{"stem":"दक्ष","iast":"dakṣa","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.6","page":"18","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।","मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥","व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।","निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥","कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.6","synonyms":["विद्वस्","सुधी","कवि","विचक्षण","लब्धवर्ण","ज्ञ","प्राप्तरूप","कृति","कृष्टि","अभिरूप","धीर","मेधाविन्","कोविद","विशारद","सूरि","दोषज्ञ","प्राज्ञ","पण्डित","मनीषिन्","बुध","प्रबुद्ध","व्यक्त","विपश्चित्","संख्यावत्","सत्","शिक्षित","निष्णात","निपुण","कर्महस्त","कर्ममुख","कृतहस्त","कृतमुख","कुशल","चतुर","अभिज्ञ","विज्ञ","वैज्ञानिक","पटु"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.50","page":"19","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["यद्भविष्यो दैवपरोऽथालस्यः शीतकोऽलसः ॥ ३८३ ॥","मन्दस्तुन्दपरिमृजोऽनुष्णो दक्षस्तु पेशलः ।","पटूष्णोष्णकसूत्थानचतुराश्चाथ तत्परः ॥ ३८४ ॥","आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 न्द (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.50","synonyms":["यद्भविष्य","दैवपर","आलस्य","शीतक","अलस","मन्द","तुन्दपरिमृज","अनुष्ण","पेशल","पटु","उष्ण","उष्णक","सूत्थान","चतुर","तत्पर","आसक्त","प्रवण","प्रह्व","प्रसित","परायण"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.10.32","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दक्षे तु चतुरपेशलपटवः सूत्थान उष्णश्च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.10.32","synonyms":["चतुर","पेशल","पटु","सूत्थान","उष्ण"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.78","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कष्टे तु कृच्छ्रगहने दक्षामन्दागदेषु तु ॥ ३९ ॥","पटुर्द्वौ वाच्यलिङ्गौ च नीलकण्ठः शिवेऽपि च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 न्त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.78","head":"पटु"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.205","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["करालो दन्तुरे तुङ्गे चारौ दक्षे च पेशलः ॥ २०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.386","head":"पेशल"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.438","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दोषो वातादिके दोषा रात्रौ दक्षोऽपि कुक्कुटे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.438","meanings":["कुक्कुट"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.335","page":"0040","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चतुरः स्यात्क्षेत्रज्ञः कृतहस्तः कृतमुखश्च कृतकर्मा ।","दक्षः कुशलोऽभिज्ञो निष्णातः शिक्षितः प्रवीणश्च ॥ ३३५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.180","synonyms":["चतुर","क्षेत्रज्ञ","कृतहस्त","कृतमुख","कृतकर्मन्","कुशल","अभिज्ञ","निष्णात","शिक्षित","प्रवीण"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.835","page":"0096","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्चनामूल्ययोरर्घो विसर्गो मुक्तिवर्चसोः ।","मुनिकुक्कुटयोर्दक्षः सन्धिः संश्लेषरन्ध्रयोः ॥ ८३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.49","meanings":["मुनि","कुक्कुट"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"3.1.3","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नगावगौ च वृक्षाद्री खगा बाणार्कपक्षिणः ।","लङ्गः सङ्गे च षिङ्गे च चङ्गः शोभनदक्षयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.3.1.3","head":"चङ्ग"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.3.14","page":"0058","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दक्षिणो दक्षे तद्भूते ऋजुच्छन्दानुवर्तिनोः ।","दक्षिणा यज्ञनिष्पत्तिदाने दिशि च कीर्तिता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 क्षे (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.3.14","head":"दक्षिण"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.3.14","page":"0159","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कल्यं प्रभातं सज्जं च [76] कल्यो नीरोगदक्षयोः ।","कल्याणी वाक्च कल्या स्यात्कल्या कादम्बरी मता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.3.14","head":"कल्य"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.3.23","page":"0182","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धीरो धैर्यवति ख्यातो धीरौ मन्थरपर्वतौ ।","धीरं