{"stem":"ध्यान","iast":"dhyāna","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"1.84","page":"7","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ध्यानं तु विषये तस्मिन्नेकप्रत्ययसंततिः ॥ ८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.1.0.38","synonyms":[]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.250","page":"17","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मोहो मौढ्यं चिन्ता ध्यानममर्षः क्रोधसंभवः ॥ ३२० ॥","गुणो जिगीषोत्साहवांस्त्रासस्त्वाकस्मिकं भयम् ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 त्सा (sub) pāda 3 syl. 5 स्या (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.250","synonyms":["मोह","मौढ्य","चिन्ता","अमर्ष","गुण","त्रास"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.22","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["योगः सन्नहनोपायध्यानसङ्गतियुक्तिषु ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.46","head":"योग"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"3.3.5","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["योगः स्यात्सदुपायसंनहनयोर्भैषज्यसंयोगयो-","र्विष्कम्भादिषु योग आत्ममनसोः संनीलतायामपि ।","संबन्धेऽपि च कार्मणेऽपि च तथा ध्याने च लाभेऽप्यसौ","योगः सद्भिरुदीरितोऽथ वपुषः स्थैर्ये प्रयोगेऽपि च ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.3.3.5","head":"योग"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"18.2.14","page":"0102","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["समाधिर्ध्याननीवाकनियमेषु समर्थने ।","अगाधमतलस्पर्शमगाधं विवरं विदुः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.18.2.14","head":"समाधि"},{"kosha":"ESSK","kosha_title":"एकादिसंख्यासंज्ञाकोष","kosha_latn":"Ekādisaṃkhyāsaṃjñākoṣa","ref":"4.10","page":"0200","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गजजाति-याम-सेनाङ्ग-दण्डहस्ता महाजने वणिजः ।","दशरथपुत्रोपाय-ध्यान-कथा-ऽभिनय-रीति-गोचरणाः ॥ १० ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ESSK#ESSK.4.0.2","synonyms":["गजजाति","याम","सेनाङ्ग","दण्डहस्त","वणिज्","दशरथपुत्र","उपाय","कथा","अभिनय","रीति","गोचरण"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.172","page":"0087","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ध्यानं तु विषये तस्मिन्नेकप्रत्ययसन्ततिः ।","समाधि स्त्री तदेवार्थमात्राभासनरूपकम् ॥ १७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.172","synonyms":["समाधि"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.115","page":"0429","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["आध्या ध्यानं पुंसि वा स्यादुत्कण्ठोत्कलिके स्त्रियौ ।","हृल्लेखा स्याद्रणरणस्तद्वदायल्लकः पुनः ॥ ११५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.115","synonyms":["आध्या","उत्कण्ठा","उत्कलिका","हृल्लेक्हा","रणरण","आयल्लक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.150","page":"0091","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कौसीद्यं मिद्धमालस्यं चिन्तश्चिन्ता च चिन्तिया ।","स्त्रियां स्मृतिः पंसनं(?) स्याद्ध्यानं [न] नरि चिन्तना ॥ १५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.160","synonyms":["कौसीद्य","मिद्ध","आलस्य","चिन्त","चिन्ता","चिन्तिया","स्मृति","पंसन","चिन्तना"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.88","page":"0240","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपस्पर्शस्त्वाचमनमथ मौनमभाषणम् ।","हृदि साक्षात्कृतिर्ध्यानं धारणा चित्तबन्धनम् ॥ ८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1194","synonyms":["उपस्पर्श","आचमन","मौन","अभाषण","धारणा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.72","page":"0043","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संविभ्यामुत्तरः प्रोक्तः स आकारस्य गोपने ।","स[187b]माङः स्यात्कृतौ ज्ञान-मौन-नीवाक-सिद्धिषु ।","ध्यानावधान-निक्षेप-नियमेषु समर्थने ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 मा (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.64","head":"समादधाति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.76","page":"0242","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपसूर्यकेऽपि तद्वत्स्यादथ काले बिले सीम्नि ।","अवधानेऽप्यवधिर्ना ध्या[9b]ने नियमे च नीवाके ॥ ७६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.28","head":"अवधि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.99","page":"0261","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्शोघ्नोऽथ करञ्जशस्त्रकभिदोः स्याद्वृश्चिकाल्यां शत-","घ्नी चावृद्धबधूपुरप्रसृमरप्रेष्या त्वसिक्नी ध्वनो(?) ।","दृष्टौ च व्यस(ध)ने वधेऽप्यभिनये संसूचने सूचना","ध्याने लेपन(?)वेदना मतिगता दुःखे तथा भावना ॥ ९९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.120","head":"भावना"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.100","page":"0029","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रागद्रव्ये च योगस्तु ध्यानयोजनकर्मणि ।","भेषजे सङ्गतौ प्राप्तौ जवे विस्रब्धघातिनि ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.100","head":"योग"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1929","page":"0215","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली त्वारण्यकसाम्नि स्यात् स्वादोरित्थेत्यृचि स्थिते ।","समाधिस्तु पुमान् ध्याने नीवाके च समर्थने ॥ १९२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1929","head":"समाधि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.34","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चतुर्मासोपवासे च साकल्यासङ्गयोरपि ।","अथ पारायणं ध्याने तत्परेऽधीष्ट आश्रये ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.223","head":"पारायण"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.21","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["डः शब्दभर्गयोर्ध्याने ढो ढक्काध्वविशेषयोः ।","णस्तु निःश्रेयसे स्पष्टे निष्कलेऽपि समर्थितः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.21","head":"ड"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.135","page":"0033","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपवासश्चोपवस्तं व्रतं नियमपालनम् ।","समाधिर्धारणा ध्यानं प्रणिधानं च चिन्तनम् ॥ १३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.22","synonyms":["उपवास","उपवस्त","व्रत","नियमपालन","समाधि","धारणा","प्रणिधान","चिन्तन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"2.61","page":"0010","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्वचिद्ध्येये तु चित्तस्य स्थिरबन्धो हि धारणा ।","ध्यानं तद्विषये चैकप्रत्ययसन्ततिर्मतम् ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.2.0.54","synonyms":["धारणा"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.472","page":"0059","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मोहो मौढ्यं समानार्थः चिन्ता ध्यानं तथैव च ।","अमर्षः क्रोधसञ्जातो जिगोषोत्साहवान् गुणः ॥ ४७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.435","synonyms":["मोह","मौढ्य","चिन्ता","अमर्ष"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.482","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आध्या चिन्ता स्मृतिर्ध्यानमाध्यानमपि चिन्तिते ।","उत्कण्ठा स्यादुत्कलिका उत्साहोऽध्यवसायवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.482","synonyms":["आध्या","चिन्ता","स्मृति","आध्यान","उत्कण्ठा","उत्कलिका","उत्साह","अध्यवसाय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"6.65","page":"0174","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ध्यानादूर्ध्वप्रेरणादौ स्यादुत्कारो निकारवत् ।","निगारोऽभ्यवहारे स्यादुद्गारो वमने स्वने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.6.0.65","head":"उत्कार"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.19","page":"0192","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बृद्धिनामौषधेऽपि स्याद् युग्मे हस्तचतुष्टये ।","योगोऽपूर्वार्थसंप्राप्तौ विष्कम्भादिषु भेषजे ।","देहस्थैर्यप्रयोगे च सङ्गतिध्यानयुक्तिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.19","head":"योग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.36","page":"0233","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संसिद्धिः स्त्रीमदोग्रायां सिद्धौ च प्रकृतावपि ।","समाधिर्नियमे ध्याने तथा काव्यगुणान्तरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.36","head":"समाधि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.66","page":"0239","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भावना स्यान्न ना ध्यानपर्यालोचाधिवासने ।","भुवनं गगणे नीरे पिष्टपे च जनेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.66","head":"भावना"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.127","page":"0187","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चिन्तायां चिन्तिया ध्यानं धाम नान्तं नपुंसके ।","प्रतिचिकीर्षारूपे तु ध्याने मर्ष आमर्षकः ॥ १२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.127","synonyms":["चिन्तिया","धामन्","मर्ष","आमर्षक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.277","page":"0038","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रणिधानं प्रसंख्यानं ध्यानं सत्त्वं रजस्तमः ।","गुणास्तत्त्वं प्रकृत्याद्यमविद्या स्यादहंमतिः ॥ २७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.14","synonyms":["प्रणिधान","प्रसंख्यान","सत्त्व","रजस्","तमस्","तत्त्व","अविद्या","अहंमति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.8.1779","page":"0215","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्यात् पृथग्दृष्टिरध्यात्मज्ञानं ध्यानं तु चिन्तनम् ।","क्लेशोऽविद्यास्मितादिः स्याद्विपाको भवितव्यता ॥ १७७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.8.37","synonyms":["पृथग्दृष्टि","अध्यात्मज्ञान","चिन्तन","क्लेश","विपाक","भवितव्यत"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1983","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यतिर्यतिनि पुंसि स्यात् कारसंयमयोः स्त्रियाम् ।","ध्यानसंनहनोपाययुक्तिविस्रब्धघातिषु ॥ १९८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.124","head":"योग"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2072","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाट्यभेदेन्द्रियध्यानस्पृष्टाद्युञ्चारणेषु च ।","गीतके कर्मणि ज्ञाने करणं द्वादशस्वपि ॥ २०७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.213","head":"करण"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.67","page":"0114","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["योगश्चारेऽपूर्वलाभे सूत्रे विश्रब्धघातिनि ।","उपाये सङ्गतौ ध्यानौषधसन्नाहयुक्तिषु ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.68","head":"योग"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.232","page":"0102","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ध्यानं तु विषये तस्मिन्नेकप्रत्ययसंततिः ।","समाधिर्ना तदेवार्थमात्राभासनरूपकम् ॥ २३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.232","synonyms":["समाधि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.48","page":"0218","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ययुरश्वेऽश्वमेधाश्वे योगो विस्रब्धघातिनि ।","प्राप्तौ सन्नहनोपायध्यानसंगतियुक्तिषु ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.48","head":"योग"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.81","page":"0245","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्थापत्येऽधिपतौ तक्ष्णि बृहस्पतिसवी च यः ।","समाधिर्ध्याननीवाकप्रतिज्ञासु समर्थने ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.81","head":"समाधि"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.9","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["करणं कारणे काये साधने बवकादिषु ।","स्पृष्टाद्युच्चारणाभेदध्यानपद्मासनादिषु ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.9","head":"करण"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}