{"stem":"निःश्रेयस","iast":"niḥśreyasa","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"1.76","page":"6","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।","शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥","महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।","मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥","वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।","निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.1.0.23","synonyms":["महानन्द","अमृत","सिद्धि","कैवल्य","अपुनर्भव","शिव","श्रेयस्","निर्वाण","ब्रह्मन्","निर्वृति","महोदय","सर्वदुःखक्षय","निर्याण","अक्षर","मुक्ति","मोक्ष","अपवर्ग","मुमुक्षु","श्रमण","यति","वाचंयम","व्रतिन्","साधु","अनगार","ऋषि","मुनि","निर्ग्रन्थ","भिक्षु"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.5.11","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मुक्तिः कैवल्यनिर्वाणश्रेयोनिःश्रेयसामृतम् ॥ ६ ॥","मोक्षोऽपवर्गोऽथाज्ञानमविद्याहंमतिः स्त्रियाम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.5.11","synonyms":["मुक्ति","कैवल्य","निर्वाण","श्रेयस्","अमृत","मोक्ष","अपवर्ग","अज्ञान","अविद्या","अहंमति"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.124","page":"0015","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कैवल्यं निर्वाणं निःश्रेयसममृतमक्षरं ब्रह्म ।","अपुनर्भवोऽपवर्गो मुक्तिर्मोक्षो महानन्दः ॥ १२४ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.124","synonyms":["कैवल्य","निर्वाण","अमृत","अक्षर","ब्रह्मन्","अपुनर्भव","अपवर्ग","मुक्ति","मोक्ष","महानन्द"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.1.9","page":"0220","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वायसी काकमाची स्यादभ्यासो निकटेऽपि च ।","उदर्चिरुत्प्रभे वह्नौ दिवौकाश्चातके सुरे ।","निःश्रेयसं शिवो मोक्षः श्वःश्रेयसं शिवं सुखम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.1.9","meanings":["शिव","मोक्ष"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.181","page":"0088","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्लीबे कैवल्यनिर्वाणश्रेयो निःश्रेयसामृते ।","संन्यासवत्यनशनव्रते प्रायस्तु न स्त्रियाम् ॥ १८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.181","synonyms":["कैवल्य","निर्वाण","श्रेयस्","अमृत","प्राय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.90","page":"0415","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शस्तं प्रशस्तं कुशलं कुषलं क्षेममस्त्रियाम् ।","श्रेयः श्वःश्रेयसं रिष्टं निःश्रेयसमरिष्टवत् ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.90","synonyms":["शस्त","प्रशस्त","कुशल","कुषल","क्षेम","श्रेयस्","श्वःश्रेयस","रिष्ट","अरिष्ट"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.154","page":"0434","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["महानन्दोऽपवर्गः स्त्री निवृत्तिर्मुक्तिरित्यपि ।","सिद्धिः क्लीबे ब्रह्म शिवं श्रेयो निःश्रेयसामृते ॥ १५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.154","synonyms":["महानन्द","अपवर्ग","निवृत्ति","मुक्ति","सिद्धि","ब्रह्मन्","शिव","श्रेयस्","अमृत"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.33","page":"0004","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मोक्षः स्यादपुनर्भवोऽपि च महानन्दोऽपवर्गस्तथा","दुःखौघप्रलयो महोदयद्रहः स्त्री निर्वृतिः सिद्धिवत् ।","मुक्तिर्ब्रह्म नपुंसकेऽमृतशिवश्रेयांसि निःश्रेयसम्","निर्वाणं सुखमक्षरं च कथितं कैवल्यमुच्चैःपदम् ॥ ३३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sardulavikridita · pāda 2 syl. 10 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.32","synonyms":["मोक्ष","अपुनर्भव","महानन्द","अपवर्ग","दुःखौघप्रलय","महोदय","निर्वृति","सिद्धि","मुक्ति","ब्रह्मन्","अमृत","शिव","श्रेयस्","निर्वाण","सुख","अक्षर","कैवल्य","उच्चैःपद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.51","page":"0007","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कल्याणं कुशलं कल्याणं गोजागरिकं भाविकं च शुभम् ।","मद्रं भद्रं भन्दभन्दाके श्रेयो निःश्रेयसमपि भव्यम् ॥ ५१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.51","synonyms":["कल्याण","कुशल","गोजागरिक","भाविक","शुभ","मद्र","भद्र","भन्द","भन्दाक","श्रेयस्","भव्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.54","page":"0374","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वस्त्रे च भित्तावथ वीक्षमीक्ष्ये-","द्भुतेऽथ मोक्षो नरि मुष्ककद्रौ ।","निःश्रेयसे मोचनवाचकोऽथ","रूक्षस्तु वृक्षे त्रिषु हार्दही[85b]ने ॥ ५४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.56","head":"मोक्ष"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.20","page":"0384","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निःश्रेयसं तु मोक्षे कल्याणे चन्द्र[91a]खण्डे च ।","कुम्भीनसस्तु[भुजगे]सविषज्वालादृशि प्रोक्तः ॥ २० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.52","meanings":["मोक्ष","कल्याण","चन्द्रखण्ड"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.20","page":"0020","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देवधान्यं यावनाले देवानामपि धान्यके ।","निःश्रेयसं तु कल्याणे मोक्षे निःसरणं पुनः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.209","meanings":["कल्याण","मोक्ष"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.21","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["डः शब्दभर्गयोर्ध्याने ढो ढक्काध्वविशेषयोः ।","णस्तु निःश्रेयसे स्पष्टे निष्कलेऽपि समर्थितः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.21","head":"ण"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.267","page":"0085","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["महोदयापवर्गौ च निर्वाणं सर्वदुःखहृत् ।","निःश्रेयसं च निर्याणं मोक्षनामान्यमूनि हि ॥ २६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.267","synonyms":["महोदय","अपवर्ग","निर्वाण","निर्याण"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.148","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मोक्षोऽपवर्गो निर्वाणं मुक्तिर्निःश्रेयसं शिवः ।","महोदयोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ॥ १४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.35","synonyms":["मोक्ष","अपवर्ग","निर्वाण","मुक्ति","शिव","महोदय","अमृत","सिद्धि","कैवल्य","अपुनर्भव"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"2.48","page":"0007","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["महानन्दोऽमृतं मुक्तिः मोक्षो ब्रह्म महोदयः ।","श्रेयो निःश्रेयसं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.2.0.41","synonyms":["महानन्द","अमृत","मुक्ति","मोक्ष","ब्रह्मन्","महोदय","श्रेयस्","सिद्धि","कैवल्य","अपुनर्भव"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.328","page":"0023","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["या बुद्धिः शिल्पशास्त्रादौ विज्ञानं तत् प्रकीतितम् ।","मुक्तिर्निःश्रेयसं श्रेयः कैवल्यममृतं परम् ।","मोक्षोऽपवर्गो निर्वाणं मुक्तिपर्याय ईरितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.328","synonyms":["विज्ञान","मुक्ति","श्रेयस्","कैवल्य","अमृत","पर","मोक्ष","अपवर्ग","निर्वाण"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.47","page":"0296","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निःश्रेयसं शुभे मोक्षे विद्यानुभावभक्तिषु ।","नीलाञ्जसा विद्युति स्त्री नदीविद्याधरीभिदोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 नु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.47","meanings":["शुभ","मोक्ष","विद्या","अनुभाव","भक्ति"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.11","page":"0176","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["संवरो दन्त्यसादिः स्यात्, भद्रकृद्भद्र उच्यते ।","मोक्षे श्रेयः शिवं तालव्यादी, निःश्रेयसं पुनः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.1.0.11","synonyms":["संवर","भद्रकृत्","भद्र","श्रेयस्","शिव"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.275","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मुक्तिनिर्वाणकैवल्यब्रह्मनिःश्रेयसामृतम् ।","मोक्षोऽपवर्गः सत्त्वोऽस्त्री प्रधानं प्रकृतिः स्त्रियाम् ॥ २७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.12","synonyms":["मुक्ति","निर्वाण","कैवल्य","ब्रह्मन्","अमृत","मोक्ष","अपवर्ग","सत्त्व","प्रधान","प्रकृति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2043","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षरः पुरुषे ब्रह्मवर्णनिःश्रेयसेऽक्षरम् ।","आलोकौ दर्शनद्योतावाहवौ समराध्वरौ ॥ २०४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.184","head":"अक्षर"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}