{"stem":"निधन","iast":"nidhana","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.324","page":"17","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मृतिः संस्था मृत्युकालौ परलोकगमोऽत्ययः ॥ ३२३ ॥","पञ्चत्वं निधनं नाशो दीर्घनिद्रा निमीलनम् ।","दिष्टान्तोऽस्तं कालधर्मोऽवसानं सा तु सर्वगा ॥ ३२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.254","synonyms":["मृति","संस्था","मृत्यु","काल","परलोकगम","अत्यय","पञ्चत्व","नाश","दीर्घनिद्रा","निमीलन","दिष्टान्त","अस्त","कालधर्म","अवसान"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.17","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मात्मभूः सुरज्येष्ठः परमेष्ठी पितामहः ।","हिरण्यगर्भो लोकेशः स्वयम्भूश्चतुराननः ॥ १६ ॥","धाताब्जयोनिर्द्रुहिणो विरिञ्चिः कमलासनः ।","स्रष्टा प्रजापतिर्वेधा विधाता विश्वसृड्विधिः ॥","नाभिजन्माण्डजः पूर्वो निधनः कमलोद्भवः ।","सदानन्दो रजोमूर्तिः सत्यको हंसवाहनः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.7","synonyms":["ब्रह्मन्","आत्मभू","सुरज्येष्ठ","परमेष्ठिन्","पितामह","हिरण्यगर्भ","लोकेश","स्वयम्भू","चतुरानन","धातृ","अब्जयोनि","द्रुहिण","विरिञ्चि","कमलासन","स्रष्टृ","प्रजापति","वेधस्","विधातृ","विश्वसृज्","विधि","नाभिजन्मन्","अण्डज","पूर्व","कमलोद्भव","सदानन्द","रजोमूर्ति","सत्यक","हंसवाहन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.116","page":null,"kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["स्यात्पञ्चता कालधर्मो दिष्टान्तः प्रलयोऽत्ययः ।","अन्तो नाशो द्वयोर्मृत्युर्मरणं निधनोऽस्त्रियाम् ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.188","synonyms":["पञ्चता","कालधर्म","दिष्टान्त","प्रलय","अत्यय","अन्त","नाश","मृत्यु","मरण"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.233","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसूनं पुष्पफलयोर्निधनं कुलनाशयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.233","meanings":["कुल","नाश"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.628","page":"0071","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निधनं नाशो मृत्युर्मरणं पञ्चत्वमत्ययः कालः ।","संस्था स्याद्दिष्टान्तो निमीलनं दीर्घनिद्रा च ॥ ६२८ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.6","synonyms":["नाश","मृत्यु","मरण","पञ्चत्व","अत्यय","काल","संस्था","दिष्टान्त","निमीलन","दीर्घनिद्रा"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.11","page":"0106","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दंशनं कवचे दंशे गहनं गह्वरे वने ।","अवनं रक्षणे प्रीतौ निधनं कुलनाशयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.11","meanings":["कुल","नाश"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"28.2.18","page":"0207","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभावः स्यादसत्तायामभावो निधनार्थकः ।","गाण्डीवं गाण्डिवं चैव धनुष्यर्जुनधन्वनि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.28.2.18","head":"अभाव"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"29.2.5","page":"0212","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाशः पलायने प्रोक्तो निधनानुपलम्भयोः ।","दंशः स्यात्खण्डने दोषे दंशश्च वनमक्षिका ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.29.2.5","head":"नाश"},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"4.46","page":"0003","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निमीलनं च निधनं रंध्रमृत्युर्विनाशनम् ।","छिद्रं वसु ततो भाग्यं धर्मं च नवमं तपः ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.4.0.11","synonyms":["निमीलन","रंध्र","मृत्यु","विनाशन","छिद्र","वसु","भाग्य","धर्म","तपस्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.374","page":"0130","kind":"syn","gender":"पुंस्त्रीक्ली","doubtful":false,"verse":["अपि स्यात्तद्वत्प्रलयो दिष्टान्तोऽप्यत्ययोऽपि च ।","नाशः स्त्रियां पञ्चता स्यान्निधनं षण् द्वयोः पुनः ॥ ३७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.374","synonyms":["प्रलय","दिष्टान्त","अत्यय","नाश","पञ्चता"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.166","page":"0479","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["हायनस्तेनमानानां तथैव धनमानयोः ।","मानताडनयोरस्तोद्यानयोर्निधनस्य च ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.166","synonyms":["हायन","स्तेन","मान","धन","ताडन","अस्त","उद्यान"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.68","page":"0238","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निधनं दर्भमुष्टिः स्यात्प्रस्तरस्तद्विशेषकः ॥ ६८ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1174","synonyms":["प्रस्तर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.73","page":"0270","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["पञ्चत्वमस्तं मरणं निमीलनं","तत्रावसानं निधनस्तु न स्त्रियाम् ।","मारिश्च मारी मरकः स सर्वत-","श्चित्या चिता स्याच्च चितिस्तथा स्त्रियाम् ॥ ७३ ॥"],"metre":"indravamsa","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1497","synonyms":["पञ्चत्व","अस्त","मरण","निमीलन","अवसान","मारि","मारी","मरक","चित्या","चिता","चिति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.50","page":"0113","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["श्राद्धो[232b]त्सेध-कबन्ध-सौध-मधु चान्धं चायुधं चौषधं","मौनं मानविमानयानपुलिनापीनोदपानासनम् ।","उद्यानं नलिनं खलीनखलिनस्थानाभिधानौदन-","ब्रह्मप्रेमसमानजानुनिधनप्रस्फोटनं पक्ष्म च ॥ ५० ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.18","synonyms":["श्राद्ध","उत्सेध","कबन्ध","सौध","मधु","अन्ध","आयुध","औषध","मौन","मान","विमान","यान","पुलिन","आपीन","उदपान","आसन","उद्यान","नलिन","खलीन","खलिन","स्थान","अभिधान","ओदन","ब्रह्मन्","प्रेमन्","समान","जानु","प्रस्फोटन","पक्ष्मन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.27","page":"0222","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जामाता दुहितुर्धवे प्रियतमेऽर्कावर्तरोगेऽथ वि-","धाता वेधसि मन्मथेऽथ नरपादेष्ट्रोर्विनेता भवेत् ।","तार्क्ष्याम्बापिटिकाभिदोश्च विनतारुग्णे नते शिक्षिते","त्रय्यां स्यादथ पञ्चता च निधने स्यात्पञ्चभावे तथा ॥ २७ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.126","head":"पञ्चता"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.17","page":"0249","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कुले विनाशे प्रधनं तु युद्धे","स्यादारुणेऽथो पवनोऽनिले स्यात् ।","कुलालपाकस्थलवल्लयोश्च","बीजाहितौ स्याद्वपनं च वापे ॥ १७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.38","meanings":["कुल","विनाश"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1020","page":"0136","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कुले नाशे सामभक्तौ पञ्चम्यामथ भेद्यवत् ।","न्यस्ते निसृष्टः स्त्री तु स्यान्निसृष्टा कन्यकान्तरे ॥ १०२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1020","meanings":["कुल","नाश","सामभक्ति","पञ्चमी"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.145","page":"0229","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["समानो वर्धमानश्च विमाननिधने अपि ।","हायनस्थानयानानि वस्नोद्यानासनानि च ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.28","synonyms":["समान","वर्धमान","विमान","हायन","स्थान","यान","वस्न","उद्यान","आसन"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.401","page":"0076","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्राणत्यागे कालधर्मः पञ्चता प्रलयो लयः ।","दिष्टान्तो निधनं मृत्युर्मरणं सदनं हरिः ॥ ४०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.401","synonyms":["कालधर्म","पञ्चता","प्रलय","लय","दिष्टान्त","मृत्यु","मरण","सदन","हरि"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.476","page":"0059","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मृत्युः कालो मृतिः संस्था कालधर्मो निमीलनम् ।","पञ्चत्वमवसानं च तथा निधनमत्ययः ॥ ४७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.439","synonyms":["मृत्यु","काल","मृति","संस्था","कालधर्म","निमीलन","पञ्चत्व","अवसान","अत्यय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.398","page":"0137","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["मारको मरको मारः संघातोऽपि च घातनम् ।","अथाघातो वधस्थानं प्रघात इति कुत्रचित् ॥","मरणं प्रलयो नाशः कालधर्मश्च पञ्चता ।","द्वयोर्मृत्युर्भूमिलाभो निपातो निधनोऽस्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.398","synonyms":["मारक","मरक","मार","संघात","घातन","आघात","प्रघात","मरण","प्रलय","नाश","कालधर्म","पञ्चता","मृत्यु","भूमिलाभ","निपात"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.57","page":"0238","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः ।","दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥","दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् ।","दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥","दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च ।","दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥","देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः ।","अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥","ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे ।","धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥","धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके ।","धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥","धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् ।","धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥","धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः ।","नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥","नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे ।","नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥","नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे ।","अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥","निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे ।","निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥","पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् ।","स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥","प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु ।","एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥","पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे ।","प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥","प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् ।","पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥","पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः ।","स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥","पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु ।","पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None स्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु (extra_in_pada)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प्र (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 न (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ल्क (sub) pāda 4 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.57","meanings":["नाश","कुल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.30.8","page":"0289","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाशः पलायने पुंसि निधनानुपलम्भयोः ।","निशा दारुहरिद्रायां स्त्री त्रियामाहरिद्रयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.30.8","head":"नाश"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1057","page":"0131","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["लयो नाशः कालधर्मो दीर्घनिद्रा च पञ्चता ।","मरणं निधनं मृत्युर्द्वयोर्जीवोऽसुधारणम् ॥ १०५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.27","synonyms":["लय","नाश","कालधर्म","दीर्घनिद्रा","पञ्चता","मरण","मृत्यु","जीव","असुधारण"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.31.98","page":"0015","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दक्षपादाङ्गुलेर्मूलं सिद्धिदण्डो विनायकः ।","प्रहासस्त्रिभवा ऋद्धिर्निर्गुणो निधनं ध्वनिः ॥ ९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.31.2","head":"ढ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.51","page":"0261","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निधनोऽस्त्री कुले नाशे निस्त्रिंशः क्रूरखड्गयोः ।","नालीकमब्जे बाणे ना निशान्तं गृहशान्तयोः ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.51","meanings":["कुल","नाश"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}