{"stem":"तन्द्रा","iast":"tandrā","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.313","page":"17","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["निद्रा प्रमीला शयनं संवेशस्वापसंलयाः ।","नन्दीमुखी श्वासहेतिस्तन्द्रा सुप्तं तु साधिका ॥ ३१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.243","synonyms":["निद्रा","प्रमीला","शयन","संवेश","स्वाप","संलय","नन्दीमुखी","श्वासहेति","सुप्त"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.246","page":"17","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["आलस्यं तन्द्रा कौसीद्यं हर्षश्चित्तप्रसन्नता ॥ ३१५ ॥","ह्लादः प्रमोदः प्रमदो मुत्प्रीत्यामोदसम्मदाः ।","आनन्दानन्दथू गर्वस्त्वहंकारोऽवलिप्तता ॥ ३१६ ॥","दर्पोऽभिमानो ममता मानश्चित्तोन्नतिः स्मयः ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 ह (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.246","synonyms":["आलस्य","कौसीद्य","हर्ष","ह्लाद","प्रमोद","प्रमद","मुद्","प्रीति","आमोद","संमद","आनन्द","आनन्दथु","गर्व","अहंकार","अवलिप्तता","दर्प","अभिमान","ममता","मान","चित्तोन्नति","स्मय"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.176","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इरा भूवाक्सुराप्सुस्यात्तन्द्रा निद्राप्रमीलयोः ॥ १७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.334","meanings":["निद्रा","प्रमीला"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.108","page":"0075","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["लबाडच्छद्मना छद्म दम्भो डम्भं च लक्ष्यवत् ।","प्रमीला तामसी तन्द्रा स्वापस्वप्नमनोलयाः ॥ १०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.22","synonyms":["छद्मन्","दम्भ","डम्भ","लक्ष्य","प्रमीला","तामसी","स्वाप","स्वप्न","मनोलय"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"52","page":"0058","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तन्द्री तन्द्रा तन्द्रिका च निमेषनिमिषौ समौ ।","गभीरमपि गम्भीरं स्यादुच्चैरुच्चकैरपि ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.52","synonyms":["तन्द्री","तन्द्रिका","निमेष","निमिष","गभीर","गम्भीर","उच्चैस्","उच्चकैस्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.321","page":"0056","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्वप्नः स्वापश्च संवेशस्तन्द्री तन्द्रा प्रमीलिका ।","अपि स्याद्विषया ज्ञानं प्रलयः प्रमिलापि च ॥ ३२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.321","synonyms":["स्वप्न","स्वाप","संवेश","तन्द्री","प्रमीलिका","प्रलय","प्रमिला"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.128","page":"0431","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्वापोऽपि सुप्तं क्लीबेऽपि सुस्वापः सुखसुप्तिका ।","इन्द्रियाणां तु सम्मोहे तन्द्रा नान्दीमुखीत्यपि ॥ १२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.128","synonyms":["स्वाप","सुप्त","सुस्वाप","सुखसुप्तिका","नान्दीमुखी"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.1","page":"0461","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अथ स्त्री योनिमत्सेनावीचीवम्रीतडिन्निशाम् ।","वल्लीशस्त्रीदयाजिह्वाऽवटुतन्द्रानदीदिशाम् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.1","synonyms":["योनिमत्","सेना","वीची","वम्री","तडित्","निशा","वल्ली","शस्त्री","दया","जिह्वा","अवटु","नदी","दिश्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.157","page":"0092","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कालेशयनमाख्यातमासीनप्रचलायितम् ।","तन्द्रिर्नन्दीमुखी तन्द्रा श्वासहेतिः प्रमीलिका ॥","चक्रावर्तो भ्रमो भ्रान्ति[59b]र्भ्रमिर्घूर्णिश्च घूर्णनम् ।","साधिका स्त्री सुषुप्तिः स्यात्सुप्तं स्वप्नेऽपि या मतिः ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.167","synonyms":["तन्द्रि","नन्दीमुखी","श्वासहेति","प्रमीलिका","चक्रावर्त","भ्रम","भ्रान्ति","भ्रमि","घूर्णि","घूर्णन","साधिका","सुषुप्ति","सुप्त"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.28","page":"0097","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शस्त्री-जिह्वावाचिवम्री-नदीनां","ज्योत्स्ना-लज्जा-भूमि-वीणा-मतीनाम् ।","तन्द्रा-चीरी-गर्गरी-भ्रू-सुरा-गी-","र्नासा-लक्ष्मी-रोचना-कृष्णलानाम् ॥ २८ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.2","synonyms":["शस्त्री","वम्री","नदी","ज्योत्स्ना","लज्जा","भूमि","वीणा","मति","चीरी","गर्गरी","भ्रू","सुरा","गिर्","नासा","लक्ष्मी","रोचना","कृष्णला"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.74","page":"0313","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्यूतेऽद्रयस्तु द्रुमशैलसूर्या","ऐन्द्रिर्जयन्तेऽपि च वायसे च ।","शद्रिर्गजाम्भोधरजिष्णुवाची","निद्राप्रमीलासु तु तन्द्रि-तन्द्रे ॥ ७४ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.83","meanings":[]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"63","page":"0017","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["नाडीपूर्वं व्रणं पुंसि भवति । अयं नाडीव्रणः । नाड्युपपद इति किम् । दुष्टव्रणम् । वृक्षादयः पुंसि भवन्ति । अयं वृक्षस्तरुः । जनो लोकः । पांसुश्चूर्णम् । कन्दुः स्वेदनी । कलशो घटः । पञ्जरादीनि इतरजातौ नपुंसके जानीयात् । इदं पञ्जरं शकुनिबन्धनम् । पलितं जरा । द्वन्द्वं वैरम् । अक्षरं वर्णः ।","मेधारसनानिद्रातन्द्रातन्त्र्यः स्त्रियां समञ्जिष्ठाः ।","मदिरा मन्दुराकृशरे स्यातां वाक्षदुन्दुभिश्च ॥ ६३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.66","synonyms":["मेधा","रसना","निद्रा","तन्त्री","मञ्जिष्ठा","मदिरा","मन्दुरा","कृशरा","अक्षदुन्दुबि"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.42","page":"0013","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपि दग्धौदनेऽथ स्यात् तन्द्रा निद्राप्रमीलयोः ।","तन्द्रिस्तु सुप्तावालस्ये तन्त्रीर्वीणादिनो गुणे ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.42","meanings":["निद्रा","प्रमीला"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.97","page":"0029","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजयस्त्वाह तन्द्रायामपि यज्ञस्तु केशवे ।","अग्नावात्मनि योगे च यक्ष्मस्तु व्याधिमात्रके ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.97","head":"मोह"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.208","page":"0030","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["निद्रासंवेशशयनप्रमीलाः श्वाससंहतिः ।","तन्द्रानन्दीमुखीस्वापाः सुप्तं निद्राधिका पुनः ॥ २०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.208","synonyms":["निद्रा","संवेश","शयन","प्रमीला","श्वाससंहति","नन्दीमुखी","स्वाप","सुप्त"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.209","page":"0030","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उत्कण्ठारतिरौत्सुक्यं हृल्लेखायल्लके अपि ।","तन्द्रा कौसीद्यमालस्यं जाड्यं मौर्ख्यं च मूढता ॥ २०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.209","synonyms":["उत्कण्ठा","अरति","औत्सुक्य","हृल्ला","अयल्लक","कौसीद्य","आलस्य","जाड्य","मौर्ख्य","मूढता"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.15.226","page":"0191","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यन्दने घोटके तन्द्रा प्रमादस्वापयोरपि ।","त्रेता युगान्तरे वह्नित्रिके त्रय्यपि कथ्यते ॥ २२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.15.13","meanings":["प्रमाद","स्वाप"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.2.31","page":"0214","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्त्रीलिङ्गे योनिमन्नाम वल्लीसेनातडिद्दिशाम् ।","वम्रीतन्द्रानिशां ग्रीवादयाजिह्वाधियामपि ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.2.1","synonyms":["योनि","वल्ली","सेना","तडित्","दिश्","वम्री","निशा","ग्रीवा","दया","जिह्वा","धी"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.91","page":"0028","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["निद्रा तन्द्रा प्रमीला च स्वापः संवेशसंलयौ ।","उपांशुश्छन्नमेकान्तं विविक्तं विजनं रहः ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.24","synonyms":["निद्रा","प्रमीला","स्वाप","संवेश","संलय","उपांशु","छन्न","एकान्त","विविक्त","विजन","रहस्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.460","page":"0057","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["आधिश्चाथ प्रमीला स्यात् तन्द्रा तन्द्रिश्च तामसी ।","तन्द्री नन्दीमुखी निद्रा श्वासहेतिश्च संलयः ॥ ४६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.423","synonyms":["आधि","प्रमीला","तन्द्रि","तामसी","तन्द्री","नन्दीमुखी","निद्रा","श्वासहेति","संलय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.465","page":"0058","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अथाऽनवस्थितिर्नाम चापलं च तदेव स्यात् ।","तन्द्राऽऽलस्यञ्च कौसीद्यं स्याद्वै चित्तप्रसन्नता ॥ ४६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.428","synonyms":["अनवस्थिति","चापल","आलस्य","कौसीद्य"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.504","page":"0035","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तन्द्री तन्द्रा प्रमीला च तन्द्रिका च प्रमीलनम् ।","श्रमादिजनितालस्ये पञ्चकं परिकीर्तितम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.504","synonyms":["तन्द्री","प्रमीला","तन्द्रिका","प्रमीलन"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.122","page":"0187","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["त्रपा ह्री ह्रीकया ह्लीका, व्रीडा व्रीडो, मनःखिदि ।","सादाऽवसादौ, निद्रायां, तन्द्रिस्तन्द्री च तन्द्रया ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.122","synonyms":["त्रपा","ह्री","ह्रीका","ह्लीका","व्रीडा","व्रीड","साद","अवसाद","तन्द्रि","तन्द्री"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.1015","page":"0126","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["इन्द्रजालं प्रमीला तु भृकुटिभ्रूकुटी स्त्रियौ ।","तन्द्री तन्द्रा च कम्पस्तु वेपो वेपथुरेजनम् ॥ १०१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.80","synonyms":["इन्द्रजाल","प्रमीला","भृकुटि","भ्रूकुटी","तन्द्री","कम्प","वेप","वेपथु","एजन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.178","page":"0097","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तन्द्रा कौसीद्यमालस्यं प्रमादोऽनवधानता ।","स्यादायल्लकमौत्सुक्यमुत्कण्ठोत्कलिका रतिः ॥ १७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.178","synonyms":["कौसीद्य","आलस्य","प्रमाद","अनवधानता","आयल्लक","औत्सुक्य","उत्कण्ठा","उत्कलिका","रति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.197","page":"0099","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रमीला तामसी तन्द्रा स्वापस्तु स्वप्नसंशयौ ।","निद्रा गुडाका सुप्तं च स्वप्नस्त्वेवात्र दर्शनम् ॥ १९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.197","synonyms":["प्रमीला","तामसी","स्वाप","स्वप्न","संशय","निद्रा","गुडाका","सुप्त"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.15","page":"0221","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अलक्ष्म्यग्रजयोर्ज्येष्ठा गृहगोल्यृक्षभेदयोः ।","जिह्वा वाग्रसनार्चिःषु तन्द्रा निद्राप्रमीलयोः ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.15","meanings":["निद्रा","प्रमीला"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}