{"stem":"नाटक","iast":"nāṭaka","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.206","page":"16","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्यान्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः ।","व्यायोगः समवकारो विथ्यङ्केहामृगा इति ॥ २८४ ॥","अभिनेयप्रकाराः स्युर्भाषाः षट्संस्कृतादिकाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.206","synonyms":["प्रकरण","भाण","प्रहसन","डिम","व्यायोग","समवकार","वीथी","अङ्क","ईहामृग"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"7.145","page":"0079","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["त्रिविक्रमाः स्युराहार्यवाचिकाङ्गिकसात्विकाः ।","नाटकं नाटिका भाणो वीथी प्रहसनं डिमः ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.7.0.29","synonyms":["आहार्य","वाचिक","आङ्गिक","सात्विक","नाटिका","भाण","वीथी","प्रहसन","डिम"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"1.2.22","page":"0007","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दीपको दीपकारी स्यात्काव्यालंकार एव च ।","रूपकं नाटके रूप्ये काव्यालंकरणेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.1.2.22","head":"रूपक"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"20.3.1","page":"0133","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रूपमाका … ।","ग्रन्थावृत्तौ पशौ शब्दे नाटकादिस्वभावयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.20.3.1","head":"रूप"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.53","page":"0423","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["त्रिष्वेते नाटकं भाणो डिमः प्रहसनं पुनः ।","व्यायोगश्च प्रकरणं वीथी समवकारकः ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.53","synonyms":["भाण","डिम","प्रहसन","व्यायोग","प्रकरण","वीथी","समवकारक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.58","page":"0445","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एतैरन्यैश्च संयुक्तं महारूपकनाटके ।","अथ वाङ्मयभेदाः स्युश्चम्पूः खण्डकथा कथा ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.58","synonyms":["महारूपक","चम्पू","खण्डकथा","कथा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.88","page":"0471","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["माध्वीकनिम्बकल्कानां कवकालिकयोस्तथा ।","स्यान्नाटकभाणकयोस्तोटकाह्निकयोरपि ॥ ८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.88","synonyms":["माध्वीक","निम्ब","कल्क","कवक","अलिक","भाणक","तोटक","आह्निक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.57","page":"0081","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दिव्यादिव्यनृपर्षिनायकवरप्रख्यातवृत्तान्वितं","पञ्चाद्यादशनिर्मिताङ्करचनं शृङ्गारवीराधिकम् ।","निष्ठोक्ताद्भुतपञ्चसंधिसरसं गोपुच्छतुल्याङ्गकं","भूयो भूतिगुणौचितीप्रचुरितं दृश्योत्तमं नाटकम् ॥ ५७ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.57","synonyms":[]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.95","page":"0105","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मौक्तिकं शौक्तिकं नाणकं नाटकं","तोटकं खेटकं खं च लिङ्गं त्रिषु ।","अङ्गपिङ्गप्रगं संप्रयोगं स्फिगं","सर्वगं चोचवद्बीज-पिञ्जे द्विजम् ॥ ९५ ॥"],"metre":"sragvini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.17","synonyms":["मौक्तिक","शौक्तिक","नाणक","तोटक","खेटक","ख","लिङ्ग","अङ्ग","पिङ्ग","प्रग","संप्रयोग","स्फिग","सर्वग","चोच","बीज","पिञ्ज","द्विज"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.22.1","page":"0271","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्रूपं नाणकनाटकादिकसिताद्येषु स्वभावेऽपि च ।","ग्रन्थावर्तन-पद्ययोः पशुरवे मूर्तौ स्वभावे मृगे","सौदर्येऽप्यथ रौद्रनिन्दितगते रेपो भवेद्वाच्यगम् ॥ १ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.22.2","head":"रूप"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1117","page":"0138","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाटके नाटकाद्येषु शुक्लकृष्णादिकेष्वपि ।","ग्रन्थावृत्तौ च मृगजात्यन्तरे तु द्वयोरयम् ॥ १११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1117","head":"रूप"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1014","page":"0136","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अयोमयशरे स्त्री तु नाराची कथिता बुधैः ।","लेखन्यां नाटकं तु क्ली रूपकान्यतमे भवत् ॥ १०१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1014","meanings":["रूपक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1015","page":"0136","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रियां तु नाटिकान्यत्र नाटकाद्रूपकान्तरे ।","भेद्यलिङ्गं तु नटितनाटयित्रोरथ त्रिषु ॥ १०१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1015","meanings":["नटित","नाटयितृ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.84","page":"0221","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वास्तुकं मौक्तिकं जाल[6]कं जापकं","कारकं गौरिकं तोटकं खेटकम् ।","वेणुकं रूपकं सौप्तिकं माक्षिकं","क्लीतकं नाटकं नाणकं चाह्निकम् ॥ ८४ ॥"],"metre":"sragvini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.15","synonyms":["वास्तुक","मौक्तिक","जालक","जापक","कारक","गौरिक","तोटक","खेटक","वेणुक","रूपक","सौप्तिक","माक्षिक","क्लीतक","नाणक","आह्निक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.3.104","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नर्तनं नाटकं नृत्यं लास्यं नाट्यं च ताण्डवम् ।","अङ्गहारोऽङ्गविक्षेपो व्यञ्जकोऽभिनयो लयः ॥ १०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.3.2","synonyms":["नर्तन","नृत्य","लास्य","नाट्य","ताण्डव","अङ्गहार","अङ्गविक्षेप","व्यञ्जक","अभिनय","लय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.410","page":"0052","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सत्त्वेन सात्त्विकश्चैव कथ्यते कोविदैः खलु ।","अथ स्यान्नाटकं भाणः तथा प्रहसनं डिमः ॥ ४१० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.372","synonyms":["सात्त्विक","भाण","प्रहसन","डिम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"6.84","page":"0176","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नाटके तु महारूपं गोमुखन्तूपलेपने ।","अथ वाङ्मयभेदाः स्युश्चम्पूराख्यायिका कथा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.6.0.84","synonyms":["महारूप","गोमुख","उपलेपन","चम्पू","आख्यायिका","कथा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.132","page":"0184","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रुण्डिका युद्धभूमौ स्याद् द्वारपिण्ड्यां विभूतिषु ।","रूपकं स्यादलङ्कारभेदे नाटकधूर्तयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.132","head":"रूपक"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.8.1818","page":"0220","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्युर्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः ।","व्यायोगः समवाकारौ वीथ्यङ्केहामृगा इति ॥ १८१८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.8.76","synonyms":["प्रकरण","भाण","प्रहसन","डिम","व्यायोग","समवकार","वीथी","अङ्क","ईहामृग"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.37.38","page":"0057","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वामपादाग्रगः शौरी मेषेशौ नन्दि-नाटकौ ।","वक्त्रतुण्डश्च दीर्घा च न-कारो नदीनायकः ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 दी (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.37.1","synonyms":["वामपादाग्रग","शौरि","मेषेश","नन्दिन्","वक्त्रतुण्ड","दीर्घा","नदीनायक"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.2.22","page":"0090","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सन्दर्भस्तु प्रबन्धः स्याद्ग्रन्थो द्वात्रिंशदक्षरी ।","सर्गबन्धो महाकाव्यं महारूपकनाटके ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.2.22","synonyms":["सन्दर्भ","प्रबन्ध","ग्रन्थ","द्वात्रिंशदक्षरी","सर्गबन्ध","महाकाव्य","महारूपक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.100","page":"0144","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नाटकं नाटिका भाणो वीथिः प्रहसनं डिमः ।","ईहामृगः प्रकरणमंकः समवकारकः ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.100","synonyms":["नाटिका","भाण","वीथि","प्रहसन","डिम","ईहामृग","प्रकरण","अङ्क","समवकारक"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}