{"stem":"तण्डुल","iast":"taṇḍula","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.4.106","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शालेयः स्याच्छीतशिवश्छत्रा मधुरिका मिसिः ।","मिश्रेयाप्यथ सीहुण्डो वज्रः स्नुक्स्त्री स्नुही गुडा ॥ १०५ ॥","समन्तदुग्धाथो वेल्लममोघा चित्रतण्डुला ।","तण्डुलश्च कृमिघ्नश्च विडङ्गं पुन्नपुंसकम् ॥ १०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.4.152","synonyms":["शालेय","शीतशिव","छत्रा","मधुरिका","मिसि","मिश्रेया","सीहुण्ड","वज्र","स्नुच्","स्नुही","गुडा","समन्तदुग्धा","वेल्ल","अमोघा","चित्रतण्डुला","कृमिघ्न","विडङ्ग"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"13.280","page":"0091","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्रिमिघ्नस्तण्डुलो वेश्मममोघा चित्रतण्डुलम् ।","सुगन्धा गन्धना कल्यां गन्धिन्यान्तालपर्णिका ॥ २८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.13.0.23","synonyms":["क्रिमिघ्न","वेश्म","अमोघा","चित्रतण्डुल","सुगन्धा","गन्धनाकुली","गन्धिनी","तालपर्णिका"]},{"kosha":"GBTV","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"54","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धान्यभेदाः कङ्गुयवाः श्यामाका वरादयः ।","फलीकृतस्तण्डुलः स्याच्छम्बूकाः सूक्ष्मतद्गणाः ॥ ५४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 क (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GBTV#GBTV.0.0.54","synonyms":["कङ्गु","यव","श्यामाक","वर","फलीकृत","शम्बूक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.4","page":"0094","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्म-मेघ-तरि-कूप-रिपूणां","निभ( ? )गाङ्गि-किरणासि-कफानाम् ।","वृक्ष-तण्डुल-समास-कन्दुक-","प्रोन्दुकाशनि-कपर्द-विषाणाम् ॥ ४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"svagata · pāda 2 syl. 1 नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.4","synonyms":["आत्मन्","मेघ","तरि","कूप","रिपु","निभ","गाङ्गि","किरण","असि","कफ","वृक्ष","समास","कन्दुक","प्रोन्दुक","अशनि","कपर्द","विष"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"46","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["शीकरतुषारतुषबुद्बुदफेनौसत[तु]ण्डुला[ल]पूपाः पुंसि स्युः ।","आलिमुक्ताजिदर्विसिकताः स्त्रिया[यां]मुदिताः ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.50","synonyms":["शीकर","तुषार","तुष","बुद्बुद","फेन","ओस","अपूप","आलि","मुक्ता","आजि","दर्वि","सिकता"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"47","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः पुंसि स्युर्भवेयुरित्यर्थः । शीकरोऽम्बुकणः । तुषारो हिमसन्ततिः । तुषी धान्यबुषः कडङ्गरश्च । बुद्बुदो जलकङ्करः । फेनो जलस्य । समुद्रस्य ओसो अवश्यायः । तण्डुलो धान्यविशेषः । अपूपः पिष्टकस्य । एते शब्दाः स्त्रियामुदिताः कथिताः । इयमालिः पङ्क्तिः । मुक्ता रत्नम् । आजिर्युद्धम् । दर्विर्विभक्तसाधनी । सिकता वालुका ।","अजिनाजिरशैवालनलमृणालतुहिनोडुपाज्यसस्यानि । द्वारास्पदकाष्ठानि च नपुंसकान्येव पटलं च ॥ ४७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.51","synonyms":["शीकर","तुषार","तुष","बुद्बुद","फेन","ओस","अपूप","आलि","मुक्ता","आजि","दर्वि","सिकता","अजिन","अजिर","शैवाल","नल","मृणाल","तुहिन","उडुप","आज्य","सस्य","द्वार","आस्पद","काष्ठ","पटल"]},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"1.172","page":"0095","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विडङ्गे केरलाऽमोघा तण्डुलश्चित्रतण्डुला ।","भस्मकः कृमिहा जन्तुघातको मृगगामिनी ॥ १७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.1.0.170","synonyms":["केरला","अमोघा","चित्रतण्डुला","भस्मक","कृमिहन्","जन्तुघातक","मृगगामिनी"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.21","page":"0048","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली त्रि त्वनीक्षितेऽथ स्यादक्षतं क्लीबलिङ्गकम् ।","धान्येऽपि तण्डुलेऽथ स्त्रीनपोर्लाजेषु ना यवे ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.21","head":"अक्षत"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.827","page":"0119","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्वरितं तु त्वरायां क्ली स्याच्छीघ्रे त्वभिधेयवत् ।","तण्डुलस्तु नृलिङ्गः स्याद् व्रीह्यादिफलबीजके ॥ ८२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.827","meanings":["व्रीह्यादिफलबीज"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.828","page":"0119","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विडङ्गे च स्त्रियां तु स्यात् पिप्पल्यां तण्डुलाथ ना ।","तर्कारः पादपे तक्रे नवनीतेन संयुते ॥ ८२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.828","meanings":["विडङ्ग"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.666","page":"0083","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["साधारणी स्वादुगन्धा पुनः स्त्री मधुशिग्रुके ।","पूर्ववत् स्यात् समासादि स्यालीविल्यस्तु तण्डुले ॥ ६६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.932","head":"स्यालीविल्य"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.23","page":"0213","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुष्यो जनपदो रेफशोफौ सूपनितम्बकौ ।","स्तम्बो निकाय्यः कण्डोलजगलौ गोलतण्डुलौ ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.18","synonyms":["पुष्य","जनपद","रेफ","शोफ","सूप","नितम्बक","स्तम्ब","निकाय्य","कण्डोल","जगल","गोल"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"23.2.460","page":"0042","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तण्डुला धान्यनिकरे वेल्ले तण्डुलमस्त्रियाम् ।","ताम्बूली नागवल्यां च ताम्बूलं क्रमुकीफले ॥ ४६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.23.2.13","meanings":["वेल्ल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.4.193","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वज्रो वज्रद्रुमो वज्रा सिहुन्तश्च गुडा गुहा ।","अस्त्री विडङ्गं वेणुश्च तण्डुलाश्चित्रतण्डुलाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.4.193","synonyms":["वज्र","वज्रद्रुम","वज्रा","सिहुन्त","गुडा","गुहा","विडङ्ग","वेणु","चित्रतण्डुल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.67","page":"0281","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जाङ्गुली शूकशिम्ब्याञ्च जाङ्गलश्च कपिञ्जरे ।","तरला मदिरायाञ्च यवाग्वामपि च स्त्रियाम् ॥","तण्डुलो ना विडङ्गे च धान्यादिनिकरेऽपि च ।","तमालस्तिलके खङ्गे तापिञ्जे वरणे द्रुमे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.67","meanings":["विडङ्ग","धान्यादिनिकर"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.237","page":"0237","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चव्यं चव्याऽप्यथ तण्डुलायां तु तण्डुलः ।","तन्तुलोऽपि विडङ्गं च विलङ्गं गन्धमूलिका ॥ २३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.237","synonyms":["चव्य","चव्या","तन्तुल","विडङ्ग","विलङ्ग","गन्धमूलिका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.6.895","page":"0112","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["फलीकृतास्तण्डुलाः स्युः शम्बूकास्तत्कणाः स्त्रियः ।","तन्मलं पुंसि शम्बूको ज्येष्ठाम्बु स्यात्तदम्बुनि ॥ ८९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.6.65","synonyms":["फलीकृत","शम्बूका","शम्बूक","ज्येष्ठाम्बु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1488","page":"0180","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तण्डुलोऽपि शिलावज्रं ग्रहं कालानुपूर्वकम् ।","शैलधूमं शैलपुष्पं शैलेयं धार्तराष्ट्रकम् ॥ १४८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.95","synonyms":["शिलावज्र","ग्रह","कालानुपूर्वक","शैलधूम","शैलपुष्प","शैलेय","धार्तराष्ट्रक"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"109","page":"0537","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कृमिघ्नं तण्डुलं मोघा ॥ १०९ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.121","synonyms":["कृमिघ्न","मोघा"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.396","page":"0231","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तमालो वरुणे खड्गे तापिच्छे तिलकेऽपि च ।","गुवाकेऽपि च ताम्बूलं विडङ्गेऽपि च तण्डुलः ॥ ३९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.411","meanings":["विडङ्ग"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.4","page":"0269","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["फेणाभिजनकलापनिकाया हारोच्चारोपलकल्लोलाः ।","फालचषालकीलनलतण्डुलशैवलखलविभवप्रसवाश्च ॥ ४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.4","synonyms":["फेण","अभिजन","कलाप","निकाय","हार","उच्चार","उपल","कल्लोल","फाल","चषाल","कील","नल","शैवल","खल","विभव","प्रसव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.97","page":"0131","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्रिमिघ्नस्तण्डुलो वेल्लममोघा चित्रतण्डुला ।","विडंगोऽस्त्री सुगन्धा तु सुरसा गन्धनाकुला ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.97","synonyms":["क्रिमिघ्न","वेल्ल","अमोघा","चित्रतण्डुला","विडंग","सुगन्धा","सुरसा","गन्धनाकुला"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.66","page":"0164","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रस्फोटनं तु पवनमवघातस्तु कण्डनम् ।","फलीकृतस्तण्डुलः स्याद्धान्यानां तु तुषस्त्वचि ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.66","synonyms":["प्रस्फोटन","पवन","अवघात","कण्डन","फलीकृत","तुष"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.14","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ल्यक्षतं तण्डुले धान्ये न ना लाजेषु ना यवे ।","अजिरं जर्जरे कामे विषयांकणयोर्द्रुते ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.14","head":"अक्षत"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}