{"stem":"त्सरु","iast":"tsaru","found":true,"koshas":12,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.782","page":"32","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तूणो निषङ्गस्तूणीर उपासङ्गः शराश्रयः ॥ ७८१ ॥","शरधिः कलापोऽप्यथ चन्द्रहासः करवालनिस्त्रिंशकृपाणखड्गाः ।","तरवारिकौक्षेयकमण्डलाग्रा असिरृष्टिरिष्टी त्सरुरस्य मुष्टिः ॥ ७८२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.583","synonyms":["तूण","निषङ्ग","तूणीर","उपासङ्ग","शराश्रय","शरधि","कलाप","चन्द्रहास","करवाल","निस्त्रिंश","कृपाण","खड्ग","तरवारि","कौक्षेयक","मण्डलाग्र","असि","ऋष्टि","इष्टी"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.150","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्सरुः खड्गादिमुष्टौ स्यान्मेखला तन्निबन्धनम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.150","synonyms":["मेखला"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.473","page":"0054","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कोशः प्रत्याकारः खड्गपिधानं त्सरुर्भवेन्मुष्टिः ।","असिपुत्रिकासिधेनुः क्षुरिका पत्त्रं च शस्त्रिका ज्ञेया ॥ ४७३ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.319","synonyms":["कोश","प्रत्याकार","खड्गपिधान","मुष्टि","असिपुत्रिका","असिधेनु","क्षुरिका","पत्त्र","शस्त्रिका"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.305","page":"0122","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["करवाल्यथ मुष्टी स्त्री द्वयोर्मुष्टिर्ग्रहस्थले ।","त्सरुश्च पुंसि ग्राहोऽपि प्रत्याकारस्तु पुंसि च ॥ ३०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.305","synonyms":["करवाली","मुष्टी","मुष्टि","ग्राह","प्रत्याकार"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.30","page":"0265","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्रीगर्भ-चन्द्रभासौ शस्त्र-कृपाणौ द्वयो रिष्टिः ।","वारङ्गः त्सरुरेतन्मुष्टिः स्यान्मेखलाबन्धः ॥ ३० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1457","synonyms":["श्रीगर्भ","चन्द्रभास","शस्त्र","कृपाण","रिष्टि","वारङ्ग","मेखलाबन्ध"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"46","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन \"वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि\"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।","पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।","आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.48","synonyms":["भरु","मरु","चरु","शत्रु","तरु","मेरु","केतु","सेतु","हेतु","तन्तु","धातु","कशेरु","दारु","जतु","वस्तु","मस्तु","ग्रन्थि","प्रस्थ","सर्पिस्","हविस्","बर्हिस्","वपुस्","आयुस्","धनुस्","सौकुमार्य","शौक्ल्य","कार्ष्ण्य","दाक्ष्य","पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","पुर्","क्षुध्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.22","page":"0011","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कम्बूस्तु कुरुविन्दे स्याद् भूषणे च त्सरावपि ।","ककुबुष्णिग्विशेषे स्याद् भूभृतः शिखरे दिशि ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.22","head":"कम्बू"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.387","page":"0150","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निस्त्रिंशमण्डलाग्रौ चासिः कौक्षेयकसंज्ञकः ।","करवालश्चन्द्रहास ऋष्टिरिष्टी त्सरुः पुनः ॥ ३८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.387","synonyms":["निस्त्रिंश","मण्डलाग्र","असि","कौक्षेयक","करवाल","चन्द्रहास","ऋष्टि","इष्टि"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1287","page":"0202","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शाता विशसनश्चेति नामानि विलसन्त्यसेः ।","खड्गमुष्टिस्त्सरुः ख्यातः कोशस्तु खण्डधारकः ॥ १२८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स्तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1131","synonyms":["शाता","विशसन","खड्गमुष्टि","कोश","खण्डधारक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.342","page":"0133","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कटीतलोऽनुच्चखड्गो वक्रखड्गो निगद्यते ।","खड्गादिशस्त्रमुष्ट्यान्तु द्वयोर्मुष्टित्सरुः पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.342","synonyms":["कटीतल","मुष्टि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.11.24","page":"0201","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["म्लिष्टस्त्रिष्वपि चाव्यक्तवाचि म्लाने चिरन्तने ।","मुष्टिः पले बद्धपाणौ त्सरौ मानभिदि द्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.11.24","head":"मुष्टि"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1346","page":"0163","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दन्तत्सरू द्वौ खड्गादेर्मुष्टौ बन्धस्तु मेखला ।","हस्तिचारो जगत्त्रासहेतुः शरभसंनिभः ॥ १३४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.81","synonyms":["दन्त","मेखला","हस्तिचार"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.168","page":"0118","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हुलं द्विफलपत्राग्रं मुनयोऽस्त्र्यस्य शेखरम् ।","प्रत्याकारपरीवारौ कोशो मुष्टौ त्सरुः पुमान् ॥ १६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.168","synonyms":["हुल","मुनि","प्रत्याकार","परीवार","कोश"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.22","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पालिरश्रिः प्रदेशोंऽकः सश्मश्रुः स्त्री त्सरुश्छदः ।","छन्दः संख्यावली पङ्क्तिः पक्तिर्गौरवपाकयोः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.22","head":"पालि"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}