{"stem":"निपुण","iast":"nipuṇa","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.6","page":"18","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।","मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥","व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।","निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥","कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.6","synonyms":["विद्वस्","सुधी","कवि","विचक्षण","लब्धवर्ण","ज्ञ","प्राप्तरूप","कृति","कृष्टि","अभिरूप","धीर","मेधाविन्","कोविद","विशारद","सूरि","दोषज्ञ","प्राज्ञ","पण्डित","मनीषिन्","बुध","प्रबुद्ध","व्यक्त","विपश्चित्","संख्यावत्","सत्","शिक्षित","निष्णात","दक्ष","कर्महस्त","कर्ममुख","कृतहस्त","कृतमुख","कुशल","चतुर","अभिज्ञ","विज्ञ","वैज्ञानिक","पटु"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.4","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रवीणे निपुणाभिज्ञविज्ञनिष्णातशिक्षिताः ।","वैज्ञानिकः कृतमुखः कृती कुशल इत्यपि ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.5","synonyms":["प्रवीण","अभिज्ञ","विज्ञ","निष्णात","शिक्षित","वैज्ञानिक","कृतमुख","कृतिन्","कुशल"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"1.1.11","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अणुको निपुणे स्वल्पे लूनकः पशुकिण्वयोः ।","म्रामकौ शठपाषाणौ कीटकौ मागधकृमी ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 ध (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.1.1.11","head":"अणुक"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.52","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["छेको विदग्धो विदुरो निष्णातः कृतधीरपि ।","निर्द्दिष्टो निपुणो बोद्धा सुमतिः कुशलोऽपि च ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.52","synonyms":["छेक","विदग्ध","विदुर","निष्णात","कृतधी","निर्द्दिष्ट","बोद्धृ","सुमति","कुशल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.4","page":"0214","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["तदर्थकारश्चापि स्यात्कृतकृत्योऽथ शिक्षितः ।","निष्णातश्चतुरो विज्ञः प्रवीणो निपुणः पटुः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.4","synonyms":["तदर्थकार","कृतकृत्य","शिक्षित","निष्णात","चतुर","विज्ञ","प्रवीण","पटु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.6","page":"0001","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रवीणो निपुणोऽभिज्ञो विज्ञो वैज्ञानिकः पटुः ।","छेको विदग्धो निष्णातः कुशलश्चतुरः कृती ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.110","synonyms":["प्रवीण","अभिज्ञ","विज्ञ","वैज्ञानिक","पटु","छेक","विदग्ध","निष्णात","कुशल","चतुर","कृतिन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.28","page":"0139","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिष्वणुको निपुणेऽल्पे","पृथुकश्चिपिटे पुमाञ्शिशौ वसुकः ।","त्रय्यां स्याच्छिवमल्ल्यां","मन्दारे रामके तद्वत् ॥ २८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.29","head":"अणुक"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"164","page":"0079","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कृती नदीष्णो निष्णातः कुशली निपुणः पटुः ।","क्षुण्णः प्रवीणः प्रगल्भः कोविदश्च विशारदः ॥ १६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.164","synonyms":["कृतिन्","नदीष्ण","निष्णात","कुशलिन्","पटु","क्षुण्ण","प्रवीण","प्रगल्भ","कोविद","विशारद"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.42","page":"0050","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभिज्ञा तु स्त्रियां स्मृत्यां निपुणे त्वभिधेयवत् ।","अन्नादो ना व्रतान्ताग्नावन्नस्यात्तरि तु त्रिषु ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.42","head":"अभिज्ञा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.497","page":"0090","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देहल्यां चाथ कुशलं निपुणे त्रिः क्षमेऽपि च ।","क्षेमे मङ्गलयुक्ते च दीक्षितेऽप्यजयोऽथ नप् ॥ ४९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.497","head":"कुशल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.579","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्ञाने तु पूर्णे क्लीबं स्यात् केचिदन्येऽवधारणे ।","निर्णीते त्वपरेऽथ स्यात् क्षेत्रज्ञो निपुणे त्रिषु ॥ ५७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.579","head":"क्षेत्रज्ञ"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.6","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पण्डितः कोविदो विद्वान्कृष्टिर्व्यक्तः कृती कविः ।","मेधावी सूरिदोषज्ञा ज्ञः प्राज्ञो निपुणः पटुः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.6","synonyms":["पण्डित","कोविद","विद्वस्","कृष्टि","व्यक्त","कृतिन्","कवि","मेधाविन्","सूरि","दोषज्ञ","ज्ञ","प्राज्ञ","पटु"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.3.67","page":"0169","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदर्चिः पावके वीरेऽनुजेतितरुणोद्रुवोः ।","उल्लाघो गतरोगे च तरौ निपुणहृष्टयोः ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.3.6","head":"उल्लाघ"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.116","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निष्णातो निपुणो दक्षो लब्धलक्षः सुशिक्षितः ।","छेको नागरिकः सुज्ञो वाग्मी व्युत्पन्न एव च ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.3","synonyms":["निष्णात","दक्ष","लब्धलक्ष","सुशिक्षित","छेक","नागरिक","सुज्ञ","वाग्मिन्","व्युत्पन्न"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.505","page":"0064","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रवीणः शिक्षितो दक्षो निष्णातो निपुणः पटुः ॥ ५०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.12","synonyms":["प्रवीण","शिक्षित","दक्ष","निष्णात","पटु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"4.1.4","page":"0159","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["हृदयालुः सहृदयो भवेत् सुहृदयोऽपि च ।","प्रवीणो विज्ञनिष्णातनिपुनाभिज्ञशिक्षिताः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.4.1.4","synonyms":["हृदयालु","सहृदय","सुहृदय","प्रवीण","विज्ञ","निष्णात","अभिज्ञ","शिक्षित"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.178","page":"0187","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निपुने क्षपणे हीने निर्ग्रन्थिक उदाहृतः ।","शिखण्डे भुजगे बाणे प्रचलाकः समीरितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.178","head":"निर्ग्रन्थिक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.4","page":"0227","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीथः पुंसि भास्करेऽग्नौ सलिले तु न पुंसकम् ।","पृथुरग्नौ नृपे पुंसि निपुणे महति त्रिषु ॥","त्वक्पत्रीकृष्णजिराहिफेणेषु च भवे स्त्रियाम् ।","प्रोथोऽस्त्री वाजिघोणायां कटे ना पथिके त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 सि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 जि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.4","head":"पृथु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.33.8","page":"0298","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रोहस्तु निपुणे तर्के गजानां पादपर्वणि ।","बहुस्त्रित्वादिसंख्यासु तथा सुविपुले त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.33.8","head":"प्रोह"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1572","page":"0190","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कुशलप्रवीणकृतमुखशिक्षितकृतकर्मनिपुणनिष्णाताः ।","पटुचतुरदक्षपेशलवैज्ञानिकविज्ञसुकलसूत्थानाः ॥ १५७२ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.2","synonyms":["कुशल","प्रवीण","कृतमुख","शिक्षित","कृतकर्मन्","निष्णात","पटु","चतुर","दक्ष","पेशल","वैज्ञानिक","विज्ञ","सुकल","सूत्थान"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2078","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निश्चिते केवलं क्लीबे वाच्यवत्त्वेककृत्स्नयोः ।","कुशलं मङ्गले पुण्ये निपुणक्षमयोस्त्रिषु ॥ २०७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.219","head":"कुशल"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.24","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुशलं निपुणे पुण्ये पर्याप्तौ मंगले क्षमे ।","कुकूलं शंकुभिः कीर्णे श्वभ्रे ना तु तुषानले ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.24","head":"कुशल"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}