{"stem":"तिक्त","iast":"tikta","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1389","page":"53","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वक्त्रभेदी तु तिक्तोऽथ कषायस्तुवरो रसाः ॥ १३८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.33","synonyms":["वक्त्रभेदिन्","कषाय","तुवर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.5.9","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तुवरस्तु कषायोऽस्त्री मधुरो लवणः कटुः ।","तिक्तोऽम्लश्च रसाः पुंसि तद्वत्सु षडमी त्रिषु ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.5.14","synonyms":["तुवर","कषाय","मधुर","लवण","कटु","अम्ल"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.813","page":"0093","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कटुतिक्तकषायास्तु सौरभ्येऽपि प्रकीर्तिताः ।","शोभार्थेऽपि प्रयुज्यन्ते लक्ष्मीश्रीकान्तिविभ्रमाः ॥ ८१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.27","meanings":[]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.19","page":"0069","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तिक्तो रसे पर्पटिकौषधौ च","तिक्तं सुगन्धे कटुका च तिक्ता ।","सितो निरुद्धे धवले समाप्ते","ज्ञाते सिता स्यादशुचप्रकारे ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.19","meanings":["रस","पर्पटिकौषधि","सुगन्ध"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.3.2","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रसः शृङ्गारादौ द्रवगरलरागेष्वपि रसो","रसस्तिक्तादौ च…तनुधात्वोरपि रसः ।","रसो वीर्ये सूते चपलजलस्वादेष्वपि रसा","[106] रसा पाठाशल्लक्यवनिरपि धीरैर्निगदिता ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"sikharini · pāda 1 syl. 11 ल (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.3.2","head":"रस"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.319","page":"0168","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विदहन्मुखनासाक्षि संस्रावी मरिचादिषु ।","दृश्यतेथापि तिक्तस्तु मुखपर्यायभेद्यपि ॥ ३१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.319","synonyms":[]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.295","page":"0281","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वरहिष्ठं च बर्हिष्ठमुदीच्यमपि कथ्यते ।","स्यात्तिक्तं वारिपर्यायं वर्वरः सुमुखः पुनः ॥ २९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.295","synonyms":["वरहिष्ठ","बर्हिष्ठ","उदीच्य","वर्वर","सुमुख"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.22","page":"0185","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["इष्टकापथमप्युक्तं ह्रीबेरं त्वम्बुसंज्ञकम् ।","बालकं पिङ्गलं तिक्तमुदीच्यं केशनाम च ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.634","synonyms":["इष्टकापथ","ह्रीबेर","बालक","पिङ्गल","उदीच्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.35","page":"0209","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तिक्तो रसे ना सुरभौ च षण्ढे","किरातके पर्पटके स्त्रियां तु","कट्व्या[288b]मथो रिक्तमरण्य उक्तं","शून्येऽन्यवत्स्याद्धुसृणे तु रक्तम् ॥ ३५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.33","meanings":["रस","सुरभि","षण्ढ","किरातक","पर्पटक","कटु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.11","page":"0219","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संघात उक्तोऽथ हरेऽद्रिभेदे","स्याद्रैवतोऽथाल्पतनौ किरातः ।","स्यान्नार्यति[ति ? ]क्तेऽन्त्यजजातिभेदे","मन्दाकिनीकुट्टनिकागतः स्त्री ॥ ११ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. None स्यान्नार्यति[ति ? ]क्तेऽन्त्यजजातिभेदे (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.110","head":"किरात"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.535","page":"0088","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तिक्तस्तु पर्पटे पुंसि पटोले गुग्गुलावपि ।","विरसाख्यरसे षण्णां रसानां कटुकेऽपि च ॥ ५३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.535","meanings":["पर्पट","पटोल","गुग्गुलु","विरसाख्यरस","कटुक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.536","page":"0088","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गन्धे च सुरभावेतद् गुणत्रययुते त्रिषु ।","स्त्री तिक्ता कटुरोहिण्यां तिष्यस्तु नरि मारुते ॥ ५३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.536","meanings":["गन्ध","सुरभि","गुणत्रययुत"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.282","page":"0087","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ओषणो वक्त्रभेदी च कटुतिक्तौ समावुभौ ।","सरः सर्वरसश्चैव लवणोऽपि तथोच्यते ॥ २८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.282","synonyms":["ओषण","वक्त्रभेदिन्","कटु","सर","सर्वरस","लवण"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.283","page":"0087","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कटुः स्यादोषणो वक्त्रशोधनश्च समो मतः ।","वक्त्रभेदी तु तिक्तः स्याद्विशेषोऽयं निरीक्ष्यताम् ॥ २८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.283","synonyms":["कटु","ओषण","वक्त्रशोधन","वक्त्रभेदिन्"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"3.306","page":"0021","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["सुस्वादो मधुरो मिष्टः चुक्रोऽम्लः कटुकः कटुः ।","कषायस्तूबरः क्षारी लवणः तिक्ततीक्ष्णकौ ॥ ३०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.3.0.29","synonyms":["सुस्वाद","मधुर","मिष्ट","चुक्र","अम्ल","कटुक","कटु","कषाय","तूबर","क्षारिन्","लवण","तीक्ष्णक"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"12.1.179","page":"0017","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तिक्तं रजसि कठिल्ले भूनिम्बे चापि तिक्ता तु ।","काण्डरुहा कटुतुम्बीकट्वीकाकाकणन्तीषु ॥ १७९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.12.1.3","meanings":["रजस्","कठिल्ल","भूनिम्ब"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.80","page":"0042","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्याल्लवणः सर्वरसः क्षारस्तिक्तं तु तीक्ष्णवत् ।","रक्तः शोणोऽरुणस्ताम्रो लोहितः पाटलोऽपि च ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 2 ल्ल (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.11","synonyms":["लवण","सर्वरस","क्षार","तीक्ष्ण","रक्त","शोण","अरुण","ताम्र","लोहित","पाटल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.62","page":"0409","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वक्त्रभेदी तथा तिक्तो नाम तिक्तरसस्य वै ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.62","synonyms":["वक्त्रभेदिन्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.332","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अस्त्री कषायो मधुरो लवणः कटुरेव च ।","तिक्तोऽम्लश्च षट्पुमांसो रसाः स्युर्गुणवाचकाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 श्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.332","synonyms":["कषाय","मधुर","लवण","कटु","अम्ल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.14","page":"0215","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जातीफले च मालत्यां छन्दस्यश्मन्तिकासु च ।","ज्ञातिस्ताते सगोत्रे च पुमानप्रसवेऽपि च ॥","ततं वाद्यव्याप्तयोर्ना मारुते विस्तृते त्रिषु ।","तातः पितरि पूज्ये स्यादनुकम्प्ये च पुंस्ययम् ॥","तिक्तः सुगन्धरसयोः पर्पटे तु नपुंसकम् ।","तिक्ता च कटुरोहिण्यां वचनादौ तु वाच्यवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.14","meanings":["सुगन्ध","रस","पर्पट"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.294","page":"0040","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कषाये तुवरः स्वादौ मधुरो लवणः कटुः ।","अम्लस्तिक्तो रसाः पुंसि षडेते तद्वति त्रिषु ॥ २९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.31","synonyms":["तुवर","मधुर","लवण","कटु","अम्ल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1898","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मत्सरे सुरभौ तिक्ते चोषणे च कटुस्त्रिषु ।","कोक ईहामृगे चक्रे कायो देहे कदैवते ॥ १८९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.39","head":"कटु"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.1.19","page":"0084","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["विनाकृतं विरहितं मुक्तं निर्व्यूढमुच्यते ।","तिक्तः कषायः सुरभिः कक्खटो निर्भरो दृढः ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.1.19","synonyms":["विनाकृत","विरहित","मुक्त","निर्व्यूढ","कषाय","सुरभि","कक्खट","निर्भर","दृढ"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.158","page":"0145","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्याप्तविस्तृतवाद्येषु ततं तिक्तं सुगन्ध्यपि ।","चापे तृणत्वे तृणता तातः पित्रनुकम्पयोः ॥ १५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.165","meanings":["सुगन्धि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.3.53","page":"0049","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गुग्गुलौ कालनिर्यासो देवधूपो महेश्वरः ।","श्रीमान् स्निग्धः सर्वसहः श्लेष्मी तिक्तः कटुर्लघुः ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.3.53","synonyms":["गुग्गुलु","कालनिर्यास","देवधूप","महेश्वर","श्रीमत्","स्निग्ध","सर्वसह","श्लेष्मिन्","कटु","लघु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.3.128","page":"0055","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वाट्यालोऽतिबलायां तु पुष्पवीर्या जनी सहा ।","अश्वकन्दस्त्वश्वगन्धी तिक्ते तु कटुपर्पटौ ॥ १२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.3.128","synonyms":["वाट्याल","अतिबला","पुष्पवीर्या","जनी","सहा","अश्वकन्द","अश्वगन्धी","कटु","पर्पट"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.3.26","page":"0198","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अम्लस्तु पाचनः शुक्तो लवणस्तु पटुः सरः ।","ऊषणस्तु कटुस्तीक्ष्णस्तिक्तस्तु विसरः कटुः ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.3.26","synonyms":["अम्ल","पाचन","शुक्त","लवण","पटु","सर","ऊषण","कटु","तीक्ष्ण","विसर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.3.47","page":"0199","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सुरभ्यसुरभी गन्धौ विभिन्नौ तौ च योगतः ।","बहुधा तत्र सुरभिः कटुस्तिक्तः कषायकः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.3.47","synonyms":["सुरभि","असुरभि","कटु","कषायक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.4.4","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कटुस्तिक्ताप्रियाकार्यसुरभ्यूषणमत्सरे ।","क्रूरो भयंकरे क्रुद्धे नृशंसे कठिनोष्णयोः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.4.4","head":"कटु"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}