{"stem":"निन्दा","iast":"nindā","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.271","page":"15","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्यादवर्ण उपक्रोशे वादो निःपर्यपात्परः ।","गर्हणा धिक्क्रिया निन्दा कुत्सा क्षेपो जुगुप्सनम् ॥ २७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.186","synonyms":["अवर्ण","निर्वाद","परीवाद","अपवाद","गर्हणा","धिक्क्रिया","कुत्सा","क्षेप","जुगुप्सन"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"2.17","page":"1","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["निन्दा गर्हा जुगुप्साऽथाऽऽक्षारणा रतगालिषु ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.2.0.21","synonyms":["गर्हा","जुगुप्सा","आक्षारणा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.13","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अवर्णाक्षेपनिर्वादपरीवादापवादवत् ।","उपक्रोशो जुगुप्सा च कुत्सा निन्दा च गर्हणे ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.22","synonyms":["अवर्ण","आक्षेप","निर्वाद","परीवाद","अपवाद","उपक्रोश","जुगुप्सा","कुत्सा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.172","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपवादौ तु निन्दाज्ञे दायादौ सुतबान्धवौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.172","head":"अपवाद"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.241","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पापकुत्सेषदर्थे कु धिङ्निर्भर्त्सननिन्दयोः ॥ २४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.469","head":"धिक्"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.148","page":"0018","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अपवाद उपक्रोशो निर्वादावर्णवादपरिवादाः ।","एकार्थाः कथ्यन्ते गर्हा निन्दा जुगुप्सा च ॥ १४८ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.148","synonyms":["अपवाद","उपक्रोश","निर्वाद","अवर्णवाद","परिवाद","गर्हा","जुगुप्सा"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.878","page":"0100","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अधरस्तादधरतः स्यादधस्तादधोऽधरे ।","अत इत्युच्यते हेतौ निन्दायां विस्मये वत ॥ ८७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.93","head":"वत"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.3","page":"0092","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भद्रं सुखे च कल्याणे निन्दा कुत्सापवादयोः ।","सम्पल्लक्ष्म्यां गुणोत्कर्षे शरत्संवत्सरे ऋतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.3","meanings":["कुत्सा","अपवाद"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.7","page":"0093","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रियंवदः खेचरे च महामदो गजेऽपि च ।","विशारदो बुधेऽत्रस्ते शतह्रदा वज्रविद्युतोः ।","अपवादौ तु निन्दाज्ञे जनपदो जनदेशयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub) pāda 4 syl. None शतह्रदा वज्रविद्युतोः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.7","head":"अपवाद"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"20.2.7","page":"0133","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आक्षेपः स्यादुपक्षेपे काव्यालंकारनिन्दयोः ।","परीवापः परिक्षेपे पर्याप्तौ सलिलस्थितौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.20.2.7","head":"आक्षेप"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"34.2.1","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["घिङ् निर्भर्त्सनं निन्दा [च] मनाक् स्यात्स्तोकमन्दयोः ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.34.2.1","head":"घिङ्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.83","page":"0448","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्यादवर्ण उपक्रोशो वादो निःपर्यवात्परः ।","गर्हणा धिक्क्रिया निन्दा कुत्सा क्षेपो जुगुप्सनम् ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.83","synonyms":["अवर्ण","उपक्रोश","वाद","पर्यवाद","गर्हणा","धिक्क्रिया","कुत्सा","क्षेप","जुगुप्सन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.41","page":"0069","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विकल्प(त्थ?)नं मृषाश्लाघा निन्दा कुत्सा च धिक्कृतिः ।","जुगुप्सा गर्ह[45a]णा क्षेपोऽपवादोऽवर्ण इत्यपि ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.141","synonyms":["विकत्थन","मृषाश्लाघा","कुत्सा","धिक्खृति","जुगुप्सा","गर्हणा","क्षेप","अपवाद","अवर्ण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.85","page":"0053","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लम्बते भ्रश्यति स्रंसेऽवात्तु ध्वंसिर्भवेत्त्यजि(?) ।","निन्दायामथ चूर्णेऽपादभिभूतौ प्रतेः परः ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.166","meanings":[]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.52","page":"0071","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्माति च विधत्ते स्युः करणे कृस्तु(?) नेर्भवेत् ।","अवज्ञावञ्चनाशाठ्यनिन्दाभर्त्सनवाचकः ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.344","head":"निकरोति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.31","page":"0089","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्पर्धायां स्यात्प्रतेर्गर्जिरुद्गै * सेवने मतः ।","वेर्निन्दायामवाद्दृष्टो निर्वा[218b]दे वापि गर्हणे ॥ ३१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.532","head":"गै"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.80","page":"0128","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ईषदर्थे दुष्कृते च मनाङ्मन्देषदर्थयोः ।","धिग्भर्त्सने च निन्दायामृधक् शीघ्र-समीपयोः ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.95","head":"धिक्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.86","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शम्बट् वित्तेऽथ सुष्ठु स्यात्पूजात्यर्थप्रशंसने ।","अपष्ठु निन्द्येऽभव्ये च दुष्ठु निन्दित-निन्दयोः ॥ ८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.101","head":"दुष्ठु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.6","page":"0131","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कं कल्याणशिरोम्बुरुक्पुनरु[245a]रीकारानुयोगार्थयोः","पृच्छा-गर्हणयोस्तु किं स्म तु गते कालेऽङ्घ्रिपूर्तावपि ।","स्वाच्छन्द्येऽनुमतौ च काममुदितं स्यात्सामि निन्दा-र्धयो-","र्नूनं निश्चित-तर्कयोरनुनय-क्रोधोक्तितर्केषु हूम् ॥ ६ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.119","head":"सामि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.68","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अवतारणं तु वस्त्राञ्चलार्चनं भूतबाधायाम् ।","परिभाषणं तु निन्दोपालम्भालापके नियमे ॥ ६८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.69","head":"परिभाषण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.14","page":"0235","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुन्दोऽस्त्रियां स्यात्कुसुमप्रभेदे","शस्त्रादिकोत्तेजनयन्त्रकेऽपि ।","निन्दापवादेऽपि च कुत्सने स्यात्"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.14","meanings":["अपवाद","कुत्सन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.6","page":"0365","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लोध्रे तथा गन्धरसेऽथ दर्शः","सूर्येन्दुसङ्गेऽप्यवलोकनेऽपि ।","श्रौते च पक्षान्त विधौ तथाथ","स्पर्शो भवेत्स्पर्शनदानयोश्च ।","त्वाचे गुणेऽर्तौ च नृवैश्ययोस्तु","नास्त्री प्रवेशे विडिह प्रजायाम् ।","मले न ना स्त्री तु खगादिबन्धे","कचोत्तरस्थो निकरे च पाशः ।","कर्णान्तगः शोभनवाचकः स्या-","न्निन्दार्थकश्चात्र परस्थितोऽयम् ।","नाशो विनाशानुपलम्भयोः स्यात्","पलायनेऽथ क्षवथौ पुमान्स्यात् ॥ ६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.5","head":"पाश"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.25","page":"0384","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नृपोत्तमे स्यात्कलहंस आद्ये","ऽवध्वंस उक्तोऽप्यवचूर्णनेऽपि ।","निन्दापरित्यागगतोऽथ मूर्वा-","द्राक्षास्वपि स्यादिह दुग्धिकासु ॥ २५ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.57","head":"अवध्वंस"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.60","page":"0015","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निशा रात्रौ हरिद्रायां निन्दा कुत्सापवादयोः ।","निधा निधाने पाश्यायां पाश्या पाशकदम्बकम् ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.60","meanings":["कुत्सा","अपवाद"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.35","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कूष्मा तु वाताभावे च शल्ये च क्षेपवाक् पुनः ।","क्षिप्तिनिन्दावहेलेषु केतुस्तु ध्वजचिह्नयोः ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.35","head":"क्षेप"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.1.33","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जिगीषाशब्द उद्दिष्टो व्यवसायजयेच्छयोः ।","जुगुप्सा तु घृणायां च निन्दायां चाथ झल्लरी ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.1.33","head":"जुगुप्सा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.30","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आलेपः पुनरालिप्तावनुलेपनवस्तुनि ।","आक्षेपः पुनराकृष्टौ निन्दाभर्त्सनयोरपि ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.30","head":"आक्षेप"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.2","page":"0006","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपदेशस्तु लक्षे स्यान्निमित्तव्याजयोरपि ।","अपवादस्तु निन्दायामाज्ञायां च द्वयोरपि ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.59","head":"अपवाद"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.187","page":"0028","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अर्थवादः स्तुति[र्मिथ्या]स्तवेऽपि स्याद्विकत्थनम् ।","वचनीयताविगाने निन्दाक्षेपौ जुगुप्सनम् ॥ १८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.187","synonyms":["अर्थवाद","स्तुति","विकत्थन","वचनीयता","विगान","आक्षेप","जुगुप्सन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.10.173","page":"0184","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["घृतं दीप्तौ जलेऽथाज्ये घृणा निन्दा दया स्मृता ।","घटा गोष्ठ्यां गजश्रेणौ घृणिर्ज्वालांशुवीचिषु ॥ १७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.10.3","head":"घृणा"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.11.179","page":"0184","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चर्चा देव्यां च निन्दायां चिन्तायां स्थासकेऽपि च ।","चक्री कोके कुलालेऽपि सार्वभौमे रथे हरौ ॥ १७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.11.5","head":"चर्चा"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"6.2.360","page":"0025","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रच्छा प्रश्नोऽनुयोगाख्यः प्रत्युक्तिः प्रतिवाचिकम् ।","जनःश्रुतिः किंवदन्ती कुत्सा निन्दाविगर्हणे ॥ ३६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.6.2.6","synonyms":["प्रच्छा","प्रश्न","अनुयोग","प्रत्युक्ति","प्रतिवाचिक","जनश्रुति","किंवदन्ती","कुत्सा","विगर्हणा"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.127","page":"0032","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उपक्रोशोऽवर्णवादः कौलीनं वचनीयता ।","जुगुप्सा गर्हणा निन्दा निर्वादश्चापवादवत् ॥ १२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.14","synonyms":["उपक्रोश","अवर्णवाद","कौलीन","वचनीयता","जुगुप्सा","गर्हणा","निर्वाद","अपवाद"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.392","page":"0050","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उपक्रोशोऽपवादश्च गर्हा गर्हश्च गर्हणा ।","जुगुप्सनं जुगुप्सा च निन्दा कुत्सा च धिक्क्रिया ॥ ३९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.354","synonyms":["उपक्रोश","अपवाद","गर्हा","गर्ह","गर्हणा","जुगुप्सन","जुगुप्सा","कुत्सा","धिक्क्रिया"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.377","page":"0027","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शोकभीत्यादिभिः शब्दविकारे काकुरीरिता ।","कुत्सा निन्दा जुगुप्सा च गर्हा गर्हणनिन्दने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.377","synonyms":["काकु","कुत्सा","जुगुप्सा","गर्हा","गर्हण","निन्दन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.97","page":"0213","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परिभाषणमुक्तौ स्यान्निन्दोपालम्भने यमे ।","अथ मत्तवारणं स्यात्प्रभिन्नमदकुञ्जरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 त्त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.97","head":"परिभाषण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.3","page":"0229","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निन्दा स्थियान्तु कुत्सायामपवादे च दुष्कृतौ ।","पदं वाक्ये व्यवसाये शब्दप्रदेशयोरपि ॥","पादे च पादचिह्णो च स्थाने त्राणे च वस्तुनि ।","अङ्के च श्लोकपादे च क्लीबं स्यात्किरणे पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.3","meanings":["कुत्सा","अपवाद","दुष्कृति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.24","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अष्टापदी चन्द्रमाल्यां मर्कटे शरभे पुमान् ।","अववादः समाज्ञायां निन्दाविश्रम्भयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.24","head":"अववाद"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.21.5","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षेपः स्यात्प्रेरणे गर्वे निन्दाविक्षेपलेपने ।","गोपः पुंसि नृपे गोष्ठ्याध्यक्षे गोपालकेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.21.5","head":"क्षेप"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.25.5","page":"0253","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कामिः पुंसि कामुके स्यादथ रत्यामपि स्त्रियाम् ।","किंक्षेपे च वितर्के च वाच्यवत्प्रश्ननिन्दयोः ॥","कृमिः क्रिमिः पुंसि कीटे लाक्षायां कृमिले खरे ।","किर्मी स्त्री हेमपुत्याञ्च शालापलालयोरपि ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 सि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.25.5","head":"किम्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.35","page":"0288","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विभवो मोक्षसम्पत्त्योर्विद्रवो द्रुतिनिन्दयोः ।","विभावः स्यात्परिचये मन्मथोद्दीपनादिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.35","head":"विद्रव"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.19","page":"0295","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ओजः क्लीबं बले दीप्ताववष्टम्भप्रकाशयोः ।","एनः पापेऽपराधेऽपि निन्दायामपि न द्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.19","head":"एनस्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.9","page":"0300","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ॠ दम्भे भीतिसम्पाने निन्दायामूर्द्ध्वदर्शने ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.9","head":"ॠ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.15","page":"0300","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धिक् भर्त्सने च निन्दायां मनाक् स्यादल्पमन्दयोः ।","हिरुक् विनार्थे मध्यार्थेऽप्यमार्थे च दृश्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 ना (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.15","head":"धिक्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.20","page":"0300","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुष्ठु प्रशंसनेऽत्यर्थे दुष्ठु निन्दाप्रशंसयोः ।","अपष्ठु शोभनार्थे स्यान्निरवद्ये च