{"stem":"नाक","iast":"nāka","found":true,"koshas":21,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.1","page":"7","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वर्गस्त्रिविष्टपं द्योदिवौ भुविस्तविषताविषौ नाकः ।","गौस्त्रिदिवमूर्ध्वलोकः सुरालयस्तत्सदस्त्वमराः ॥ ८७ ॥","देवाः सुपर्वसुरनिर्जरदेवतर्भुबर्हिर्मुखानिमिषदैवतनाकिलेखाः ।","वृन्दारकाः सुमनसस्त्रिदशा अमर्त्याः स्वाहास्वधाक्रतुसुधाभुज आदितेयाः ॥ ८८ ॥","गीर्वाणा मरुतोऽस्वप्ना विबुधा दानवारयः ।"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.1","synonyms":["स्वर्ग","त्रिविष्टप","द्यो","दिव्","भुवि","तविष","ताविष","गो","त्रिदिव","ऊर्ध्वलोक","सुरालय","अमर","देव","सुपर्वन्","सुर","निर्जर","देवत","ऋभु","बर्हिर्मुख","अनिमिष","दैवत","नाकिन्","लेख","वृन्दारक","सुमनस्","त्रिदश","अमर्त्य","स्वाहाभुज्","स्वधाभुज्","क्रतुभुज्","सुधाभुज्","आदितेय","गीर्वाण","मरुत्","अस्वप्न","विबुध","दानवारि"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.6","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वरव्ययं स्वर्गनाकत्रिदिवत्रिदशालयाः ।","सुरलोको द्योदिवौ द्वे स्त्रियां क्लीबे त्रिविष्टपम् ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.1","synonyms":["स्वर्","स्वर्ग","त्रिदिव","त्रिदशालय","सुरलोक","द्यो","दिव्","त्रिविष्टप"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.2.1","page":null,"kind":"syn","gender":"अ","doubtful":false,"verse":["द्योदिवौ द्वे स्त्रियामभ्रं व्योम पुष्करमम्बरम् ।","नभोऽन्तरिक्षं गगनमनन्तं सुरवर्त्म खम् ॥","वियद्विष्णुपदं वा तु पुंस्याकाशविहायसी ।","विहायसोऽपि नाकोऽपि द्युरपि स्यात्तदव्ययम् ॥","तारापथोऽन्तरिक्षं च मेघाध्वा च महाबिलम् ।","विहायाः शकुने पुंसि गगने पुन्नपुंसकम् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.2.1","synonyms":["द्यो","दिव्","अभ्र","व्योमन्","पुष्कर","अम्बर","नभस्","अन्तरिक्ष","गगन","अनन्त","सुरवर्त्मन्","ख","वियत्","विष्णुपद","आकाश","विहायस्","द्यु","तारापथ","मेघाध्वन्","महाबिल"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.2","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आकाशे त्रिदिवे नाको लोकस्तु भुवने जने ।","पद्ये यशसि च श्लोकः शरे खड्गे च सायकः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.2","meanings":["आकाश","त्रिदिव"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.3","page":"0001","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वः स्वर्गः सुरसद्म त्रिदशावासस्त्रिविष्टपं त्रिदिवम् ।","द्यौर्गौरमर्त्यभुवनं नाकः स्यादूर्ध्वलोकश्च ॥ ३ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.3","synonyms":["स्वर्","स्वर्ग","सुरसद्मन्","त्रिदशावास","त्रिविष्टप","त्रिदिव","द्यो","गो","अमर्त्यभुवन","ऊर्ध्वलोक"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.801","page":"0092","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संवर्तः परिवर्तश्च हायने कथ्यतेऽम्बरे नाकः ।","परिमाणेऽपि प्रस्थः सर्वात्मनि सर्वसन्नाहः ॥ ८०१ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.15","meanings":["अम्बर"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"1.1.2","page":"0002","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्तोकः स्याच्चातके स्वल्पे शूकोऽनुक्रोशशुङ्गयोः ।","नाको गगने स्वर्गे च तर्क ऊहाभिकाङ्क्षयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ने (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.1.1.2","meanings":["गगन","स्वर्ग"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.3","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["फलोदयः सुरावासः स्वर्गो नाकस्त्रिविष्टपम् ।","बुधायनं महायामदिवसावासभूमिका ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.3","synonyms":["फलोदय","सुरावास","स्वर्ग","त्रिविष्टप","बुधायन","महायाम","दिव्","सावासभूमिका"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.1.24","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पर्यायान्मार्गपर्यायि दिगवस्थानमित्यपि ।","सुरपर्यायलोकार्थो नाकः स्वर्गः स्वरव्ययम् ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.1.15","synonyms":["दिगवस्थान","स्वर्ग","स्वर्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.148","page":"0477","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["स्याच्छाटककुन्दुकयोर्नाकमञ्चकयोरपि ।","विटङ्कशाकयोः सत्रा मेचकेन ततोऽपि च ॥ १४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.148","synonyms":["शाटक","कुन्दुक","मञ्चक","विटङ्क","शाक","मेचक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.1","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["स्वर्गोर्गौस्तविषवरो हताविषोर्ध्व-","लोकाः स्युः सुरनिलयः सुपर्वलोकः ।","पुंसि स्याद्रमति भुतिर्युतोऽप्यृभुक्षो","नाकोऽस्त्री त्रिदिवयुतो दिवा सह द्यौः ॥ १ ॥"],"metre":"praharsini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.1","synonyms":["स्वर्ग","गो","तविष","वर","हताविष","ऊर्ध्वलोक","सुरनिलय","सुपर्वलोक","रमति","ऋभुक्ष","त्रिदिव","दिव्","द्यो"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.3","page":"0093","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बाधते प्रतिपदोक्तविधानं","लिङ्गसंग्रहविधिं हि समस्तम् ।","पुंसि नाम सभिदां निधि-नाक-","भूभृदम्बुधि-मुखाग्नि-शराणाम् ॥ ३ ॥"],"metre":"svagata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.3","synonyms":["निधि","भूभृत्","अम्बुधि","अग्नि","शर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.33","page":"0111","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["नाकः पिनाकः स्तबको वलीको","वल्मीक आतङ्क-वितङ्क-तङ्काः ।","व्यलीक-वैनीतक-तण्डकानि","चण्डातकानीक-विशेषकाश्च ॥ ३३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.2","synonyms":["पिनाक","स्तबक","वलीक","वल्मीक","आतङ्क","वितङ्क","तङ्क","व्यलीक","वैनीतक","तण्डक","चण्डातक","अनीक","विशेषक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.13","page":"0137","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाकोऽस्त्रियां व्योमदिवोः शिशौ तु","निष्ठा जरा क्लेदनम[त्र] पाकः ।","शक्तौ नरि द्वीपभिदीह राज-","भेदे द्रुभेदे[च]वदन्ति शाकम् ॥ १३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.13","meanings":["व्योमन्","दिव्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.79","page":"0146","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धूमेन्द्रवोस्त्वजीवो ना स त्रिषूपहते मतः ।","कुण्डीकुलविभेदे तु चुलुकी शिशुमारके ।","अभीकः कवौ कामुकः क्रूरवाची","विशेष्यायतोऽनीकमस्त्री रणेऽपि ।","अलीकालिके नाकभालानृतेषु","स्मृते चाप्रियेऽथ व्यलीकं न योषित् ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.79","head":"अलीक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.3.90","page":"0163","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गौरर्वनाकक्रतुभेदरश्मि-","दृग्धेनुलोमाशनिनीरभूषु ।","दिग्बाणवाणीवृषभेषु गस्तु","गणेशगन्धर्वकगातृषु स्यात् ॥ ९० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.3.1","head":"गो"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.96","page":"0358","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शम्यामलक्योरभयाशृगाल्यो-","र्गौर्यां द्वयोनस्तु शुभे सुखे च ।","मोक्षे जले चाथ दिवं च नाके","जीवः पुमान्प्राणिनि वृक्षभेदे ॥ ९६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.12","head":"दिव"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.16","page":"0361","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाके तु न स्त्री त्रिदिवः स्त्रियां तु","[न]द्यन्तरे गोदुहि बल्लवः स्यात् ।","स्यात्सूपकारेऽपि हिडिम्बशत्रौ","ना पल्लवः षिद्गगतोऽस्त्रियां तु ॥ १६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.32","head":"त्रिदिव"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.57","page":"0375","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाहद्विषि[86a]स्यान्महिषस्तथैव","महत्यसौ स्त्री नृपतेः स्त्रियां च ।","स्यात्ताविषाभस्तविषः समुद्रे","नाके च भेले व्यवसायकेऽपि ॥ ५७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 4 षि (sub) pāda 2 syl. 1 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.69","head":"तविष"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"30","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते घण्टादयः शब्दा स्त्रियां भवन्ति । प्रथमा[प्र]कृतिः स्त्रीलिङ्गमित्यर्थः । इयं घण्टा वाद्यविशेषः । इयं जटा केशविन्यासः । इयं सटा केशरः । इयं वसा मेदः । इयं शिफा कन्दः । अयं स्वर्गः नाकः । अयं त्रिदिवः स्वर्गादिनामत्वात्पुंस्त्वं त्रिविष्टपस्य प्राप्नोतीत्यत आह । त्रिविष्टपं स्यादुभयहीनम् । न स्त्री न पुमानित्यर्थः । इदं त्रिविष्टपं स्वर्गः ।","संवत्सरगिरिमासार्णवर्त्तुदेवासुराभिधानानाम् ।","नित्यं पुंयोगः स्याच्छरासिपङ्कारिनाम्नां च ॥ ३० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.33","synonyms":["स्वर्ग","त्रिदिव","त्रिविष्तप","संवत्सर","गिरि","मास","अर्णव","ऋतु","देव","असुर","शर","असि","पङ्क","अरि"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"1.2","page":"0001","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वर्गे नाकत्रिलोकाग्र्यसुधावासबुधालयाः ।","मन्दाकिनीधरो दिव्यः खपुरं तं नपुंसकम् ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.1.0.2","synonyms":["स्वर्ग","त्रिलोकाग्र्य","सुधावास","बुधालय","मन्दाकिनीधर","दिव्य","खपुर"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"56","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सुतोऽदितेस्तडिद्धन्वा सेन्द्रो देवः सुरोऽमरः ।","स्वर्द्यौः स्वर्गोऽथ नाकश्च तद्वासस्त्रिदशो मतः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.56","synonyms":["तडिद्धन्वन्","देव","सुर","अमर","स्वर्","द्यो","स्वर्ग","त्रिदश"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.54","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्विड्ज्वालादीप्तिशोभासु तृट् तु वाञ्छापिपासयोः ।","द्वार्द्वारोपाययोरुक्ता द्योशब्दः स्वर्गनाकयोः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.54","head":"द्यो"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.675","page":"0100","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्रावणे मासि वर्षास्वप्यजयस्तु पठत्यमुम् ।","वृद्धेऽपि त्रिषु तत्र स्यादथ नाको नृलिङ्गकः ॥ ६७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.675","synonyms":[]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.676","page":"0100","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["सूर्येऽन्तरिक्षे तु स्वर्गेऽप्येनं केचिन्नृशण्डयोः ।","पुत्रयोस्तु द्वयोर्नागः पुनर्ना नागकेसरे ॥ ६७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.676","meanings":["सूर्य","अन्तरिक्ष","स्वर्ग","नृशण्ड","पुत्र"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.836","page":"0120","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्तम्बे जलोद्भवे ना तु तविषः सिन्धुनाकयोः ।","बले च स्त्री तु तविषी स्याद्वात्यादेवकन्ययोः ॥ ८३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.836","head":"तविष"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.49","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नाकोर्ध्वलोकौ दिदिविर्दीदिविश्च सुरालयः ।","देवा लेखाः सुपर्वाणः सुरनिर्जरनाकिनः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.49","synonyms":["ऊर्ध्वलोक","दिदिवि","दीदिवि","सुरालय","देव","लेख","सुपर्वन्","सुर","निर्जर","नाकिन्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.16.237","page":"0192","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इन्द्रिये वासराकाशनाकेष्वथ दया कृपा ।","दायो दाने पितुर्वित्ते यौतकान्वययोरपि ॥ २३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.16.4","head":"दिव"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.18.262","page":"0195","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वर्गे व्योम्नि मतो नाको नीचः पामरखर्वयोः ।","नाकुर्मुनीश्वरे रन्ध्रे पर्वते कृमिपर्वते ॥ २६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.18.4","meanings":["स्वर्ग","व्योमन्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.6","page":"0211","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हस्तदन्तनखौष्ठान्धुगुच्छगुल्फपतद्ग्रहाः ।","स्तननाककपोलारिरसवोलरथाः समाः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.1","synonyms":["हस्त","दन्त","नख","ओष्ठ","अन्धु","गुच्छ","गुल्फ","पतद्ग्रह","स्तन","कपोल","अरि","रस","वोल","रथ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.130","page":"0227","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["चषकफलककल्का मूलको मञ्चकोऽपि","मरकमणिकटङ्का शाटकः पुस्तकश्च ।","चरकसरकशूकानीकशुल्काश्च मुष्कः","कटकफरकनाका मस्तको मुस्तकश्च ॥ १३० ॥"],"metre":"malini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.13","synonyms":["चषक","फलक","कल्क","मूलक","मञ्चक","मरक","मणिक","टङ्क","शाटक","पुस्तक","चरक","सरक","शूक","अनीक","शुल्क","मुष्क","कटक","फरक","मस्तक","मुस्तक"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.9","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नाकोऽम्बरं विष्णुतीर्थं निर्मोकः कञ्चुकोऽपि च ।","कर्बुरं नभसः सोमं व्योमनं पिच्छमस्त्रियाम् ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.9","synonyms":["अम्बर","विष्णुतीर्थ","निर्मोक","कञ्चुक","कर्बुर","नभस्","सोम","व्योमन","पिच्छ"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.63","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नाको जीवन्तिका माला चावरोधः फलोदयः ।","नभो गुलूची दुर्वारा दूर्वा चिन्तितकामदा ॥ ६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.63","synonyms":["जीवन्तिका","माला","अवरोध","फलोदय","नभस्","गुलूची","दुर्वारा","दूर्वा","चिन्तितकामदा"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"6.1.331","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आकाशो गगनं नाकः स्वर्गस्त्रिदिवमम्बरम् ॥ ३३१ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.6.1.1","synonyms":["आकाश","गगन","स्वर्ग","त्रिदिव","अम्बर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.1.38","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वः स्वर्गं त्रिदिवं नाकः सुरलोकस्त्रिविष्टपम् ।","सुरालयश्चोर्ध्वलोको द्यौर्गौस्तविषताविषौ ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.1.37","synonyms":["स्वर्","स्वर्ग","त्रिदिव","सुरलोक","त्रिविष्तप","सुरालय","ऊर्ध्वलोक","द्यो","गो","तविष","ताविष"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.65","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वर्गस्त्रिविष्टपं नाको देवलोकः सुरालयः ।","त्रिदिवमूर्ध्वलोको गौर्द्योदिवौ द्युश्व दीदिविः ॥ ६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.1","synonyms":["स्वर्ग","त्रिविष्टप","देवलोक","सुरालय","त्रिदिव","ऊर्ध्वलोक","गो","द्यो","दिव्","द्यु","दीदिवि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.2","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["स्वरव्ययं देवलोक-सुरलोक-फलोदयाः ।","स्वर्गावरोह-त्रिदिव-स्वर्लोक-नागमन्दराः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.2","synonyms":["स्वर्","देवलोक","सुरलोक","फलोदय","स्वर्ग","अवरोह","त्रिदिव","स्वर्लोक","मन्दर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.169","page":"0012","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नाक-विष्णुपद-व्योम-नभं पुस्करमक्षरम् ।","विहायसमनङ्गञ्च खमनन्तत्रिपिष्टपम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.169","synonyms":["विष्णुपद","व्योमन्","नभ","पुष्कर","अक्षर","विहायस","अनङ्ग","ख","अनन्त","त्रिपिष्टप"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.12","page":"0177","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तोकं