{"stem":"तर्पण","iast":"tarpaṇa","found":true,"koshas":11,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.641","page":"33","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अध्ययनं ब्रह्मयज्ञः स्याद्देवयज्ञ आहुतिः ।","होमो होत्रं वषट्कारः पितृयज्ञस्तु तर्पणम् ॥ ८२१ ॥","तच्छ्राद्धं पिण्डदानं च नृयज्ञोऽतिथिपूजनम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.641","synonyms":["अध्ययन","ब्रह्मयज्ञ","देवयज्ञ","आहुति","होम","होत्र","वषट्कार","पितृयज्ञ","श्राद्ध","पिण्डदान","नृयज्ञ","अतिथिपूजन"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.652","page":"34","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["समिदिन्धनमेधेध्मतर्पणैधांसि भस्म तु ॥ ८२७ ॥","स्याद्भूतिर्भसितं रक्षा क्षारः पात्रं स्रुवादिकम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.652","synonyms":["समिध्","इन्धन","एध","इध्म","एधस्","भस्मन्","भूति","भसित","रक्षा","क्षार","पात्र"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.168","page":"56","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["व्यत्यासस्तु विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ १५०१ ॥","व्यत्ययेऽथ स्फातिर्वृद्धौ प्रीणनेऽवनतर्पणौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 स्फा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.168","synonyms":["व्यत्यास","विपर्यास","वैपरीत्य","विपर्यय","व्यत्यय","स्फाति","वृद्धि","प्रीणन","अवन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.7.14","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पाठो होमश्चातिथीनां सपर्या तर्पणं बलिः ।","एते पञ्चमहायज्ञा ब्रह्मयज्ञादिनामकाः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.7.26","synonyms":["पाठ","होम","सपर्या","बलि","पञ्चमहायज्ञ","ब्रह्मयज्ञ"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.56","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सौहित्यं तर्पणं तृप्तिः फेला भुक्तसमुज्झितम् ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.100","synonyms":["सौहित्य","तृप्ति","फेला"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.2.4","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विधूननं विधुवनं तर्पणं प्रीणनावनम् ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.2.6","synonyms":["विधूनन","विधुवन","प्रीणन","अवन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.69","page":"0009","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एधस्तर्पणमिन्धनमेधः समिदिध्म इत्यभिन्नार्थाः ।","भूतिर्भसितं भस्म क्षारं रक्षा च निर्दिष्टा ॥ ६९ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.69","synonyms":["एधस्","इन्धन","एध","समिध्","इध्म","भूति","भसित","भस्मन्","क्षार","रक्षा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.309","page":"0167","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तृप्तस्तु सुहिता घस्ताशितास्तृप्तिस्तु तर्पणम् ।","स्वादाघ्राणं च सौहित्यमथ पिण्डोलिका स्त्रियाम् ॥ ३०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.309","synonyms":["तृप्त","सुहित","घस्त","आशित","तृप्ति","स्वादाघ्राण","सौहित्य","पिण्डोलिका"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.7","page":"0235","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विधूननं विधुवनं मूलैः कर्म तु कार्मणम् ।","पर्याप्तिः स्त्री परित्राणं तर्पणं प्रीणनावने ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.7","synonyms":["विधूनन","विधुवन","कार्मण","पर्याप्ति","परित्राण","प्रीणन","अवन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.43","page":"0239","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वृत्तेऽनुवृत्तमावृत्तं प्रीणने तर्पणेऽवनम् ।","बोधे बोधिः प्रथा ख्यातौ स्पृष्टिः पृक्तौ स्तुतिः स्तवे ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.43","synonyms":["वृत्त","अनुवृत्त","आवृत्त","प्रीणन","अवन","बोध","बोधि","प्रथा","ख्याति","स्पृष्टि","पृक्ति","स्तुति","स्तव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.42","page":"0235","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["श्रुतिपाठो ब्रह्मयज्ञो देवयज्ञोऽनले हुतिः ।","बलिदानं भूतयज्ञः पितृदानं पितृक्रतुः ।","निवापः पिण्डदानं च श्राद्धं तर्पणमित्यपि ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1147","synonyms":["ब्रह्मयज्ञ","देवयज्ञ","भूतयज्ञ","पितृक्रतु","निवाप","पिण्डदान","श्राद्ध"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.76","page":"0259","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गुडः पिण्डो गडोलश्च गण्डोलः कवकोऽपि सः ।","कवलोऽस्त्री स्वयं त्वेष बद्धः सिन उदीर्यते ।","स्यात्सितोऽन्यस्तर्पणं तु तृप्तिः सौहित्यमित्य[131b]पि ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1582","synonyms":["गुड","पिण्ड","गडोल","गण्डोल","कवक","कवल","सिन","सित","तृप्ति","सौहित्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.4.13","page":"0031","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विधूननं विधुवनं क्ष्मातिर्धूनिर्धूनी स्त्रियः ।","गीर्णिर्गिरिः स्त्रियां चाथ तर्पणं प्रीणनावने ।","हिन्वनं धिन्वनं तद्वद्दिन्वनं जिन्वनं च तत् ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.4.13","synonyms":["विधूनन","विधुवन","क्ष्माति","धूनि","धूनी","गीर्णि","गिरि","प्रीणन","अवन","हिन्वन","धिन्वन","दिन्वन","जिन्वन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.53","page":"0071","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विप्रान्नेः स्यादुपद्रुत्यामधेः प्रस्ताव आश्रये ।","उपर्यैश्ये प्रसहनेऽथोदः साहसतर्पणे [206b] ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.345","head":"उत्करोति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.67","page":"0159","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दीपके भवति शीतचम्पक-","स्तर्पणेऽप्यथ च कामलार्थके ।","व्रीहिराजिक इति प्रदिश्यते ।","चीनधान्यविषये च कोविदैः ॥ ६७ ॥"],"metre":"rathoddhata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.168","head":"शीतचम्पक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.423","page":"0083","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बदर्यां क्रोष्टुबदर्यां व्रणविष्टम्भयोरपि ।","स्त्री तु मध्वाज्यसंसिक्तयवलाजजतर्पणे ॥ ४२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ब (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.423","head":"?"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.835","page":"0120","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तृप्तावपि गुडाद्याढ्यलाजसक्तुषु चेन्धने ।","अना तु तर्पयत्यर्थे शृङ्गाटाख्ये तु पुंस्ययम् ॥ ८३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.835","meanings":["तृप्ति","गुडाद्याढ्यलाजसक्तु","इन्धन","तर्पयत्","शृङ्गाट"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.836","page":"0120","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["स्तम्बे जलोद्भवे ना तु तविषः सिन्धुनाकयोः ।","बले च स्त्री तु तविषी स्याद्वात्यादेवकन्ययोः ॥ ८३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.836","meanings":["जलोद्भवस्तम्ब"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.483","page":"0087","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्यादम्बुपानतात्पर्ये तूदन्या तर्पणं च तृट् ।","भोजने जेमनं न्यादो निघसो लेपनं तरिः ॥ ४८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.483","synonyms":["उदन्या","तृष्","जेमन","न्याद","निघस","लेपन","तरि"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.484","page":"0088","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भुजिक्रियाफले तृप्तिः सौहित्यं तर्पणं तथा ।","भुक्तोज्झितान्ने तु पला पलालीति पदद्वयम् ॥ ४८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.484","synonyms":["तृप्ति","सौहित्य","पला","पलाली"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1369","page":"0217","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["श्राद्धं तथा पिण्डदानं पितृयज्ञश्च तर्पणम् ॥ १३६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1255","synonyms":["श्राद्ध","पिण्डदान","पितृयज्ञ"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1266","page":"0219","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["समिदिन्धनमेधेध्मतर्पणैधांसि सन्ति षट् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1266","synonyms":["समिध्","इन्धन","एध","इध्म","एधस्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2735","page":"0444","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अवनं तर्पणं चैव प्रीणनञ्च निगद्यते ॥ २७३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.343","synonyms":["अवन","प्रीणन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.29","page":"0112","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पित्रर्थं पिण्डपातादिक्रिया आर्यक उच्यते ।","पाठो होमस्तर्पणञ्च वलिश्चातिथिपूजनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.29","synonyms":["आर्यक","पाठ","होम","वलि","अतिथिपूजन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.117","page":"0145","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कल्यवर्तः प्रातराशः प्रातःकाले तु भोजने ।","प्रीणनं तर्पणं तृप्तिः सौहित्यमाशितम्भवम् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 त्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.117","synonyms":["कल्यवर्त","प्रातराश","प्रीणन","तृप्ति","सौहित्य","आशितम्भव"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.7.1703","page":"0205","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रीणनं तर्पणं तृप्तिर्धावनं परिशोधनम् ।","सेवनं सीवनं स्यूती रक्ष्णस्त्राणे क्षुधा क्षुधि ॥ १७०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.7.11","synonyms":["प्रीणन","तृप्ति","धावन","परिशोधन","सेवन","सीवन","स्यूति","रक्ष्ण","त्राण","क्षुधा","क्षुध्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.2.48","page":"0158","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षीरबीजः क्षीरशुक्लस्तर्पणो जलकण्टकः ।","चिंचोटिका स्यादवका स्वादुमुस्ता गरोलिका ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.2.48","synonyms":["क्षीरबीज","क्षीरशुक्ल","जलकण्टक","चिंचोटिका","अवका","स्वादुमुस्ता","गरोलिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.69","page":"0164","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["खदिका तु गुडाद्याढ्यलाजसक्तुषु तर्पणम् ।","सुस्विन्नभृष्टमृदिता उत्कुञ्चः कल्कपिण्डिकाः ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.69","synonyms":["खदिका","उत्कुञ्च"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.16","page":"0251","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तलिमं कुट्टिमे तल्पे तर्पणं त्विन्धनेऽपि च ।","तानितं तूलितपटे गुणवादित्रभाण्डयोः ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.16","meanings":["इन्धन"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}