{"stem":"तरल","iast":"tarala","found":true,"koshas":20,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.651","page":"28","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नायकस्तरलो हारान्तर्मणिर्मुकुटं पुनः ॥ ६५० ॥","मौलिः किरीटकोटीरमुष्णीषं पुष्पदाम तु ।","मूर्ध्नि माल्यं माला स्रक्स्वगर्भकः केशमध्यगम् ॥ ६५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 मा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.399","synonyms":["नायक","मुकुट","मौलि","किरीट","कोटीर","उष्णीष","पुष्पदामन्","माल्य","माला","स्रज्","गर्भक"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1455","page":"55","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["स्थावरं तु जङ्गमान्यज्जङ्गमं तु त्रसं चरम् ।","चराचरं जगदिङ्गं चरिष्णुश्चाथ चञ्चलम् ॥ १४५४ ॥","तरलं कम्पनं कम्प्रं परिप्लवचलाचले ।","चटुलं चपलं लोलं चलं पारिप्लवास्थिरे ॥ १४५५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 तु (sub) pāda 3 syl. 6 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.106","synonyms":["स्थावर","अजङ्गम","जङ्गम","त्रस","चर","चराचर","जगत्","इङ्ग","चरिष्णु","चञ्चल","कम्पन","कम्प्र","परिप्लव","चलाचल","चटुल","चपल","लोल","चल","पारिप्लव","अस्थिर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.102","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चूडामणिः शिरोरत्नं तरलो हारमध्यमगः ॥ १०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.180","synonyms":["चूडामणि","शिरोरत्न"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.127","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चलनं कम्पनं कम्प्रं चलं लोलं चलाचलम् ॥ ७४ ॥","चञ्चलं तरलं चैव पारिप्लवपरिप्लवे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.127","synonyms":["चलन","कम्पन","कम्प्र","चल","लोल","चलाचल","चञ्चल","पारिप्लव","परिप्लव"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.564","page":"0064","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हारामध्यस्थितं रत्नं नायकं तरलं विदुः ।","चूडामणिं च विद्वांसो वदन्ति शिरसि स्थितम् ॥ ५६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.410","synonyms":["नायक","चूडामणि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.695","page":"0080","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["लोलं चपलं चटुलं प्रचलं तरलं परिप्लवमधीरम् ।","पारिप्लवं च धीराश्चलाचलं चञ्चलं च कथयन्ति ॥ ६९५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.10","synonyms":["लोल","चपल","चटुल","प्रचल","परिप्लव","अधीर","पारिप्लव","चलाचल","चञ्चल"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.3.19","page":"0201","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तरलो भास्वरे लोले हारमध्यमणावपि ।","तरलो मद्यशून्ये [स्याद् ?] यवागूस्तरला मता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.3.19","meanings":["भास्वर","लोल","हारमध्यमणि","मद्यशून्य","यवागू"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.252","page":"0048","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अपि क्लीबे शिरोरत्नं तरलो हारमध्यगः ।","मूर्ध्नि माल्यं तु षण् दाम शीर्षकं शिरसः स्रजि ॥ २५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.252","synonyms":["शिरोरत्न","माल्य","दामन्","शीर्षक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.134","page":"0229","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चलं स्यात्तरलं चाथ पारिप्लवपरिप्लवे ।","अतिरिक्तः समधिको दृढसंधिस्तु संहतः ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.134","synonyms":["चल","पारिप्लव","परिप्लव","अतिरिक्त","समधिक","संहत"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.1.6","page":"0436","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विवस्वांस्तरलो भास्वानम्बरीषः प्रजापतिः ।","मन्थः किशोरः कुतपो वासन्तः पुष्करः कपिः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.1.6","synonyms":["विवस्वत्","भास्वत्","अम्बरीष","प्रजापति","मन्थ","किशोर","कुतप","वासन्त","पुष्कर","कपि"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.128","page":"0475","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यवाक्यं तरलं पुष्पे पाटलं तरलं च ये ।","वसन्ततिलकं वृत्ते कपालं भिक्षुभाजने ॥ १२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.128","meanings":["पुष्प"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.10","page":"0161","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धूर्त्तो धत्तूर उन्मत्तो देविता तरलः शठः ।","घाण्टिकः कनकाह्वश्च काहलापुष्प-मातुलौ ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.314","synonyms":["धूर्त्त","धत्तूर","उन्मत्त","देवितृ","शठ","घाण्टिक","कनकाह्व","काहलापुष्प","मातुल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.74","page":"0224","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मणिः स्यात्तरलो मध्यनायकोऽथ सरोलता ।","सरिका यष्टिका देवच्छन्दस्तु शतयष्टिकः ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1040","synonyms":["मणि","मध्यनायक","सर","लता","सरिका","यष्टिका","देवच्छन्द"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.14","page":"0023","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चराचरं च[रि]ष्णु स्यादिङ्गं जगदपि स्मृतम् ।","चपलं[173b] तरलं लोलं चञ्चलं [च] चलाचलम् ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.288","synonyms":["चराचर","चरिष्णु","इङ्ग","जगत्","चपल","लोल","चञ्चल","चलाचल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.94","page":"0344","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रियां सुविद्युत्कमलाकणासु","श्रियामसत्यां चरमे तु शीघ्रे ।","विशेष्यवत्स्यात्तरले चलेऽथा-","स्त्री प्रस्तरे स्यादुपलश्च रत्ने ॥ ९४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.51","head":"चपल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.97","page":"0345","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विषे च माने तृणपूलकेऽथ","लोले च षिङ्गे तरलः पुमांस्तु ।","हारस्य मध्यस्थमणौ तथैव","स्याद्भासुरे स्त्री तु सुरायवाग्वोः ॥ ९७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.54","meanings":["लोल","षिङ्ग","हारमध्यस्थमणि","भासुर","सुरा","यवागू"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"85","page":"0022","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एते स्त्रियामुदिताः । इयं यूका मस्तककृमिः । उल्का सङ्घातद्वयं दग्धकाष्ठं च । शुक्तिर्जलसम्भवम् । ओषधिः फलपाकान्तो वृक्षविशेषः । वर्तिर्दीपस्य । भ्रुकुटिर्भ्रूभङ्गः पुष्परचना वा । वाल्मीक्यादयः पुंसि भवन्ति । यथा वाल्मीकिः ऋषिः मृत्कूटश्च । अध्वरो यागः । निर्यूहश्चन्द्रपाणिः । व्यूहः समूहः प्रभूतः । मुस्तको गन्धद्रव्यं च कुम्भो घटः ।","केयूरतरलतूर्याङ्गदानि नित्यं नपुंसके विद्धि ।","पुंसि गवाक्षं विद्यात्स्त्रियां श्यामा भुशुण्डी भाण्डी च ॥ ८५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.88","synonyms":["केयूर","तूर्य","अङ्गद","गवाक्ष","श्यामा","भुशुण्डी","भाण्डी"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.818","page":"0118","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तरलं तु त्रिषु ज्ञेयं चञ्चले भास्वरेऽपि च ।","हारमध्यगरत्ने तु पुमान् हारे च नप् पुनः ॥ ८१८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.818","meanings":["चञ्चल","भास्वर","हारमध्यगरत्न","हार"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.819","page":"0118","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["चर्मकोशे स्त्रियां तु स्याद् यवागूसुरयोर्भवेत् ।","अथास्त्री खजके फेने तण्डकोऽन्यस्त्ववोचत ॥ ८१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.819","meanings":["चर्मकोश","यवागू","सुरा","खजक","फेन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.820","page":"0118","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["व्याख्यातामरकोशस्य छन्दोभेद इति भ्रमात् ।","तरुजस्तु पुमानग्नौ भेद्यलिङ्गं तु वृक्षजे ॥ ८२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.820","meanings":["छन्दोभेद"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.343","page":"0094","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चपलं चञ्चलं लोलं कम्पनं तरलं चलम् ।","पारप्लवं कम्प्रमुक्तं चटुलं चास्थिरे समम् ॥ ३४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.343","synonyms":["चपल","चञ्चल","लोल","कम्पन","चल","पारिप्लव","कम्प्र","चटुल","अस्थिर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.301","page":"0138","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हारमध्यस्थिते तस्मिन्नायकस्तरलः समौ ।","कोटीरमुकुटे मौलिः किरीटोष्णीष इत्यपि ॥ ३०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.301","synonyms":["नायक","कोटीर","मुकुट","मौलि","किरीट","उष्णीष"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.15.227","page":"0191","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तरलस्तु बले हारान्तर्मणौ चपले तथा ।","आकाशे त्रिदिवं ख्यातं स्वर्गलोकेऽपि सम्मतम् ॥ २२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.15.14","meanings":["बल","हारान्तर्मणि","चपल"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.6.167","page":"0231","kind":"syn","gender":"स्त्रीक्ली","doubtful":false,"verse":["स्त्रीनपुंसकयोः शुक्तौ नखं पुष्पे च पाटलम् ।","ओषधे मधुकं विश्वं यवाग्वां तरलापि च ॥ १६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.6.1","synonyms":["नख","पाटल","मधुक","विश्व"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.31","page":"0029","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रजकानां तु मञ्जीलो नापितानां कलिञ्जनः ।","तान्तुवाये तु तरलस्तुरष्काणां तु शंसकः ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.31","synonyms":["मञ्जील","कलिञ्जन","शंसक"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.699","page":"0117","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["तरलं कम्पनं कम्पं(म्प्रं?) पारिप्लवपरिप्लवे ।","कठिने तु दृढं क्रूरं जरठं(ठरं?) प्रौढमेधितम् ॥ ६९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.699","synonyms":["कम्पन","कम्प","पारिप्लव","परिप्लव","दृढ","क्रूर","जरठ","प्रौढ","एधित"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.103","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मुक्तावली हारलता हारो माला प्रसूनस्रक् ।","तरलो मध्यमाणिक्यं नायको हारभूपतिः ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.102","synonyms":["मुक्तावली","हारलता","हार","माला","प्रसूनस्रज्","मध्यमाणिक्य","नायक","हारभूपति"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"23.2.459","page":"0042","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तरलः पुंसि धत्तूरे यवागूसुरयोः स्त्रियाम् ।","तमालस्तिलके कालस्कन्धे च वरुणद्रुमे ॥ ४५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.23.2.12","meanings":["धत्तूर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.50","page":"0024","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हारमध्यमणिः प्रोक्तो नायकस्तरलोऽपि च ।","केयूरमङ्गदं बाहुरक्षकं करभूषणम् ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.50","synonyms":["नायक","केयूर","अङ्गद","बाहुरक्षक","करभूषण"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.103","page":"0044","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["विप्रकृष्टं परं दूरं ध्रुवं नित्यं च शाश्वतम् ।","चञ्चलं चपलं लोलं तरलं चटुलं चलम् ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.34","synonyms":["विप्रकृष्ट","पर","दूर","ध्रुव","नित्य","शाश्वत","चञ्चल","चपल","लोल","चटुल","चल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.589","page":"0076","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["श्राणा सैव विलेपी स्यात् तरला तरलं तथा ॥ ५८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.110","synonyms":["श्राणा","विलेपी","तरला"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1053","page":"0162","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चूडारत्नं चूडामणिः शिरोरत्नं शिरोमणिः ।","तरलो नायकश्चापि हारान्तर्मणि उच्यते ॥ १०५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 डा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.811","synonyms":["चूडारत्न","चूडामणि","शिरोरत्न","शिरोमणि","नायक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2645","page":"0427","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चञ्चलं चपलं ज्ञेयं चलनं चटुलं चलम् ।","लोलं चलाचलं कम्प्रं कम्पनं तरलं तथा ॥ २६४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.204","synonyms":["चञ्चल","चपल","चलन","चटुल","चल","लोल","चलाचल","कम्प्र","कम्पन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.344","page":"0105","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तरलस्तु भवेदेष मणिश्चेत् हारमध्यगः ।","हारो मुक्ताबली हारा यष्टिर्यष्टी लतापि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.344","synonyms":["हार","मुक्ताबली","हारा","यष्टि","यष्टी","लता"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.31","page":"0165","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चलं पारिप्लवं लोलं चञ्चलञ्च परिप्लवम् ।","चलाचलञ्च तरलं भवेत् चलनमात्रके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.31","synonyms":["चल","पारिप्लव","लोल","चञ्चल","परिप्लव","चलाचल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.56","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः ।","जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥","जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च ।","जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥","ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् ।","जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥","जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके ।","तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥","तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् ।","तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥","तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु ।","त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥","तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् ।","तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥","तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 षु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.56","head":"तलिन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.62","page":"0281","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चपलं तरले शीघे चञ्चले विकलेऽपि च ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.62","head":"चपल"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.40","page":"0191","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विलेपनी विलेप्यापि क्वाथिका क्वथिकाऽपि च ।","तरलं तरला, सूपे सूदाप्यथ तिलान्नके ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.40","synonyms":["विलेपनी","विलेप्या","क्वाथिका","क्वथिका","तरला","सूद"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1164","page":"0143","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तरलो नायकश्चोभौ हारमध्यस्थिते मणौ ।","ग्रैवेयं कण्ठभूषाथ लम्बनं तु ललन्तिका ॥ ११६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.134","synonyms":["नायक","ग्रैवेय","कण्ठभूषा","लम्बन","ललन्तिका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1596","page":"0192","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["तरललोलचलाचलचञ्चलप्रचलकम्पनकम्प्रचलानि च ।","विकटपीनविशंकटपीवराः पृथुविशालबृहत्पृथुलोरवः ॥ १५९६ ॥"],"metre":"drutavilambita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.26","synonyms":["लोल","चलाचल","चञ्चल","प्रचल","कम्पन","कम्प्र","चल","विकट","पीन","विशंकट","पीवर","पृथु","विशाल","बृहत्","पृथुल","उरु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2088","page":"0253","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गरुत्मान् विहगे तार्क्ष्ये घटिका नाडिका घटः ।","चञ्चलो वाच्यलिङ्गे स्यात्तरले तडिति स्त्रियाम् ॥ २०८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.229","head":"चञ्चल"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2095","page":"0254","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["झल्लरी वाद्यभेदे स्याच्छत्रान्तालम्बिवाससि ।","हारमध्यमणौ पुंसि तरलस्त्रिषु चञ्चले ॥ २०९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.236","meanings":["हारमध्यमणि","चञ्चल"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.24.76","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छ-श्छन्दनं सुषुम्णा च पशुः पशुपतिर्मतिः ।","निर्मलं तरलं वह्निर्भूतमात्रा विलासिनी ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.24.1","head":"छ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.34","page":"0038","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वामोरुर्मीन(र्मूल)निलय आषाढी कामिको हरिः ।","तीव्रश्च तरलो नीलस्त-कारः कीर्त्तितो बुधैः ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.34","synonyms":["वामोरु","मीननिलय","आषाढिन्","कामिक","हरि","तीव्र","नील","तकार"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"6.33","page":"0043","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["-----------------------------------","वामपादादिकस्तीव्रो हस्त्यश्वतरलोऽङ्घ्रिकः ।","नीलकोऽप्यर्थको धाता तडित् तु ता-र्णको मतः ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.6.0.33","head":"त"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.33.34","page":"0057","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वामोरुमूलगो बिन्दुराषाढी कामिको हरिः ।","तीव्रश्च तरलो नीलो णान्तस्थादिः त-कारकः ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.33.1","synonyms":["वामोरुमूलग","बिन्दु","आषाढिन्","कामिक","हरि","तीव्र","नील","णान्त","स्थादि"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.395","page":"0231","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लोहे हारमणौ पुंसि यवाग्वां तरला स्त्रियाम् ।","ब्रह्मदारौ पिचौ तूलं स्थूणासादृश्ययोस्तुला ॥ ३९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.410","meanings":["लोह","हारमणि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.62","page":"0163","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भाण्डमावपनेऽमत्रं भाजने पात्रमित्युभे ।","चर्मकोशं तु कललं करालं तरलञ्च तत् ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.62","synonyms":["भाण्ड","आवपन","अमत्र","भाजन","पात्र","चर्मकोश","कलल","कराल"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.143","page":"0170","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हारमध्यस्थितं रत्नं तरलो नायकोऽपि च ।","केयूरमंगदं भूषा दोर्मूले कंकणं करे ॥ १४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.143","synonyms":["नायक","केयूर","अंगद","कंकण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.3.15","page":"0197","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वलक्षस्तु सितश्यामः सैराभः श्वेतपीतलः ।","सितपीतहरिन्नीलस्तरलो वृद्धपत्रवत् ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.3.15","synonyms":["वलक्ष","सैराभ"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.44","page":"0260","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तातलो लोहकूटे ना त्रिषु तप्ते मनोजवे ।","तरलो भास्वरे हारे चञ्चलेऽप्यथ तारका ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.44","meanings":["भास्वर","हार","चञ्चल"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}