पुत्रदुहित्रोश्च त्विकः स्यात् कोककाकयोः ।","न्यङ्कुर्ना मनिमृगयोः नाकः स्वर्गान्तरीक्षयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.12","meanings":["स्वर्ग","अन्तरीक्ष"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.110","page":"0183","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वल्मीको रोगभेदे ना तथा नाकौ च न स्त्रियाम् ।","बन्धूकः पीतशाले स्यात् बन्धूकं बन्धूजीवके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 न्धू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.110","head":"वल्मीक"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.74","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वर्गस्तु नाकस्त्रिदिवः सुरलोकः स्त्रियौ परे ।","द्योदिवौ द्वे न त्रिषु स्वर्न द्वयोः स्यात् त्रिविष्टपम् ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.9","synonyms":["स्वर्ग","त्रिदिव","सुरलोक","द्यो","दिव्","स्वर्","त्रिविष्टप"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1946","page":"0237","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नगः शिलोच्चये वृक्षे नाकः स्वर्गान्तरिक्षयोः ।","नागः सर्पे गजे ग्राहे नरोऽर्जुनमनुष्ययोः ॥ १९४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.87","meanings":["स्वर्ग","अन्तरिक्ष"]},{"kosha":"SSNA","kosha_title":"शब्दसारनिघण्टु","kosha_latn":"Śabdasāranighaṇṭu","ref":"5","page":"0044","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अगः शुचिश्च चन्द्रे तु खगो मृग इतीर्यते ।","राजा वृष्णिस्तथाऽऽकाशे नाकशब्दः प्रकीर्तितः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SSNA#SSNA.0.0.5","synonyms":["अग","शुचि","खग","मृग","वृष्णि"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.10","page":"0094","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुलकौ नाककाकेन्दू क आत्मा च सुखं च कम् ।","पेचके स्त्रीजिते काकरुको कौलेयकः शुनि ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.10","head":"क"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.17","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचेऽपि क्षुल्लको मूर्धत्राणौ नाकौ च खोलकः ।","चौरोन्दुरू च खनकौ गोलकौ मणिजारजौ ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.17","head":"खोलक"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.327","page":"0205","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाकेऽतिगन्धद्रव्ये च स्यादऽस्रं रुधिराश्रुणोः ।","प्रस्तावेऽवसरो वर्षे चौष्ठे नीचेऽपि चाधरः ॥ ३२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.341","head":"अम्बर"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.1.1","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वर्गो नाकः सुरावास ऊर्ध्वलोकः फलोदयः ।","सौरिको भोगभूमिः स्त्री दिवि द्यौश्च त्रिविष्टपम् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.1.1","synonyms":["स्वर्ग","सुरावास","ऊर्ध्वलोक","फलोदय","सौरिक","भोगभूमि","दिव्","द्यो","त्रिविष्टप"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.29","page":"0216","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लोहेऽर्थे गैरिकस्वर्णरेतोऽस्थिषु विशेषतः ।","नरोऽर्जुने मनुष्ये च नाकः स्वर्गान्तरिक्षयोः ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.29","meanings":["स्वर्ग","अन्तरिक्ष"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.32","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वीर्यं पराक्रमे रेतस्यन्नमाहात्म्ययोरपि ।","वेष्टं ब्रह्मणि नाके च शल्के शकलवल्कले ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.32","head":"वेष्ट"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.18","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलमोंऽकुरलेखन्योः कठाकुः खगशिल्पिनोः ।","कारुजः कलभे नाके क्षवथुः क्षुतकासयोः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.18","head":"कारुज"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}