कुङ्कुममाख्यातं धीरो दक्ष उदाहृतः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.3.23","head":"धीर"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"33.3.4","page":"0233","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दक्षः स्याच्चतुरे वह्नौ ताम्रचूडे प्रजापतौ ।","दक्षः स्यात्पुंगवे स्थाणोर्दक्षो वामतरेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.33.3.4","meanings":["चतुर","वह्नि","ताम्रचूड","प्रजापति","स्थाणुपुंगव","वामतर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.51","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वैज्ञानिकः कृतमुखो मेधावी विदुरित्यपि ।","कुशाग्रीयमतिर्दक्षो विज्ञो विज्ञातशिक्षितौ ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.51","synonyms":["वैज्ञानिक","कृतमुख","मेधाविन्","विदुर","कुशाग्रीयमति","विज्ञ","विज्ञात","शिक्षित"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.8.33","page":"0205","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["भृत्यः कडारो मन्दस्तु तुन्दोनुष्णोलसोपि च ।","आलस्यः स्यात्परिमृजः शीतो दक्षस्तु पेलवः ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.8.33","synonyms":["भृत्य","कडार","मन्द","तुन्द","अनुष्ण","अलस","आलस्य","परिमृज","शीत","पेलव"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.8.47","page":"0207","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दक्षिणेर्मा दक्षिणारुर्लुब्धपर्याययोगवान् ।","चोरः पटच्चरो दक्षश्चौरः पाटच्चरः परः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.8.47","synonyms":["दक्षिणेर्मन्","दक्षिणारुस्","चोर","पटच्चर","चौर","पाटच्चर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.5","page":"0214","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["छेकश्छइल्लश्छेकालो विदग्धश्छेकलोऽपि च ।","तद्वत्स्यात्कृतकर्मापि छेको दक्षो लघुक्रियः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.5","synonyms":["छेक","छइल्ल","छेकाल","विदग्ध","छेकल","कृतकर्मन्","लघुक्रिय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.1.9","page":"0370","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्वष्टा विवस्वान्सविता द्वादशो विष्णुरित्यथ ।","क्रतुर्दक्षो वसुः कालकामौ च धृतिमानपि ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.1.9","synonyms":["त्वष्टृ","विवस्वत्","सवितृ","विष्णु","क्रतु","वसु","काल","काम","धृतिमत्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.1.11","page":"0370","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धरः प्रभासः सोमश्च प्रत्यूषश्च वृकोष्टकः ।","भुवनो भावनो दक्षः सुजन्यः सुजनः क्रतुः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.1.11","synonyms":["धर","प्रभास","सोम","प्रत्यूष","वृक","भुवन","भावन","सुजन्य","सुजन","क्रतु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.1.18","page":"0371","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मा ह्याशुमतो दक्षो जुषः प्राणस्तथैव च ।","हविष्ठश्च गविष्ठश्च नवको भास्वरो गणः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.1.18","synonyms":["आत्मन्","आशुमत्","जुष","प्राण","हविष्ठ","गविष्ठ"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.108","page":"0391","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृषश्चापि शलो दक्षो महाभैरवभैरवौ ।","महाकालः पुनर्वाणो लूनबाहुर्वृषाणकः ॥ १०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.108","synonyms":["वृष","शल","महाभैरव","भैरव","महाकाल","वाण","लूनबाहु","वृषाणक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.9","page":"0439","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।","भृगुर्दक्षः प्रचेताश्च वसिष्ठो नारदस्तथा ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.9","synonyms":["मरीचि","अत्रि","अङ्गिरस्","पुलस्त्य","पुलह","क्रतु","भृगु","प्रचेतस्","वसिष्ठ","नारद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.61","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कायं कदेवताकं स्यात्प्राजापत्यं भवादिषु ।","स्वायंभुवं च दक्षस्तु मारिषेयश्च वैधसः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.62","synonyms":["काय","प्राजापत्य","स्वायंभुव","मारिषेय","वैधस"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.87","page":"0197","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिखण्डिकस्ताम्रचूडः [70b]कावृकश्चरणायुधः ।","बह्वपत्यश्च कालज्ञो बोधी स्याद्रणकुक्कुटः ।","शौण्डी दक्षो विवृत्ताक्षो देवट्टी त्वम्बुकुक्कुटी ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.754","synonyms":["शिखण्डिक","ताम्रचूड","कावृक","चरणायुध","बह्वपत्य","कालज्ञ","बोधिन्","रणकुक्कुट","शौण्डिन्","विवृत्ताक्ष","देवट्टी","अम्बुकुक्कुटी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.7","page":"0001","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शिक्षितः स्यात्कृतमुखः कृतकर्मा च दक्षवत् ।","विशारदः पाटविको भवेद्विज्ञानिकश्च सः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.111","synonyms":["शिक्षित","कृतमुख","कृतकर्मन्","विशारद","पाटविक","विज्ञानिक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.33","page":"0004","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मन्दस्तु तुन्दपरिमृज आलस्यः शीतकोऽलसोऽनुष्णः ।","दक्षे तु चतुर-पेशल-पटूष्णकोष्णा धृषुश्च सूत्थानः ॥ ३३ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.136","synonyms":["मन्द","तुन्दपरिमृज","आलस्य","शीतक","अलस","अनुष्ण","चतुर","पेशल","पटु","उष्ण","कोष्ण","धृषु","सूत्थान"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.2","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कः स्याद्विधा[247a]तर्यनलेऽनिलेऽर्के","सख्यौ तथा चात्मनि धर्मराजे ।","दक्षे मयूरे नरि कं तु मौलौ","नीरे सुखेऽथ त्रिषु सर्वनामा ॥ २ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.1","head":"क"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.3.93","page":"0164","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विष्कम्भकादौ वपुषः स्थिरत्वे","रोगस्तु कुष्ठौषध आमये च ।","वेगो महाकालफले प्रवाहे","प्लवे च पूगः क्रमुके च वृन्दे ।","चङ्गस्तु दक्षे रुचिरेऽन्यलिङ्गो-","ऽथेङ्गोऽद्भुतज्ञानस[263a]मिङ्गितेषु ।","स्याज्जङ्गमे चाथ कृपाणभेद-","जङ्घाखनित्रेष्वपि टङ्गमस्त्री ॥ ९३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.3.9","head":"चङ्ग"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.4.38","page":"0170","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृमिहरहरीतक्योर्मोघाप्यथो शुचिदक्षयो-","र्गदविरहितेऽप्युल्लाघः स्याच्छितावपि वाच्यवत् ।","गुरुतररये स्यात्सर्वेषां सुसंनहने तथा","नरि च कथितः सर्वौघो ङोऽध्वरेऽपि च भैरवे ॥ ३८ ॥"],"metre":"harini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.4.9","head":"उल्लाघ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.10.8","page":"0179","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लीबे दूषणके विशेष्यवदसौ स्यान्मत्सरिक्रू[270b]रयो-","श्छत्रायां लवणे पटोलदलके दक्षे तु भेद्ये पटुः ॥ ८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.10.10","head":"पटु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.11","page":"0195","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्णो वर्ते स्याद्भ्रुवोर्लोम्नि च स्या-","न्मेषादीनां पुंसि तूष्णो निदाघे ।","उद्योते चाथान्यवद्दक्षवाची","तृष्णा त्विच्छा पातुमिच्छा च शस्ता ॥ ११ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.10","head":"ऊष्ण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.59","page":"0280","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भद्रे लब्धकरक्षणे निगदितं स्याच्चौरकेऽथ स्त्रियां","गौर्यां स्याद्गणहासके च, नगरे तूमं तथा घट्टके ।","सूर्ये यष्टरि पुंसि, शुष्ममुदितं तेजस्यशीतद्युतौ","ना स्यूमस्तु मयूखसूत्रगुणयोर्दक्षे क्षमः क्षन्तरि ॥ ५९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.6","head":"क्षम"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.30","page":"0290","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कल्यं प्रभाते गतवासरे च","सज्जे तु दक्षे त्रिषु रोगमुक्ते ।","वाक्कर्णहीने मदिरागतस्तु","न पुंसि कल्याणगतं तु योषित् ॥ ३० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.30","head":"कल्य"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.33","page":"0349","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्कामलो निर्जलदेशवाची ।","कम्रेऽपि भेद्ये कुसुमाकरे ना ।","रम्ये च दक्षे त्रिषु पेशलः स्या-","द्गोकीलो ना मुसले हलेऽपि ॥ ३३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 2 syl. None द्गोकीलो ना मुसले हलेऽपि (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.89","head":"पेशल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.48","page":"0372","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋक्षोऽद्रिभेदे कृतवेधने च","तथाच्छभल्ले नरि शोणके च ।","भे तु स्त्रियामेष न गुह्यके स्यात्","यक्षः कुबेरेऽथ मुनिप्रभेदे ।","दक्षो विधौ नन्दिनि ताम्रचूडे","द्रुमेऽनले भेद्यसमः पटौ सः ।","भुवि स्त्रियां पक्ष इहार्धमासे","पार्श्वे ग्रहे साध्यविरोधयो[85a]श्च ॥ ४८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.50","meanings":["मुनिप्रभेद","विधि","नन्दिन्","ताम्रचूड","द्रुम","अनल","पटु"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.127","page":"0054","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कल्याणवाचि दक्षे च सज्जे क्ली तु गते दिने ।","सांवत्सरास्तु लग्नाख्यराशौ चैनमधीयते ॥ १२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.127","head":"कल्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.566","page":"0091","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सेनायां वृक्षशाखायामथ दक्षः प्रजापतौ ।","प्राचेतसे बले पुंसि त्रिषु चारुणि पेशले ॥ ५६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.566","meanings":["प्रजापति","प्राचेतस","बल","चारु","पेशल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.567","page":"0091","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुक्कुटे तु द्वयोः स्त्री तु भुवि दक्षा दशा पुनः ।","परमायामवस्थायामवस्थामात्रकेऽपरे ॥ ५६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.567","meanings":["कुक्कुट"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.733","page":"0105","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लवणाख्ये तद्वति तु त्रिषु निर्व्याधिशूरयोः ।","अमन्ददक्षयोश्चान्ये विशदप्रज्ञ ऊचिरे ॥ ७३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.733","head":"पटु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.42","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खण्डेऽप्याह प्रार्दितं तु हतयाचितयोरपि ।","अभियुक्ते पेशलस्तु चारौ दक्षे च कीर्तितः ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.42","head":"पेशल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.263","page":"0069","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेदुद्गतवेगादावुष्णिका तु स्त्रियामियम् ।","यवाग्वामुष्णकस्तु त्रिर्दक्षे क्लीबं तु चेतसि ॥ २६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.263","head":"उष्णक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.728","page":"0110","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात् स्फारविपुले चैष रभसेन समीरितः ।","चतुरस्तु त्रि दक्षे स्याद् धीमत्यप्यथ भाषते ॥ ७२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.728","head":"चतुर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.7","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विचक्षणः सुधीर्धीरो विपश्चिच्चतुरोऽपि च ।","दक्षोऽभिज्ञो बुधो लब्धवर्णो वैज्ञानिकस्तथा ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.7","synonyms":["विचक्षण","सुधी","धीर","विपश्चित्","चतुर","अभिज्ञ","बुध","लब्धवर्ण","वैज्ञानिक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.8","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनीषी प्राप्तरूपोऽपि निष्णातोऽप्यभिरूपकः ।","दक्षः कृतमुखश्चैव कृतहस्तोऽपि दृश्यते ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.8","synonyms":["मनीषिन्","प्राप्तरूप","निष्णात","अभिरूपक","कृतमुख","कृतहस्त"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.49","page":"0107","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["यद्भविष्यस्तथा दैवपरो दैवमतिर्मतः ।","चतुरः पेशलो दक्षः पटूष्णावुष्णकोऽपि च ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.49","synonyms":["यद्भविष्य","दैवपर","दैवमति","चतुर","पेशल","पटु","उष्ण","उष्णक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.12.192","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गृहासक्तेऽण्डजे छेको दक्षे च हरिणान्तरे ।","छेदनं कर्तने भेदे छर्दनो निम्बलुम्बयोः ॥ १९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.12.4","head":"छेक"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.302","page":"0200","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्लक्षो द्वीपे वटे स्वच्छे पटुर्नीरोगदक्षयोः ।","पर्व ग्रन्थौ पुराणाङ्गे दर्शप्रस्तावयोरपि ॥ ३०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.20","head":"पटु"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.50","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बभ्रुर्दक्षः शुचिः प्राणः प्रलम्बो भृगुरित्यपि ।","वृषाङ्कः शम्बरः शङ्कुः केदारोऽक्षर एव च ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.50","synonyms":["बभ्रु","शुचि","प्राण","प्रलम्ब","भृगु","वृषाङ्क","शम्बर","शङ्कु","केदार","अक्षर"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.85","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दवो द वो वसुर्दक्ष उदर्चिर्भास्करोऽपि च ।","त्रिधामा च वदान्यश्च विष्करो वेसुरिस्तथा ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.85","synonyms":["दव","दाव","वसु","उदर्चिस्","भास्कर","त्रिधामन्","वदान्य","विष्कर","वेसुरि"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.39","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सृगाले वञ्चकः फेरुः क्रोष्टा दक्षश्च बुद्धिमान् ।","मार्जाले तु वृषादोतुः पुत्रिकारिर्गृहालयः ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.39","synonyms":["वञ्चक","फेरु","क्रोष्टृ","बुद्धिमत्","वृषाद","ओतु","पुत्रिकारि","गृहालय"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.589","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आलस्यः शीतकोऽनुष्णश्चतुरे पेशलः स्मृतः ।","पटुः सूत्थान उष्णश्च चतुरो दक्ष एव च ॥ ५८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.589","synonyms":["आलस्य","शीतक","अनुष्ण","पेशल","पटु","सूत्थान","उष्ण","चतुर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.116","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निष्णातो निपुणो दक्षो लब्धलक्षः सुशिक्षितः ।","छेको नागरिकः सुज्ञो वाग्मी व्युत्पन्न एव च ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.3","synonyms":["निष्णात","निपुण","लब्धलक्ष","सुशिक्षित","छेक","नागरिक","सुज्ञ","वाग्मिन्","व्युत्पन्न"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.505","page":"0064","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रवीणः शिक्षितो दक्षो निष्णातो निपुणः पटुः ॥ ५०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.12","synonyms":["प्रवीण","शिक्षित","निष्णात","निपुण","पटु"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.570","page":"0073","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दक्षस्तु पेशलः पटुः ॥ ५७० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.89","synonyms":["पेशल","पटु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.8.28","page":"0155","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चतुरः पेशलो दक्षः सूत्थानः पटुरुष्णकः ।","अथ चण्डालमातङ्गप्लवान्तवासिपुक्कसाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.8.28","synonyms":["चतुर","पेशल","सूत्थान","पटु","उष्णक","चण्डाल","मातङ्ग","प्लव","अन्तवासिन्","पुक्कस"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.1","page":"0177","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["को ब्रह्माण्डवायुसूर्याग्नियमदक्षान्मवर्हिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.1","head":"क"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.171","page":"0187","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चाटुकारचक्रगण्डुदृग्गोचरनियन्तृषु ।","भवेत् चातुरकः पुंसि दक्षभाजनयोस्त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.171","head":"चातुरक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.6","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गाङ्गः पुंसि गुहे भीष्मे स्याद्गङ्गासम्भवे त्रिषु ।","चङ्गो दक्षे शोभने च सारङ्गे हलयाजके ॥","टङ्गोऽस्त्री तु खनित्रे स्याद् जङ्घा खङ्गभिदोरपि ।","त्यागो दाने वर्जने च विवेकिपुरुषेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.6","head":"चङ्ग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.4.8","page":"0195","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उल्लाघः प्रयते कृष्णे नीरोगदक्षयोस्त्रिषु ।","निदाघः स्वेदसलिले ग्रीष्मकाले तयोष्मनि ॥","पलिघः कलशे काचघटगोपुरसद्मसु ।","परिघोऽर्मलघाताऽस्त्रयोगभेदेषु कीर्तितः ॥","प्रतिघः प्रतिघातेऽपि क्रोधमूर्छनयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.4.8","head":"उल्लाघ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.10.2","page":"0199","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अज्ञो जडे च मूर्खे च प्राज्ञः पण्डितदक्षयोः ।","प्रज्ञा बुद्धिसरस्वत्यो राज्ञी छायानृपस्त्रियोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.10.2","head":"प्राज्ञ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.11.22","page":"0200","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पटुः पटोले दक्षे च नीरोगे चतुरेऽन्यवत् ।","पट्टः पेषणपाषाणव्रणादिवस्त्रपोरपि ॥","राजशासनभेदेऽपि पत्रे पीठे चतुष्पथे ।","पटिः स्त्री पटभेदे स्याद् वागुलौ कुम्भिकाद्रुमे ॥","पुष्टिः पोषणवृद्धयोः स्त्रीफटादम्भे फणेऽपि च ।","वटी त्रिषु गुणे ना तु वृक्षनाथकपर्दयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 दि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None पुष्टिः पोषणवृद्धयोः स्त्री (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.11.22","head":"पटु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.3","page":"0207","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अणिराणिर्युद्धबन्धे सीम्नि चक्राङ्गकीलके ।","उष्णोऽशीते दक्षे च वाच्यलिङ्गः शुचौ पुमान् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 4 ते (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.3","head":"उष्ण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.168","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परिस्तुता स्याद्वारुण्यां स्त्रियां स्यन्देऽभिधेयवत् ।","पञ्चगुप्तः कच्छपे स्याच्चार्वाकदर्शने पुमान् ॥","प्रजापतिर्ना भूपाले दक्षादौ च विधातरि ।","प्रतिपत्तिश्च संप्राप्तौ प्रबोधे गोरवेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.168","head":"प्रजापति"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.6","page":"0257","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षयः कल्पान्तवेश्मापचयेषु रोगभिद्यपि ।","कल्यं क्लीबं प्रभाते स्यात्त्रिषु वाक्श्रुतिवर्जिते ।","अपि कल्याणवार्तायां सज्जे स्याद्दक्षारोगयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 क्षा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.6","head":"कल्य"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.6","page":"0291","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्षो मानविशेषे स्यात्कर्षणे च पुमानयम् ।","कर्षूः पुंसि करीषाग्नौ स्त्रियां कुल्येष्टखातयोः ॥","काक्षी सौराष्ट्रमृद्भदे स्त्रियान्तु वरिकोषधौ ।","घोषमाभीरपल्ल्याञ्च ध्वनिगोपालघोषके ॥","चोक्षो दक्षे मनोज्ञे च तीक्ष्णे च शुचिगीतयोः ।","झषा नागवलायां स्त्री तापमीनवनेषु ना ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 द्भ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.6","head":"चोक्ष"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.8","page":"0291","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तृषा कामसुतावाञ्छापिपासास्वपि च स्त्रियाम् ।","पिपासितस्य वाञ्छायामपि तृट् सैव कीर्त्यते ॥","दक्षः पटौ ताम्रचूडे महेशे च प्रजापतौ ।","वृषभे वृक्षभेदे स्याद्दक्षा स्त्री चतुराभुवोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.8","meanings":["पटु","ताम्रचूड","महेश","प्रजापति","वृषभ","वृक्षभेद"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.30","page":"0190","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मन्दे त्वलस आलस्यश्चतुरे दक्ष-दक्षिणौ ।","उष्णकोष्णौ, दातरि, तु स्यादुदारोऽनुदारयुक् ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 दा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.30","synonyms":["अलस","आलस्य","दक्षिण","उष्णक","उष्ण","उदार","अनुदार"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.2.12","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मी गौर्भारती भाषा वाग्वाणी गीः सरस्वती ।","मरीचिरङ्गिरा दक्षः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.2.3","synonyms":["ब्राह्मी","गो","भारती","भाषा","वाच्","वाणी","गिर्","सरस्वती","मरीचि","अङ्गिरस्","पुलस्त्य","पुलह","क्रतु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.77","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अजानजाः स्वतोदेवाः कर्मदेवास्तु कर्मभिः ।","कुरुमान् वसुमान् दक्षो रोचमानो धुनिः क्रतुः ॥ ७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.12","synonyms":["अजानज","कर्मदेव","कुरुमत्","वसुमत्","रोचमान","धुनि","क्रतु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.7.922","page":"0115","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आपस्तम्बो वसिष्ठश्च दक्षश्च स्मृतिकारकाः ।","समीक्ष्यं सांख्यशास्त्रं स्याद्गान्धर्वं गीतिशासनम् ॥ ९२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.7.20","synonyms":["आपस्तम्ब","वसिष्ठ","स्मृतिकारक","समीक्ष्य","सांख्यशास्त्र","गान्धर्व","गीतिशासन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1572","page":"0190","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कुशलप्रवीणकृतमुखशिक्षितकृतकर्मनिपुणनिष्णाताः ।","पटुचतुरदक्षपेशलवैज्ञानिकविज्ञसुकलसूत्थानाः ॥ १५७२ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.2","synonyms":["कुशल","प्रवीण","कृतमुख","शिक्षित","कृतकर्मन्","निपुण","निष्णात","पटु","चतुर","पेशल","वैज्ञानिक","विज्ञ","सुकल","सूत्थान"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1886","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्णः श्रोत्रे रविसुतेऽरित्रभेदे नियामके ।","लूनश्रोत्रवृषे कल्यस्त्रिषु दक्षे निरामये ॥ १८८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.27","head":"कल्य"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2103","page":"0255","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात् स्त्री पुनर्श्वां तत्पत्यौ दिधिषुर्दीधिषूर्नरौ ।","दक्षिणः सरले दक्षे देशभेदे तु दक्षिणा ॥ २१०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.244","head":"दक्षिण"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.13","page":"0036","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["झिण्टीशः पद्मनाभश्च शक्तिर्दक्षः क्षमाऽमृतम् ।","भग ऊर्ध्वं कामरूप ए-कारश्च त्रिकोणकः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.13","synonyms":["झिण्टीश","पद्मनाभ","शक्ति","क्षमा","अमृत","भग","ऊर्ध्व","कामरूप","एकार","त्रिकोणक"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.59","page":"0111","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिषु दक्षे विदग्धे च खड्गौ निस्त्रिंशगण्डकौ ।","स्वर्गे वज्रे च रश्मौ च बलिवर्दे च गौः पुमान् ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.60","head":"कलिङ्ग"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.122","page":"0133","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उन्मूलनेऽप्युद्धरणमुष्णं दक्षेऽपि नाऽऽतपे ।","साधने गीतनृत्यप्रभेदे कायस्थकर्मणि ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.129","head":"उष्ण"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.438","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पापे च कलुषं घोषः शब्दाभीरनिवासयोः ।","शुचौ दक्षे च चोक्षः स्यात्तर्षो लिप्सापिपासयोः ॥ ४३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.454","head":"चोक्ष"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.439","page":"0248","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दक्षः प्रजापतौ ताम्रचूडे हरवृषे पटौ ।","पौरुषं मानभेदे च पुन्नागे पुरुषो नरे ॥ ४३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.455","meanings":["प्रजापति","ताम्रचूड","हरवृष","पटु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.3.13","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कुक्कुटो दीर्घवाग्दक्षः शिखी चूलिक आरणी ।","कृकवाकुर्विवृत्ताक्षस्ताम्रचूडः शिखण्डिकः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.3.13","synonyms":["कुक्कुट","दीर्घवाच्","शिखिन्","चूलिक","आरणि","कृकवाकु","विवृत्ताक्ष","ताम्रचूड","शिखण्डिक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.19","page":"0202","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रवीणोऽभिजनोऽभिज्ञो विज्ञो वैज्ञानिकः कृती ।","कृतकृत्यः कृतमुखो निष्णातो दक्षशिक्षितौ ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.19","synonyms":["प्रवीण","अभिजन","अभिज्ञ","विज्ञ","वैज्ञानिक","कृतिन्","कृतकृत्य","कृतमुख","निष्णात","शिक्षित"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.54","page":"0205","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वैरंगिको विरागार्ह उत्पश्यः पुनरुन्मुखः ।","चतुरः पेशलो दक्षः सूत्थानः पटुरुष्णकः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.54","synonyms":["वैरंगिक","विरागार्ह","उत्पश्य","उन्मुख","चतुर","पेशल","सूत्थान","पटु","उष्णक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.137","page":"0212","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अतिरिक्तोऽतिशयितो दृढः समधिकोऽधिकम् ।","चतुरं पेशलं दक्षं कटु तूल्बणमुत्कटम् ॥ १३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.137","synonyms":["अतिरिक्त","अतिशयित","दृढ","समधिक","अधिक","चतुर","पेशल","कटु","उल्बण","उत्कट"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.4.3","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुख्यान्यकेवलेष्वेकः कष्टौ गहनदुःखितौ ।","कल्या नीरुग्दक्षसज्जा योग्ययुक्तहिताः क्षमाः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.4.3","head":"कल्य"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.11","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देहान्तरचिकित्सार्हे गरले पारदारिके ।","चतुरौ दक्षधीमन्तौ जघन्योऽन्त्यकुपूययोः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.11","head":"चतुर"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}