{"stem":"धूलि","iast":"dhūli","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.98","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["रेणुर्द्वयोः स्त्रियां धूलिः पांसुर्ना न द्वयो रजः ॥ ९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.167","synonyms":["रेणु","पांसु","रजस्"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"10.176","page":"0082","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["इष्टका लोष्टका तु स्यादूपरस्तु … मृत्तिका ।","धूलिश्चापि रजः पांसू रेणुः स्यादनिलध्वजः ॥ १७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None दूपरस्तु … मृत्तिका (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.10.0.3","synonyms":["इष्टका","लोष्टका","ऊपर","रजस्","पांसु","रेणु","अनिलध्वज"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"266","page":"0076","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कोषकोशौ वेषवेशौ धूलिधूल्यौ समे मते ।","रंहो रङ्घोऽपि निर्दिष्टमधोऽङ्घश्चोच्यते बुधैः ॥ २६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.266","synonyms":["कोष","कोश","वेष","वेश","धूली","रंहस्","रङ्घस्","अंहस्","अङ्घस्"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.3.7","page":"0057","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चूर्णे क्षोदे च धूलौ च चूर्णे स्यान्मृगयाचनम् ।","चूर्णानि वासयोगाः स्युश्चूर्णिः कपर्दिकापि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.3.7","head":"चूर्ण"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.1","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रदो विलेखने दन्ते छदः स्यात्पक्षपत्रयोः ।","क्षोदश्च पेषणे धूलौ स्वादुर्मिष्टमनोज्ञयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.1","head":"क्षोद"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"29.2.3","page":"0212","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पांशुर्धूलिषु सस्यार्थे चिरसंचितगोमये ।","केशोऽसुरान्तरे केशा ह्रीवेराप्पतिकुन्तलाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.29.2.3","head":"पांशु"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.334","page":"0126","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["संशप्तका अथ रजः क्षोदः सान्ते उभे च षण् ।","रेणुस्त्रिषु रजः क्लीबे धूलिर्धूली स्त्रियामुभे ॥ ३३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.334","synonyms":["संशप्तक","रजस्","क्षोद","रेणु","धूली"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.94","page":"0148","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आह्निकमशनेऽहीन-","निर्वर्त्यकर्मण्युदीरि[254b]तं चरमे तत् ।","गुलकः कलोक्तिधूलि-","स्नेहामत्रेषु वाच्यवन्मलिने ॥ ९४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.94","head":"गुलक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.18","page":"0196","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धूलौ रेणुरपि द्वयोर्नरि पुनः स्यात्पर्पटाह्वौषधे","सूक्ष्मेऽल्पे च परोपमोऽथ च किणो न स्त्री व्रणाङ्के घुणे ।"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.18","head":"रेणु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.27","page":"0208","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वातं प्रवाते पवने तु पुंसि","तूस्तं जटाधूलिरजःसु पापे ।","अस्तः पुमान्पश्चिमपर्वतेऽथ","क्षिप्ते गते स्यादिह भेद्यलिङ्गः ॥ २७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.25","head":"तूस्त"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.88","page":"0343","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["युगे चतुर्थे सुभटे स्त्रियां तु","बुद्धैः प्रदिष्टः कलिकागतोऽयम् ।","धूलिस्तु संख्यान्तररेणुषु स्त्री","दुलिर्मुनौ ना कमठस्त्रियां स्त्री ॥ ८८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.44","meanings":["संख्यान्तर","रेणु"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"20","page":"0005","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मूर्द्धन् उक्षन् तक्षन् मज्जन् श्लेष्मन् आत्मन् अश्मन् युवन् पूषन् इत्येतैः शब्दै रहितं वर्जितं यदन्यत् द्व्यच्कं द्विस्व[श्व]रं च नान्तं प्रातिपदिकं तत्सर्वं नपुंसकं भवति । यथा इदं चर्म वर्म शर्म भस्म सद्म लोम इत्येवमादयः । मूर्द्धादयोऽपि नान्तत्वात् द्व्यच्का अतस्तेषामपि नपुंसकता प्राप्नोति । तदर्थमिति प्रतिषेधः कृतः मूर्द्धोऽक्षतक्षेत्यादि पुंल्लिङ्गाधिकारात्पुंसि भवन्ति । यथा अयं मूर्द्धा शिरः । उक्षा वृषभः । मज्जा सारः । तक्षा वर्द्धकिः । श्लेष्मा धातुविकारः । आत्मा शरीरस्थः । अश्मा नीलः । युवा तरुणः । पूषादित्यः पुंसि वा भवेद्ब्रह्मेति । द्वच्कत्वान्नान्तत्वाच्च ब्रह्मशब्दस्य नपुंसकत्वे प्राप्ते पुंस्त्वं वा विधीयते ब्रह्मशब्दो वा नपुंसकलिङ्गो भवति । इदं ब्रह्मा वेदाध्ययनमीश्वरश्च । अयं ब्रह्मा प्रजापतिः । यद्येवं यत् द्व्यच्कं नान्तं तन्नपुंसकम् । एवं सति राजन् शब्दस्यापि नपुंसकता स्यात् पुंस्यन्तर्भावो द्रष्टव्यः ।","त्रुटिसीमसन्ध्यारात्रयः स्त्रियां धूलिवेणिखार्यश्च ।","पुंसि निशीथो ज्योत्स्नादयाशलाका स्त्रियां नित्यम् ॥ २० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.21","synonyms":["चर्मन्","वर्मन्","शर्मन्","भस्मन्","सद्मन्","लोमन्","मूर्धन्","उक्षन्","मज्जन्","तक्षन्","श्लेष्मन्","आत्मन्","अश्मन्","युवन्","पूषन्","ब्रह्मन्","राजन्","त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","वेणि","खारि","निशीथ","ज्योत्स्ना","दया","शलाका"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"21","page":"0006","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं त्रुटिः स्वल्पः । इयं सीमा ग्राममर्यादा । इयं सन्ध्या दिनावसानम् । इयं रात्रिः शर्वरी । इयं धूलिः पांसुः । इयं वेणी केशरचना । इयं खारी परिमाणविशेषः । निशीथशब्दः पुंसि भवति । अयं निशीथोऽर्धरात्रः । ज्योत्स्नादयाशलाकाः स्त्रियां भवन्ति । इयं ज्योत्स्ना चन्द्रप्रभा । इयं दया करुणा । इयं शलाका लोहधमनी । नित्यग्रहणं विभाषानिवृत्त्यर्थम् ।","पुंयोगे कर्णहनू नपुंसके श्मश्रुजानुगुदशब्दाः ।","एकाभिधानता स्यादस्राश्रुणोर्नित्यम् ॥ २१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.22","synonyms":["त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","वेणी","खारी","निशीथ","ज्योत्स्ना","दया","शलाका","कर्ण","हनु","श्मश्रु","जानु","गुद","अस्र","अश्रु"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.7","page":"0043","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धूल्यश्वयोरश्वकन्दे पर्पटे मरिचेऽयसः ।","सर्पस्य सीसके नागकेसरे द्विपसर्पयोः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.7","meanings":["अश्वकन्द"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.433","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चूर्णमस्त्री वासयोगे धूलौ क्षारान्तरे त्रि तु ।","दग्धेऽथ चूर्णिः स्त्रीलिङ्गा ग्रन्थभेदे कपर्दके ॥ ४३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.433","head":"चूर्ण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.81","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलोक्तौ मलिने धूलौ स्नेहपात्र इतीदृशम् ।","गोधूमस्तूदितो नागरङ्गधान्यप्रभेदयोः ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.81","head":"?"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.79","page":"0266","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["धूलिर्धूली रजो रेणु पांशुः पांशुश्च मन्यते ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 द (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.79","synonyms":["धूली","रजस्","रेणु","पांशु","पांसु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.364","page":"0135","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उल्कासमय इत्येवं संग्रामादनिवर्तिनः ।","पुंसि पांशुर्द्वयोरेणुर्धूलिर्धूली रजो रजम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.364","synonyms":["उल्कासमय","पांशु","रेणु","धूली","रजस्","रज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.69","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुण्डकः स्नेहपात्रे स्याद् धूलौ च मण्डलेऽपि च ।","गैरिकं कणके धातौ गृह्यकण्ठोकनिघ्नयोः(?) ॥","गोलकस्तु गुडे जारात् विधवातनयेऽपि च ।","गोरङ्कुः पक्षिभेदे स्यान्नग्नके वन्दितेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.69","head":"गुण्डक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.40","page":"0193","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परागः पुष्परेणौ तु धूलिसानीयचूर्णयोः ।","चन्दने गिरिभेदे च