तद्भवेत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.20","head":"दुष्ठु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.50","page":"0303","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["किमु सम्भावनायाञ्च विमर्षविदितार्थयोः ।","तात्मकोपे स्मृतौ विस्मयकुत्सयोः ।","प्राकाम्ये च विकल्पे च सम्भावनाप्रसिद्धयोः ।","शं कल्याणे सुखे शस्ते शास्त्रेऽपि च निगद्यते ॥","सं समार्थे प्रकृष्टार्थे सङ्गतेशोभयेऽपि च ।","हं कोपोक्त्यामनुनये सामित्वर्द्धार्थनिन्दयोः ॥","हुं दूरीकरणे स्मृत्यामसूयाप्रश्नयोरपि ।","हूं प्रश्ने च वितर्के च त्वसकृत्क्राधतर्जने ॥","एवमङ्गीकृते वार्थप्रकारेष्वषधारणे ।","अलं निष्कारणे शक्तौ भूषणे च निरर्थके ॥","अङ्गीकारे च पर्याप्तौ प्रश्ने परकृतावपि ।","कथं प्रश्ने प्रकारार्थे सम्भ्रमे हर्षगर्हयोः ॥","कामं प्रकामेऽनुगतौ क्रोधानुगमयोरपि ।","नूनं तर्के स्मृतौ वाक्यपूरणे निश्चितेऽपि च ॥","परं नियोगे क्षेपे च प्राध्वं नम्रानुकूलयोः ।","सत्यं प्रश्नेऽभ्युपगमेऽवश्यन्तु नित्ययत्नयोः ॥","अभीक्ष्णं वारवारार्थे शीघ्रप्रकर्षयोरपि ।","इदानीं सम्प्रतीत्यर्थवाक्यभूषणयोरपि ॥","तद्दिनं दिनमध्येतु प्रतिवासर इत्यपि ।","साम्प्रतञ्चापि योग्यार्थे सम्प्रतीत्यर्थ इत्यपि ॥","भृशं प्रकर्षे चार्थे च मुहुरर्थे च शोभने ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्तु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.50","head":"हम्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.7.912","page":"0114","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शापोऽधिक्षेप आक्रोश उपक्रोशो विगर्हणा ।","कुत्सा निन्दा जुगुप्सा च लोटना सानुसारवाक् ॥ ९१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.7.10","synonyms":["शाप","अधिक्षेप","आक्रोश","उपक्रोश","विगर्हणा","कुत्सा","जुगुप्सा","लोटना"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2200","page":"0266","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपवादौ तु निन्दाज्ञे गुह्यगूढाववस्करौ ।","अन्तेवासी तु चण्डाले शिष्यनापितयोरपि ॥ २२०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.341","head":"अपवाद"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.2.2264","page":"0275","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आहो निन्दाहेतुचित्रेष्वाराद्दूरसमीपयोः ।","इति हेतौ प्रकरणे प्रकारादिसमाप्तिषु ॥ २२६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.2.5","head":"आहो"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.2.2277","page":"0276","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सकृत् सहैकवारे च सामि स्यादर्धनिन्दयोः ।","स्वस्ति मङ्गलनिष्पापक्षेमेष्वाशीर्वचस्यपि ॥ २२७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.2.18","head":"सामि"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.431","page":"0245","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पाशः कचान्ते संघार्थः कर्णान्ते शोभनार्थकः ।","छात्राद्यन्ते च निन्दार्थः पाशः पक्ष्यादिबन्धने ॥ ४३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.446","head":"पाश"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.4.33","page":"0033","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अवर्णवादो निर्वादोऽप्यपवादो विरूक्षणम् ।","क्षारणं गर्हणं निन्दा जुगुप्सागालिकुत्सनाः ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.4.33","synonyms":["अवर्णवाद","निर्वाद","अपवाद","विरूक्षण","क्षारण","गर्हण","जुगुप्सा","गालि","कुत्सना"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.21","page":"0221","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निष्ठोत्कर्षे व्यवस्थायां नाशेऽन्ते व्रतयज्ञयोः ।","भित्तिमूले प्रधौ नेमिर्निन्दा कुत्सापवादयोः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.21","meanings":["कुत्सा","अपवाद"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.2.8","page":"0247","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पार्यां कालेऽपि घटिका रथ्यायामपि चत्वरी ।","जुगुप्सा निन्दाघृणयोर्जननी करुणांबयोः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.2.8","head":"जुगुप्सा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.14","page":"0266","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नृपरक्षिष्वनीकस्थो हस्तिशिक्षाविचक्षणे ।","अपवादौ तु निन्दाज्ञे स्तुतिस्नेहावपह्नवौ ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.14","head":"अपवाद"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.3.16","page":"0274","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निन्दोपालंभ आलापे नियमे परिभाषणम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.3.16","head":"उपालंभ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.16","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लक्षणेऽप्यनु वीप्सादित्रयेऽप्यभिमुखेप्यभि ।","अतो निन्दाहेतुचित्रेष्वाराद्दूरसमीपयोः ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.16","head":"अतस्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.29","page":"0286","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सकृत् सदैकवारे च सामि स्यादर्धनिन्दयोः ।","स्वस्ति मङ्गलनिष्पापक्षेमेष्वाशीर्वचस्यपि ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.29","head":"सामि"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}