{"stem":"धातु","iast":"dhātu","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.620","page":"27","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रस आहारतेजोऽग्निसंभवः षड्रसासवः ।","आत्रेयोऽसृक्वरो धातुर्घनमूलमहापरः ॥ ६२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.364","synonyms":["रस","आत्रेय","असृक्वर","घनमूल","महापर"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.1036","page":"40","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्यादाकरः खनिः खानिर्गञ्जा धातुस्तु गैरिकम् ॥ १०३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.156","synonyms":["आकर","खनि","खानि","गञ्जा","गैरिक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.3.13","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धातुर्मनःशिलाद्यद्रेर्गैरिकं तु विशेषतः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.3.13","synonyms":["गैरिक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.65","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["श्लेष्मादि रसरक्तादि महाभूतानि तद्गुणाः ।","इन्द्रियाण्यश्मविकृतिः शब्दयोनिश्च धातवः ॥ ६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.128","meanings":["श्लेष्मादि","रसरक्तादि","महाभूत","तद्गुण","इन्द्रिय","अश्मविकृति","शब्दयोनि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.170","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उच्यते गैरिकं धातुस्ताम्रं शुल्वमुदुम्बरम् ।","आरकूटः स्मृतो रीतिः कांस्यं सौराष्ट्रकं तथा ॥ १७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.15","synonyms":["गैरिक","ताम्र","शुल्व","उदुम्बर","आरकूट","रीति","कांस्य","सौराष्ट्रक"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.632","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षतजं लोहितमस्रं रुधिरमसृक् शोणितं च रक्तं स्यात् ।","अस्थीनि धातुकीकसकुल्यानि भवन्ति तुल्यानि ॥ ६३२ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.10","synonyms":["क्षतज","लोहित","अस्र","रुधिर","असृज्","शोणित","रक्त","अस्थि","कीकस","कुल्य"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.857","page":"0098","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृथिव्यादिषु भूतेषु शरीरेषु रसादिषु ।","लोहेषु च स्मृतो धातुः स्वभावे गैरिकादिषु ॥ ८५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.71","meanings":["भूत","शरीर","रस","लोह","स्वभाव","गैरिक"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.861","page":"0098","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शृङ्गारादिषु नवसु च लवणादिषु षट्सु पारदे रागे ।","निर्यासवीर्यगुणधातुविषघृतादौ रसः प्रोक्तः ॥ ८६१ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.75","head":"रस"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"1.1.10","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भस्मके व्याधिविडङ्गे गैरिकं धातुरुक्मयोः ।","वाहिकौ ढक्कगोवाहौ तक्षकस्त्वष्टृनागयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 वि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.1.1.10","head":"गैरिक"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.3.7","page":"0082","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धातुः श्लेष्मादिरूप्यादिपृथ्व्यादिचक्षुरादिषु ।","मनःशिलादिभूवाद्योर्विशेषादस्थ्नि गैरिके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 दि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.3.7","meanings":["श्लेष्मन्","रूप्य","पृथ्वी","चक्षुस्","मनःशिला","भू","अस्थि","गैरिक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.2.27","page":"0129","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सौभाञ्जनपलाकास्तु क्रिलापामार्गमुज्झुकैः (?) ।","यवजस्वर्जिकायुक्तैः क्षाराष्टकमुदाहृतम् ॥","त्रिषु लावणिकः प्रोक्तो यः स्याल्लवणविक्रयी ।","धातुः पुमान्गैरिकोऽस्त्री रक्तग्रावा गवेरुकम् ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.2.29","synonyms":["क्षाराष्टक","लावणिक","गैरिक","रक्तग्रावन्","गवेरुक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.29","page":"0221","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["लोमस्वङ्कुरितेषु द्वौ हृषिता हृष्ट इत्यपि ।","लोमशो रोमशो रोमसंयुक्तः पञ्च भेद्यवत् ।","रसासृङ्मांस-मेदोऽस्थि-मज्ज-शुक्राणि धातवः ।","सप्त वा दश चैकेषां रोमत्वक्स्ना[89a]युभिः सह ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1001","synonyms":["हृषित","हृष्ट","लोमश","रोमश","रोमसंयुक्त","रस","असृज्","मांस","मेदस्","अस्थि","मज्जन्","शुक्र"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.30","page":"0222","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रस आहारजन्माग्निसंभवः षड्रसासवः ।","आत्रेयोऽसृक्करो धातुर्घनमूलो(ल)महापरः ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1002","synonyms":["आहारजन्मन्","अग्निसंभव","षड्रसासव","आत्रेय","असृक्कर","घनमूल","महापर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.45","page":"0223","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इ[90a]न्द्रियं बीजमानन्दप्रभवं किट्टवर्जितम् ।","प्रधानं पौरुषं पुंस्त्वं गर्भकृद्धातुरित्यपि ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None न्द्रियं बीजमानन्द (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1016","synonyms":["इन्द्रिय","बीज","आनन्दप्रभव","किट्टवर्जित","प्रधान","पौरुष","पुंस्त्व","गर्भकृत्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.17","page":"0207","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भातुर्मयूखे खरभासि चाथ","यातुः पुमानध्वगकालयोः स्यात् ।","क्लीबे तु रक्षस्यथ धातुरश्म-","विकारपञ्चेन्द्रियगोचरेषु ॥ १७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.16","meanings":["अश्मविकार","पञ्चेन्द्रियगोचर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.18","page":"0207","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["वातादिदोषेषु रसादिकेषु","श्रोण्यादिभूषास्तिपचादिषु स्यात् ।","विशेषतस्त्वस्थिनि गैरिकेऽथ","देहेऽप्तुराद्ये परगस्त्वभीष्टे ॥ १८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.17","meanings":["वातादिदोष","रसादिक","श्रोण्यादिभूषा","अस्तिपचादि","अस्थि","गैरिक","देह"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"46","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन \"वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि\"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।","पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।","आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.48","synonyms":["त्सरु","भरु","मरु","चरु","शत्रु","तरु","मेरु","केतु","सेतु","हेतु","तन्तु","कशेरु","दारु","जतु","वस्तु","मस्तु","ग्रन्थि","प्रस्थ","सर्पिस्","हविस्","बर्हिस्","वपुस्","आयुस्","धनुस्","सौकुमार्य","शौक्ल्य","कार्ष्ण्य","दाक्ष्य","पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","पुर्","क्षुध्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"170","page":"0082","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रस्तरोपलपाषाणदृषद्धातुः शिला घनः ।","तत्र जातमयो लोहं शातकुम्भं नयेत्परम् ॥ १७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.170","synonyms":["प्रस्तर","उपल","पाषाण","दृषद्","शिला","घन","अयस्","लोह","शातकुम्भ"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.26","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विवादमात्रे त्वजयः कलिशब्दमभाषत ।","युगे चतुर्थे चालक्ष्म्यां कलरूपेषु धातुषु ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.26","head":"कलि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.27","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कषिर्निकषपाषाणे धातौ स्यात् कषतावपि ।","अश्वकर्णाख्यवृक्षे च काष्ठे चाथ क्रतुर्मखे ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.27","head":"कषि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.29","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिलायां चाथ काशिः स्यान्मुष्टौ काशाह्वये तृणे ।","धातौ च काशतौ भूम्नि त्वेष स्यान्नीवृदन्तरे ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.29","head":"काशि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.64","page":"0026","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भस्रायां चर्मखण्डे च ऋषिभेदेऽथ धाकवाक् ।","ओदनानडुहोर्धातुशब्दस्तु धनलोहयोः ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.64","meanings":["धन","लोह"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.65","page":"0026","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["स्वर्णे रेतसि पाषाणे शरीरे गैरिके रसे ।","अस्थ्नि स्वभाव आकारे स्याद्भूवादिसुबन्तयोः ॥ ६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.65","meanings":["स्वर्ण","रेतस्","पाषाण","शरीर","गैरिक","रस","अस्थि","स्वभाव","आकार","भूवादि","सुबन्त"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.66","page":"0026","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["वातादिशब्दस्पर्शादिगैरिकादित्वगादिषु ।","महाभूतेष्विन्द्रियेषु पादे पञ्चाक्षरे तथा ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.66","meanings":["वातादि","शब्दादि","स्पर्शादि","गैरिकादि","त्वगादि","महाभूत","इन्द्रिय","पाद","पञ्चाक्षर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.47","page":"0037","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वारेऽथ देहिनां बीजे मेदो धातौ चतुर्थके ।","यशस्तु सत्त्वख्यातिश्रीज्ञानमाहात्म्यवारिषु ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.47","head":"मेदस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.423","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चितिस्तु स्त्री समूहे स्याच्चितायां चयनेऽपि च ।","ज्ञाने च चेततौ त्वेष धातौ स्यान्नरलिङ्गकः ॥ ४२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.423","head":"चिति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.432","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["च्युतिः स्त्री च्यवने योनौ वायौ च च्योततौ तु ना ।","चूषा गजवरत्रायां स्त्री स्त्रीशण्डस्तु चूषणे ॥ ४३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.432","head":"च्युति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.434","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ना तु चूर्णयतौ द्वे तु चूचुर्जात्यन्तरे नृणाम् ।","किरात्यां शम्बराज्जाते वैदेहादिति केचन ॥ ४३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.434","head":"चूर्णि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.995","page":"0128","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मृत्यौ मरणसंज्ञे स्त्री मारिर्मारयतौ पुनः ।","धातौ ना मातृशब्दस्तु पार्वत्यां जननीगवोः ॥ ९९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.995","head":"मारि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1141","page":"0140","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लिखिस्तु शिल्पिनि द्वे स्यात् कश्चित् तु विदुषि त्रिषु ।","धातौ तु लिखतौ पुंसि भूप्रदेशे तु ना लिगुः ॥ ११४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1141","head":"लिखि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1286","page":"0152","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृत्तिर्निरोधे सम्भक्तौ ना तु धात्वोः स वर्ततौ ।","वृत्यतौ चाथ ना वेशो वेश्याजनसमाश्रये ॥ १२८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1286","head":"वृत्ति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1298","page":"0153","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कश्चित्तु मध्ये नद्यादेर्मेष्यां स्याच्च लतान्तरे ।","देवताडाह्वये ना तु धातौ स्याद्वेणतावथ ॥ १२९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1298","head":"वेणि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1300","page":"0153","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ना तु वेदयतौ ज्ञेयो वेगी तु नरि मारुते ।","त्रि तु वेगवति त्रिस्तु वेधा विदुषि तं पुनः ॥ १३०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1300","head":"वेदि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1400","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वे तु विप्रे सुन्दरे तु त्र्यथ स्त्री शोषणे शुषिः ।","रन्ध्रे च ना तु धातौ स्याच्छुष्यतौ शुण्ठिवाक् तु ना ॥ १४०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1400","head":"शुषि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1604","page":"0179","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आयुर्वेदप्रयोगस्तु स्तब्धे मेढ्रेऽप्यथो हृषिः ।","स्त्री दीप्तितुष्टयोर्ना धात्वोर्हर्षतौ हृष्यतावपि ॥ १६०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None त्वोर्हर्षतौ हृष्यतावपि (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1592","head":"हृषि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.40","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ख्याते मनःशिलेत्येव धातावथ महाशिला ।","शस्त्रप्रभेदे तस्योक्तं लक्षणं शस्त्रवेदिभिः ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.40","head":"मनःशिला"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.92","page":"0101","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली तु (दा?धा)तावथो वृद्धदारकः पुंसि भेषजे ।","छगलान्त्रीसमाख्ये त्रिः पुनर्वृद्धस्य भेदके ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None क्ली तु (दा?धा)तावथो वृद्ध (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.153","head":"विलेपनीया"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.316","page":"0043","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गिरेर्मनःशिलादिः स्याद्धातुः स्याद्गैरिकादिकम् ।","अथाकरे खनिः खानिर्लोहं कालायसं घनम् ॥ ३१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.316","synonyms":["आकर","खनि","खानि","लोह","कालायस","घन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.6.1","page":"0172","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नृत्यभेदेऽप्यरथौजस्तु दीप्तौ धातौ गुणे बले ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.6.1","head":"ओजस्"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.17.252","page":"0194","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गवि ध्वाङ्क्षस्तु काके स्याद्बकयाचकयोरपि ।","धातुः क्रियादिरूप्यादिमहाभूतेषु तद्गुणे ॥ २५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.17.2","meanings":["क्रिया","रूप्यादि","महाभूत","तद्गुण"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"1.3.26","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुग्गुलौ गैरिकं धातौ रुक्मे रक्ते च हल्लके ।","चित्रकः पावकेऽमण्डे चित्रकं मुखमण्डने ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.1.3.14","head":"गैरिक"},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"12.1.180","page":"0017","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तेजोवती करञ्ज्यो रक्तो ना भल्लके दृढस्कन्धे ।","धातुः शिलादौ श्लेश्मादौ रसादौ गैरिकेऽस्थ्नि च ॥ १८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.12.1.4","meanings":["शिलादि","श्लेष्मादि","रसादि","गैरिक","अस्थि"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.998","page":"0153","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रसाऽसृग्मांसमेदोऽस्थिमज्जशुक्राणि धातवः ।","सप्तैव दश वैकेषां रोमत्वक्स्नायुभिः सह ॥ ९९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.744","synonyms":["रस","असृज्","मांस","मेदस्","अस्थि","मज्जन्","शुक्र","रोमन्","त्वच्","स्नायु"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.1789","page":"0293","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वर्णरौप्यादयो लोके धातुर्वा गैरिकं भवेत् ॥ १७८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.287","synonyms":["गैरिक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.3.18","page":"0056","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गिरेरूर्ध्वस्थिता भूमिरुक्ता शैष(?)मधित्यका ।","गिरेर्मनःशिलाद्यस्तु धातुरित्यभिधीयते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.3.18","synonyms":["अधित्यका"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.69","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुण्डकः स्नेहपात्रे स्याद् धूलौ च मण्डलेऽपि च ।","गैरिकं कणके धातौ गृह्यकण्ठोकनिघ्नयोः(?) ॥","गोलकस्तु गुडे जारात् विधवातनयेऽपि च ।","गोरङ्कुः पक्षिभेदे स्यान्नग्नके वन्दितेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.69","head":"गैरिक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.17","page":"0215","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दितिः स्त्रियां खण्डने स्यात्तथा च दैत्यमातरि ।","दीप्तं निर्भासिते दग्धे ज्वलितेऽपि च वाच्यवत् ॥","द्रुतं शीघ्रे विनीते च विम्राणे चाभिधेयवत् ।","दृतिश्चर्मपुटे मीते द्युतिः स्त्री रश्मिशोभयोः ॥","धातुर्मनःशिलादौ तु श्लेष्मादौ गैरिकेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.17","meanings":["मनःशिला","श्लेष्मन्","गैरिक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.18","page":"0215","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शब्दयोनिमहाभूततद्गुणेषु रसादिषु ।","इन्द्रियेषु च धाता स्याद् विधौ तु पालके त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.18","meanings":["शब्दयोनि","महाभूत","तद्गुण","इन्द्रिय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1943","page":"0236","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धातुर्भुवादिशब्दादिगैरिकादित्वगादिषु ।","चक्षुरादिपृथिव्यादिहेमादिषु च रेतसि ॥ १९४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.84","meanings":["भुवादि","शब्दादि","गैरिकादि","त्वगादि","चक्षुरादि","पृथिव्यादि","हेमादि","रेतस्"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.44.145","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भुजङ्गेशो मतिः सूर्यो धातुरक्तः प्रकाशकः ।","व्यापको रेवती दाम क्रौञ्चांशौ वह्निमण्डलम् ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.44.2","head":"र"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"6.46","page":"0045","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्थि धातुर्वराहश्च लक्ष्मीशः शंकु-कर्णिके ।","तथा नयः समिधश्च साम्बकः शा-र्णकः स्मृतः ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 मि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.6.0.46","head":"श"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"6.47","page":"0045","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शुक्ल-धातू भृगुर्हंसः सामगः सत्यसङ्गतिः ।","मत्यानन्दोऽथ दीप्तास्यः समयः षा-र्णकः स्मृतः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.6.0.47","synonyms":["शुक्ल","भृगु","हंस","सामग","सत्यसङ्गति","मत्यानन्द","दीप्तास्य","समय"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"7.44.52","page":"0051","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रो भुजङ्गो धातुरक्तः सूर्यो वै वेदकस्तथा ।","दीपको ज्वलनश्चैव स्थूलदण्डश्च तैजसः ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.7.44.1","synonyms":["भुजङ्ग","रक्त","सूर्य","वेदक","दीपक","ज्वलन","स्थूलदण्ड","तैजस"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.28","page":"0216","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धातुर्वातादिशब्दादिगैरिकादित्वगादिषु ।","महाभूतेष्विंद्रियेषु शब्दयोनिस्वभावयोः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.28","meanings":["वातादि","शब्दादि","गैरिकादि","त्वगादि","महाभूत","इन्द्रिय","शब्दयोनि","स्वभाव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.29","page":"0216","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["लोहेऽर्थे गैरिकस्वर्णरेतोऽस्थिषु विशेषतः ।","नरोऽर्जुने मनुष्ये च नाकः स्वर्गान्तरिक्षयोः ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.29","meanings":["लोह","अर्थ","गैरिक","स्वर्ण","रेतस्","अस्थि"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}