स्वच्छन्दगमनेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.40","head":"पराग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.9","page":"0208","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लीबे घ्राणं नासिकायां घ्राते स्यादभिधेयवत् ।","चूर्णो धूल्यां क्षारभेदे चूणं स्यात्पटयुक्तिषु ॥","जिष्णुर्महेन्द्रार्जुनयोर्जित्वरे वाच्यलिङ्गकः ।","झूणि गुवाकभेदे स्याद्दुटदैवश्रुतौ स्त्रियाम् ॥","त्राणं स्यात्त्रायमाणायां रक्षिते रक्षणेऽपि च ।","तीक्ष्णं स्याद्विषलौहाजिमुष्ककलवणेषु च ॥","आत्मत्यागिनि तीव्रे च त्रिषु क्लीबं यवाग्रके ।","द्रोणोऽस्त्रियामाढके तु भवेदाढाचतुष्टये ॥","देशभेदे भारद्वाजे दग्धकाके स्त्रियां क्वचित् ।","तथा काष्ठाम्बुवाहिन्यां गवादन्यामपि स्त्रियाम् ॥","पणो वराटर्के मूल्ये गृहे कार्षापणेऽपि च ।","क्रय्ये द्यूते भृतौ वित्ते व्यवहारेऽपि पुंस्ययम् ॥","पार्ष्णि द्वयोः सैन्यपृष्ठे पादग्रन्थ्यधरेऽपि च ।","स्त्रियामुन्मत्तकान्तायां पार्ष्णी पार्ष्णिरिति द्विधा ॥","प्राणोऽनिले बले काव्यजीवे हृदयमारुते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 गु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 2 ष्क (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 भा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.9","head":"चूर्ण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.15","page":"0215","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तूस्तं धूलौ जटायाञ्च पापे सूक्ष्मे च न द्वयोः ।","त्रेताग्नित्रितये युगे तिप्राणितेरिते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.15","head":"तूस्त"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.30.9","page":"0289","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पांशुर्धूलिषु शय्यासु चिरसञ्चितगोमये ।","पशुर्मृगादौ प्रमथे देवे च प्राणिमात्रके ॥","पशुसन्दर्शनेऽपि स्यादव्ययं पश्वेति स्मृतम् ।","पशो ना बन्धने शस्त्रे छात्राद्यन्तश्च निन्दिते ॥","कर्णान्तः शोभनार्थे च केशान्तः संहतार्थके ।","पेशी स्त्री मांसपिण्ड्याञ्च मांसीखड्गपिधानयोः ॥","अण्डभेदे नदीभेदे पिशाचीराक्षसीभिदोः ।","वंशः कुले च पृष्ठांशे वर्गतेजनयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 श्वे (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.30.9","head":"पांशु"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.23","page":"0219","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["धूलि-धूल्यौ पांशु-पांसू रजो ना सान्तषण् रजः ।","दलौ लोष्टो लेष्टुर्लोष्टुर्नाकौ कुलक-कूलकौ ॥ २३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 5 ले (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.23","synonyms":["धूली","पांशु","पांसु","रज","रजस्","लोष्ट","लेष्टु","लोष्टु","कुलक","कूलक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"7.1.2308","page":"0281","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तुटितृटिकटित्रोटिकुटिकोटिकरोटयः ।","गौल्यालिकुहलीपालीमधूलीधूलिकेलयः ॥ २३०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 तृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.7.1.5","synonyms":["तुटि","तृटि","कटि","त्रोटि","कुटि","कोटि","करोटि","गौली","अलि","कुहली","पाली","मधूली","केलि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.25","page":"0125","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["झरुका त्विष्टकाया विडूषस्तु क्षारमृत्तिका ।","धूलिः स्त्रियां रजः पांसू रेणुः पुंस्यथ कर्दमे ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.25","synonyms":["झरुका","विडूष","रजस्","पांसु","रेणु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.6.17","page":"0282","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धूल्यश्वयोरश्वकन्दे पर्पटे मरिचेऽयसः ।","इत्यादीन्यन्यनामानि बोद्धव्यान्यन्यवस्तुषु ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.6.17","meanings":["अश्वकन्द"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.9.26","page":"0291","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कलंबी शल्लकी मल्ली वरटा जाटलिः कुटी ।","शाटी रेणुहरेणूरुजलूकाकोलिधूलयः ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.9.27","synonyms":["कलंबी","शल्लकी","मल्ली","वरटा","जाटलि","कुटी","शाटी","रेणु","हरेणु","ऊरु","जलूका","कोलि"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}