रकाशार्कसत्त्वं रजो ना रञ्जकं रजः ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.18","synonyms":["जन्यु","प्राणिन्","अंशुमत्","सत्त्व","रजस्","रञ्जक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.24","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुंसि भूम्यसवो नित्यं प्राणा वातहृतौ पुनः ।","जीवो जिगत्नुः स्त्री जीवा जीवः प्राणनजीवने ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.23","synonyms":["असु","प्राण","जिगत्नु","जीवा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.3.104","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वाचस्पतिः सुरगुरुर्गुरुरङ्गिरोजो","जीवो बृहस्पतिरुतथ्यकनिष्ठ इज्यः ।","स द्वादशार्चिरपि चित्रशिखण्डिजन्मा","स्याद्दीदिविर्धिषण-गीर्पति-फल्गुनीजाः ॥ १०४ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.3.104","synonyms":["वाचस्पति","सुरगुरु","गुरु","अङ्गिरोज","बृहस्पति","उतथ्यकनिष्ठ","इज्य","द्वादशार्चिस्","चित्रशिखण्डिजन्मन्","दीदिवि","धिषण","गीर्पति","फल्गुनीज"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.9.48","page":"0178","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्वज्ञः स्मरहरबुद्धयोः कृतज्ञः","कार्यज्ञे शुनि च भिषग्विपश्चितोस्तु ।","दोषज्ञोऽपरनिभ एष दोषविज्ञे","क्षेत्रज्ञस्त्रिषु कुशले पुमांस्तु जीवे ॥ ४८ ॥"],"metre":"praharsini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.9.3","head":"क्षेत्रज्ञ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.29","page":"0222","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चापे स्यात्तृणताथ गोपतिरपि क्ष्मापे च शण्डे शिवे","सूर्ये[296b]श्रीपतिरच्युते स्मरहरेऽथो शिल्पिभेदे नरि ।","जीवेऽथ स्थपतिश्च यष्टरि भवेत् सूते तथा सौविदे ।","कालेन्द्वोरमतिः स्मरे तु रमतिः कान्तेऽपि काले दिवि ॥ २९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.128","head":"स्थपति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.44","page":"0253","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्यौतिष्यपि स्याच्चरमेऽथ वेगे","वेगाधिकेऽश्वे जवनश्च देशे ।","स्यादौषधौ स्त्रीपरवत्सवेगे","जीवे सुते जीवन आदिलिङ्गः ॥ ४४ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.66","head":"जीवन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.96","page":"0358","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शम्यामलक्योरभयाशृगाल्यो-","र्गौर्यां द्वयोनस्तु शुभे सुखे च ।","मोक्षे जले चाथ दिवं च नाके","जीवः पुमान्प्राणिनि वृक्षभेदे ॥ ९६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.12","meanings":["प्राणिन्","वृक्षभेद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.97","page":"0358","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बृहस्पतौ प्राणभृति त्रिषु स्यात्","स्त्रियां तु मौर्वीक्षितिजीवनीषु ।","तथा वचायामपि शिञ्जितेऽथ","भावस्तु जन्तौ विबुधेऽथ शीले ॥ ९७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.13","meanings":["बृहस्पति","प्राणभृत्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.12","page":"0022","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यसने बन्धके चेति चतुर्ष्वर्थेषु कीर्तितः ।","आत्मार्कचन्द्रवाताग्निजीवेषु परमात्मनि ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.12","head":"आत्मन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.482","page":"0084","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवो ना गीष्पतौ जन्तौ क्षेत्रज्ञे त्रि तु जीवति ।","त्रये प्राणे स्त्री तु मौर्व्यां जीवन्त्याख्यलतान्तरे ॥ ४८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.482","meanings":["गीष्पति","जन्तु","क्षेत्रज्ञ","जीवत्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.483","page":"0084","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याज्जीवनक्रियायां तु नृस्री छन्दोन्तरे पुनः ।","द्विषष्टिस्वरके क्लीबं जीरस्त्वग्न्यन्नयोः पुमान् ॥ ४८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.483","meanings":["छन्दोन्तरा","द्विषष्टिस्वरकच्छन्दस्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.808","page":"0117","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याज्जीवनौषधे केचित् त्वौषधे सलिलान्नयोः ।","द्रव्ये च रभसस्त्वाह जीवे बहुविदां वरः ॥ ८०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.808","head":"जीवातु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.493","page":"0068","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मन्दसानस्तु नार्केऽग्नौ चन्द्रे जीवेऽप्यथ द्वयोः ।","हंसे महीपतिस्तु स्यान्नृपे भव्याख्यपादपे ॥ ४९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.759","head":"मन्दसान"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.17","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चुः कोकेऽप्यथ संस्थाने छश्चारे छेदके रवौ ।","छं वृत्ते निर्मले प्रोक्तं जोऽथ केशवजीवयोः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.17","head":"ज"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.114","page":"0019","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ज्ञः श्यामाङ्गः श्रविष्ठाभूः पञ्चार्चिः स्यादिलाप्रियः ।","बृहस्पतिर्गुरुर्जीवो धिषणद्वादशार्चिषौ ॥ ११४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.114","synonyms":["ज्ञ","श्यामाङ्ग","श्रविष्ठाभू","पञ्चार्चिस्","इलाप्रिय","बृहस्पति","गुरु","धिषण","द्वादशार्चिस्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.255","page":"0084","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विष्टपं भुवनं विश्वं जगल्लोको जगत्यपि ।","जीवः स्यात्पुरुषः क्षेत्रज्ञात्मानावसुमानथ ॥ २५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.255","synonyms":["विष्टप","भुवन","विश्व","जगत्","लोक","जगती","पुरुष","क्षेत्रज्ञ","आत्मन्","असुमत्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.4","page":"0161","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षो विभीतके तुत्थे रावणाङ्गजकर्षयोः ।","रथाङ्गे शकटे जीवे पाशके च वराटके ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.3","head":"अक्ष"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.9.153","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गन्धो लेशे स्मये गन्धे गुरुः पित्रादिजीवयोः ।","गौरः सितेऽरुणे पीते चन्द्रकर्पूरयोः शुचौ ॥ १५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.9.5","head":"गुरु"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.27.364","page":"0208","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्गो वर्गे स्वभावे च निर्माणोत्साहयोरपि ।","सत्त्वं गुणान्तरे जीवे क्रियाकारस्वभावयोः ॥ ३६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.27.4","head":"सत्त्व"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.28.375","page":"0209","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हंसो धर्मे रवौ राज्ञि विष्णुजीवसितेषु च ।","खगान्तरेऽथ हस्तस्तु भुजे माने कचोचये ॥ ३७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.28.4","head":"हंस"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.7.174","page":"0231","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["स्वतस्त्रिलिङ्गः करकोऽब्दवाचकः","प्राणेषु जीवः शललः शले तु ।","केदारवाची वलजोऽनुतर्षे","स्वतस्त्रिलिङ्गः सरकोऽपि दृष्टः ॥ १७४ ॥"],"metre":"upajati_mixed","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.7.1","synonyms":["करक","शलल","वलज","सरक"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"3.27","page":"0125","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्वारि कीलं कीलालं कमलं कि(को?)मलं जलम् ।","जीवं च जीवनं चैव भुवनं वनमित्यपि ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.3.0.27","synonyms":["वार्","वारि","कील","कीलाल","कमल","कोमल","जल","जीवन","भुवन","वन"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"2.240","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मृतः परासुर्निर्ज्जिवः प्रमीतस्त्यक्तजीवनः ।","आसुः प्राणो वसुर्जीव आयुर्जीवितजीवने ॥ २४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 र्नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.2.0.23","synonyms":["मृत","परासु","निर्जीव","प्रमीत","त्यक्तजीवन","असु","प्राण","वसु","आयुस्","जीवित","जीवन"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"4.320","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ज्ञो बुधश्चन्द्रतनयो सौम्यो वैबोधनाह्वयः ।","गुरुर्जीवः पीतवर्नो धिषणो देवतार्चितः ॥ ३२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.4.0.14","synonyms":["ज्ञ","बुध","चन्द्रतनय","सौम्य","बोधनाह्वय","गुरु","पीतवर्ण","धिषण","देवतार्चित"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"6.3.374","page":"0026","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कुक्कुभस्तित्तिरो लावो जीवो वाटेयको कटिः ।","श्यामा कुमारी दुर्गोमा पोदकी भूमिदारिका ॥ ३७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.6.3.10","synonyms":["कुक्कुभ","तित्तिर","लाव","वाटेयक","कटि","श्यामा","कुमारी","दुर्गोमा","पोदकी","भूमिदारिका"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"24.1.495","page":"0045","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षवश्च्छिक्काराजिकयोर्जीवस्तु मधुरप्रिये ॥ ४९५ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.24.1.1","meanings":["मधुरप्रिय"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"24.1.496","page":"0045","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["महानिम्बेऽपि जीवा स्याज्जीवन्तीवचयोरपि ।","दार्वी दारुहरिद्रायां गोजिह्वायामपि स्त्रियाम् ॥ ४९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.24.1.2","meanings":["महानिम्ब"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.74","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बुधस्तु सौम्यो ज्ञश्चान्द्रिर्गुरुर्जीवो बृहस्पतिः ।","वाचस्पतिः सुराचार्यो गीष्पतिर्धिषणोऽङ्गिराः ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.16","synonyms":["बुध","सौम्य","ज्ञ","चान्द्रि","गुरु","बृहस्पति","वाचस्पति","सुराचार्य","गीष्पति","धिषण","अङ्गिरस्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.21","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मा जीवोंऽशुमाञ्जन्तुर्देही प्राणी च चेतनः ।","जन्युः शरीरी पुरुषो हंसः सत्त्वं पुनर्भवा (?) ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.21","synonyms":["आत्मन्","अंशुमत्","जन्तु","देहिन्","प्राणिन्","चेतन","जन्यु","शरीरिन्","पुरुष","हंस","सत्त्व","पुनर्भव"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.4.56","page":"0040","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्री जीवश्च कृषिकृत्कर्षकश्च कृषीवलः ।","क्षेत्रं वप्रश्च केदारो हलः सीरश्च लाङ्गलम् ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.4.7","synonyms":["क्षेत्रिन्","कृषिकृत्","कर्षक","कृषीवल","क्षेत्र","वप्र","केदार","हल","सीर","लाङ्गल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.109","page":"0016","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चित्रशिखण्डिजो जीवो धीषणो फल्गुनीभवः ।","शुक्रः काव्यः कविर्धिष्ण्यः षोडशार्चिश्च भार्गवः ॥ १०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 शि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.46","synonyms":["चित्रशिखण्डिज","धीषण","फल्गुनीभव","शुक्र","काव्य","कवि","धिष्र्य","षोडशार्चिस्","भार्गव"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2483","page":"0402","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवो जन्तुस्तथा जन्युः देहभाक् देहभाग्भवी ॥ २४८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.4","synonyms":["जन्तु","जन्यु","देहभाज्","भविन्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2486","page":"0403","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवातुर्जीवितं प्राणाः जीवोऽसवोऽपि पञ्चमम् ।","जीवनरक्षणोपायो जीवातुर्जीवनौषधम् ॥ २४८६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स (sub) pāda 3 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.7","synonyms":["जीवित","प्राण","असु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.216","page":"0016","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इल्वला इल्वकास्तास्युरिल्वुला इति कुत्रचित् ।","बृहस्पतिः सुरगुरुः जीवश्चित्रशिखण्डिजः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.216","synonyms":["इल्वला","इल्वका","इल्वुला","बृहस्पति","सुरगुरु","चित्रशिखण्डिज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.310","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदिकारणमित्येतन्निदानं तत् प्रकीर्तितम् ।","आत्मा स्वो जीवः पुरूषः क्षेत्रज्ञः पुरुषोऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.310","synonyms":["आदिकारण","निदान","आत्मन्","स्व","पुरूष","क्षेत्रज्ञ","पुरुष"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.407","page":"0137","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["असवः पुंसि भूम्न्येव प्राणाश्च तत्र कीर्तिताः ।","प्राणधारणमेव स्यात् जीवो जीवितमित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.407","synonyms":["असु","प्राण","जीवित"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.1","page":"0138","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विड्वैश्य ऊरुजोरयौ भूमिस्पृक् भूमिजीवनः ।","जीविका जीव आजीवो वार्ता वृत्तिश्च वर्तनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.1","synonyms":["विश्","वैश्य","ऊरुज","अर्य","भूमिस्पृश्","भूमिजीवन","जीविका","आजीव","वार्ता","वृत्ति","वर्तन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.7","page":"0285","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवोऽस्त्री जीविते ना तु वृत्तिप्राणिगुरुद्रुमे ।","जीवा मौर्व्वी वचा भूमिजीवन्तीष्वपि च स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.7","meanings":["जीवित","वृत्ति","प्राणिन्","गुरु","द्रुम"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.2","page":"0249","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["जनुः सान्तं षण् जननम्, जीविते जीवस्त्रिष्वचि ।","जीवातुरस्त्रियां प्राणाः पुंभूम्नि जीविताध्वनि ॥ २ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 व (sub) pāda 4 syl. 3 म्नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.2","synonyms":["जनुस्","जनन","जीवातु","प्राण"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.4.185","page":"0025","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धिषणस्त्रिदशाचार्यो जीवश्चित्रशिखण्डिजः ।","गुरुराङ्गिरसो वाचस्पतिर्गीष्पतिरित्यपि ॥ १८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.4.27","synonyms":["धिषण","त्रिदशाचार्य","चित्रशिखण्डिज","गुरु","आङ्गिरस","वाचस्पति","गीष्पति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1057","page":"0131","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["लयो नाशः कालधर्मो दीर्घनिद्रा च पञ्चता ।","मरणं निधनं मृत्युर्द्वयोर्जीवोऽसुधारणम् ॥ १०५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.27","synonyms":["लय","नाश","कालधर्म","दीर्घनिद्रा","पञ्चता","मरण","निधन","मृत्यु","असुधारण"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.7.1737","page":"0210","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निष्ठीवस्तु द्वयोर्निष्ठीवननिष्ठेवने तथा ।","निष्ठ्यूतिरथ जीवे स्याज्जीवा संधा प्रतिश्रवे ॥ १७३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.7.45","head":"जीवा"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1872","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मा तु जीवपरयोः शरीरे स्वस्थभावयोः ।","धृतावग्नौ मतौ वातेऽप्याधिर्व्यसनबन्धयोः ॥ १८७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.13","head":"आत्मन्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1924","page":"0234","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गवाक्षानाययोर्जालं क्षारके कपटे गणे ।","जरठे देशभेदे च जीनो बुद्धार्हतोर्जिनः","प्राणिनि त्रिषु जीवः स्यात् पुंसि जन्तौ बृहस्पतौ ॥ १९२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.65","meanings":["प्राणिन्","जन्तु","बृहस्पति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1925","page":"0234","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["स्त्री मौर्व्यामथ जन्तुः स्यात् प्राणिनि क्षत्रियान्तरे ।","जम्बीरे दैत्यभेदे च जम्भो भूतान्तरेऽपि च ॥ १९२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.66","meanings":["मौर्वी"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1953","page":"0238","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्राणस्तु जीविते जीवे जीवात्मपरमात्मनोः ।","अन्तर्याम्यन्तःकरणवायुभेदबलेषु च ॥ १९५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.94","head":"प्राण"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2027","page":"0246","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सत्रं यज्ञे सदा दाने वनेऽन्नार्पणवेश्मनि ।","हंसोऽर्के विहगे विष्णौ जीवे श्वेतवृषे स्मरे ॥ २०२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.168","head":"हंस"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"1.30","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["-----------------------------------","ळ-कारो विमलो जीवः शिवो भूमिर्वरानने! ।","क्ष-कारो नरसिंहश्च मेरुः संवर्तकोऽपि च ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.1.0.30","head":"ळ्"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.49.162","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दुर्गोत्तारिणी सम्मोहा जीवो मूर्त्तिमनोहरः ॥ १६२ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.49.4","head":"स"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.50.164","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परमात्मात्मजो जीवो यवाकः शान्तिदोऽङ्गनम् ।","मृगोऽभयाऽरुणा स्थाणुः क्रोष्टुः कूपविरावणः ॥ १६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.50.2","head":"ह"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"7.29.37","page":"0049","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ठकारो लाङ्गली चैव दक्षोरुर्वर्त्तुलः पुनः ।","पूर्णचन्द्रामृताख्यौ च तथा करतलद्वयम् ।","वनजो जीवनो जीवो वृषघ्नश्चन्द्रकः सुधा ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.7.29.1","synonyms":["लाङ्गलिन्","दक्षोरु","वर्त्तुल","पूर्णचन्द्र","अमृत","करतलद्वय","वनज","जीवन","वृषघ्न","चन्द्रक","सुधा"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"7.50.1","page":"0051","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हो नकुलीशः प्राणेशः प्राणः सम्बित् तथात्मजः ।","अम्बिकापतिरात्मा च जीवो हंसः प्रकीर्त्तितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 2 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.7.50.1","synonyms":["नकुलीश","प्राण्जेश","प्राण","संवित्","आत्मज","अम्बिकापति","आत्मन्","हंस"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.51.52","page":"0059","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपान्त्यो गणपालश्च शिवेशो विमलो लघुः ।","हृदयान्नाभिगो जीवोऽसिता चैव ळ-कारकः ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.51.1","synonyms":["उपान्त्य","गणपाल","शिवेश","विमल","लघु","नाभिग","असिता"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.4.33","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथात्मा कर्मभुग्देही जीवः पुरुषपुद्गलौ ।","अन्तर्यामीश्वरश्चान्तःकरणं तु मनो निगु ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.4.13","synonyms":["आत्मन्","कर्मभुज्","देहिन्","पुरुष","पुद्गल","अन्तर्यामिन्","ईश्वर","अन्तःकरण","मनस्","निगु"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.415","page":"0239","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["केशवः केशवी विष्णुर्गालवो मुनिलोध्रयोः ।","जीवोऽस्त्री जीविते पुंसि गुरुजन्त्वोः स्त्रियां गुणे ॥ ४१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.430","meanings":["जीवित","गुरु","जन्तु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.161","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परमात्मा परो ब्रह्म जीवः क्षेत्रज्ञ आविशः ।","शक्तिस्तु माया प्रकृतिर्व्योमाख्यं मूलकारणम् ॥ १६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.161","synonyms":["परमात्मन्","पर","ब्रह्मन्","क्षेत्रज्ञ","आविश","शक्ति","माया","प्रकृति","व्योमन्","मूलकारण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.220","page":"0122","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["परासुरुपसंपन्नः प्रमीतः संस्थितो मृतः ।","जीवो जीवनं कीनादूर्ध्वं त्रिषु जीवस्तु जीवितम् ॥ २२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None जीवो जीवनं कीनादूर्ध्वं (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.220","synonyms":["परासु","उपसंपन्न","प्रमीत","संस्थित","मृत","जीवत्","जीवित"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.1","page":"0173","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भूतानि प्राणिनो जीवा जन्तवो जन्यवोऽङ्गिनः ।","पुंसः प्राक् त्रिषु गुल्माद्यमुद्भिदुद्भिज्जमुद्भिदम् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.1","synonyms":["भूत","प्राणिन्","जन्तु","जन्यु","अङ्गिन्","उद्भिद्","उद्भिज्ज","उद्भिद"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.6","page":"0214","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अंशुः सूत्रादिसूक्ष्मांशेऽप्यंकश्चिह्नेंऽतिकोरसोः ।","आत्मा जीवे धृतौ देहे स्वभावे परमात्मनि ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.6","head":"आत्मन्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.38","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्राणस्तु प्रणवे जीवे जीविते परमात्मनि ।","इन्द्रिये वायुभेदे च बलान्तर्यामिणोरापि ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 रा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.38","head":"प्राण"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.68","page":"0219","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हंसोऽश्वेऽर्के हरे विष्णौ खगे निर्लोभभूभुजि ।","जीवे श्वेतवृषे भिक्षौ पार्ष्णिकाप्रसभौ हठौ ॥ ६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.68","head":"हंस"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.33","page":"0232","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्ञातिभृत्या नवोढाया जन्याः स्निग्धा वरस्य च ।","जीवः प्राणे त्रयी ना तु जन्तावात्मनि गीष्पतौ ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.33","meanings":["प्राण","जन्तु","आत्मन्","गीष्पति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.34","page":"0232","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिषु जीवति मौर्व्यां स्त्री स्याज्जीर्णो वज्रवृद्धयोः ।","झषा नागबलायां स्त्री ना मत्स्ये मकरे वने ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.34","meanings":["जीवत्"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}