{"stem":"निमित्त","iast":"nimitta","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.182","page":"57","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निमित्ते कारणं हेतुर्बीजं योनिर्निबन्धनम् ॥ १५१३ ॥","निदानमथ कार्यं स्यादर्थः कृत्यं प्रयोजनम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.182","synonyms":["कारण","हेतु","बीज","योनि","निबन्धन","निदान","कार्य","अर्थ","कृत्य","प्रयोजन"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"3.61","page":"6","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वेध्यं निमित्तं बाणे तु लक्ष्यहा मर्मभेदनः ॥ १४१ ॥","वीरश्च वीरशङ्कुश्च कदम्बोऽप्यस्त्रकण्टकः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.3.0.61","synonyms":["वेध्य","बाण","लक्ष्यहन्","मर्मभेदन","वीर","वीरशङ्कु","कदम्ब","अस्त्रकण्टक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.76","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलधौतं रूप्यहेम्नोर्निमित्तं हेतुलक्ष्मणोः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.149","meanings":["हेतु","लक्ष्मन्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.216","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदे लक्ष्ये निमित्तेऽपदेशः स्यात्कुशमप्सु च ॥ २१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.413","head":"अपदेश"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.468","page":"0054","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पत्त्रपाली भवेद्वाजः कर्तरी पुङ्ख उच्यते ।","वेध्यं लक्ष्यं शरव्यं च निमित्तं च समं विदुः ॥ ४६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.314","synonyms":["पत्त्रपाली","वाज","कर्तरी","पुङ्ख","वेध्य","लक्ष्य","शरव्य"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.1.23","page":"0064","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसूतं कुसुमे जाते निमित्तं हेतुचिह्नयोः ।","कलिते स्वीकृतज्ञाते [ग्रथिते क्रान्त?]गुम्फिते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.1.23","meanings":["हेतु","चिह्न"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"29.2.16","page":"0214","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रतिस्पर्शः सहाये स्याद्वार्ताहारपुरोगयोः ।","अपदेशं विदुर्लक्षे निमित्तव्याजयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.29.2.16","head":"अपदेश"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.20","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तमं तमः प्रमोहीति त्रयो मायोदिता गुणाः ।","निमित्तं कारणं बीजमुपादानं निबन्धनम् ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.19","synonyms":["तम","तमस्","प्रमोहिन्","कारण","बीज","उपादान","निबन्धन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.20","page":"0265","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपासनं शराभ्यासोऽथो शरव्यं च वेध्यकम् ।","लक्ष्यं लक्षं निमित्तं च चित्रपुङ्खः शिलीमुखः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1448","synonyms":["उपासन","शराभ्यास","शरव्य","वेध्यक","लक्ष्य","लक्ष","चित्रपुङ्ख","शिलीमुख"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.7","page":"0306","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["व्यक्तिस्तु रोगप्राकट्यं भेदेन सहिता इमे ।","चयादयो दोषगतिः निमित्तं तु निदानकम्[151b] ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.7","synonyms":["व्यक्ति","भेद","दोषगति","निदानक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.13","page":"0220","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदात्त उक्तः स्वरभेदकाव्या-","लंकारहृद्येषु महाशये च ।","हेतौ निमित्तं किल लक्षणेऽपि","धत्तूर उन्मत्तमुशन्ति पुंसि ॥ १३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.112","meanings":["हेतु","लक्षण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.94","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिङ्नागे सकलक्षितेरधिपतौ स्यात्सार्वभौमस्तथा","सर्वक्षोणिनिमित्तयोरपि मतः संयोगकोत्पातयोः ।","आरम्भेऽथ उपक्रमो गदचिकित्सोत्कोचयोर्विक्रमे-","ऽथावर्ते जलगुल्म एव उदितः कूर्मे पयश्चत्वरे ॥ ९४ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.43","head":"सार्वभौम"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.27","page":"0368","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्याजे निमित्तेऽप्यथ जीवितेशो","जीवातुजीवाधिपयोः कृतान्ते ।","कान्तेऽथ शंभौ हरिसारथौ च","भवेद्गुडाकेश इहानले तु ॥ २७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.28","head":"अपदेश"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"59","page":"0016","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं कललो गर्भाशयः । कफः श्लेष्मा । पूयः शोणितविकारः । कुल्माषः सस्यजातिः । कल्कः सर्षापादीनां चूर्णम् । कल्पः कालपरिमाणम् । गेहं गृहम् । मखो यज्ञः । लौहित्यो नदविशेषः । झर्झरो वादित्रविशेषः । पुङ्खः शरस्य । चषालो यूपाग्रम् । कटाहो लोहभाजनम् ।","मत्स्यो मीनः ।","शवपलकतल्पसद्मबलिशामिशनिमित्तपित्तचित्तानि ।","किल्बिषवृजिनानि तथा नपुंसके पीठपापे च ॥ ५९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.62","synonyms":["शव","पलक","तल्प","सद्मन्","बलिश","आमिश","पित्त","चित्त","किल्बिष","वृजिन","पीठ","पाप"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.139","page":"0032","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हनुर्हेलिस्तु मार्ताण्डे तथोक्त उपगूहने ।","उत्पत्तौ कारणे वादे निमित्ते वीजकर्मणि ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.139","head":"हेतु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.41","page":"0036","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजयो नाभिगर्ताण्डे रभसस्त्वाह शब्दवित् ।","गन्धर्वकृच्छ्रयोः स्यात्तु निमित्तं हेतुलक्षयोः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.41","meanings":["हेतु","लक्ष"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1319","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मङ्गल्यं तु निमित्ते स्यान्मङ्गलस्याभिधेयवत् ।","मल्लिकापुष्पगन्धेन युक्ते वस्तुनि चाथ नप् ॥ १३१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1319","head":"मङ्गल्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1797","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मित्रे क्ली तु निमित्ताख्ये शुभादेः सूचकेऽथ ना ।","शकुनिर्धृतराष्ट्रस्य पक्ष्ये पूर्वनृपान्तरे ॥ १७९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1797","head":"शकुन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.2","page":"0006","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपदेशस्तु लक्षे स्यान्निमित्तव्याजयोरपि ।","अपवादस्तु निन्दायामाज्ञायां च द्वयोरपि ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.59","head":"अपदेश"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.386","page":"0100","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आकारस्त्विङ्गितं हेतुर्निमित्तं कारणं समम् ।","निबन्धनं निदाने तु बीजं कार्यं तु तद्भवम् ॥ ३८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.386","synonyms":["आकार","इङ्गित","हेतु","कारण","निबन्धन","निदान","बीज","कार्य"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.45","page":"0166","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपदेशो निमित्ते च दम्मे लक्ष्ये निगद्यते ।","अवध्वस्तं परित्यक्ते निन्दिते चूर्णितेऽपि च ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.44","head":"अपदेश"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1113","page":"0199","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["लक्षं लक्ष्यं निमित्तञ्च वेध्यं स्याच्च शरव्यकम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1113","synonyms":["लक्ष","लक्ष्य","वेध्य","शरव्यक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2756","page":"0449","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निमित्तं कारणं योनिर्निदानञ्च निबन्धनम् ।","बीजं हेतुश्च नामानि सप्तैव प्रथयन्ति वै ॥ २७५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.375","synonyms":["कारण","योनि","निदान","निबन्धन","बीज","हेतु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.111","page":"0220","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निमित्तं कारणे चिह्णे निष्पन्नं जातसिद्धयोः ।","निवातो दृढसन्नाहनिर्वाताश्रययोरपि ।","निशान्तमूषागृहयोस्तथा शान्तजने त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.111","meanings":["कारण","चिह्न"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.30.28","page":"0290","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपदेशो व्याजलक्ष्यनिमित्तसङ्कटेषु च ।","अपभ्रंशोऽपशब्दे स्याद्भाषाभेदे च पतने ॥","आश्रयाशः पुमानग्नौ त्रिषु चाश्रयनाशके ।","उपस्यर्शस्त्वाचमने स्नानस्पर्शनयोरपि ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 त्त (sub) pāda 4 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.30.28","head":"अपदेश"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.276","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आत्मा क्षेत्रज्ञपुरुषौ निदानं त्वादिकारणम् ।","निमित्तं कारणं बीजं हेतुरर्थ उपधिवत् ॥ २७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.13","synonyms":["आत्मन्","क्षेत्रज्ञ","पुरुष","निदान","आदिकारण","कारण","बीज","हेतु","अर्थ","उपधि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1332","page":"0162","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हस्तावापः शरादानं प्रमाथो लस्तकग्रहः ।","लक्ष्यलक्षशरव्याणि निमित्तमथ कर्तरी ॥ १३३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.67","synonyms":["हस्तावाप","शरादान","प्रमाथ","लस्तकग्रह","लक्ष्य","लक्ष","शरव्य","कर्तरी"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2195","page":"0265","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनुभावोऽपदेशस्तु निमित्ते व्याजलक्षयोः ।","दीर्घद्वेषेऽप्यनुशयः पश्चात्तापानुबन्धयोः ॥ २१९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.336","head":"अपदेश"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.163","page":"0147","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निमित्तं हेतुचिह्नाङ्गशकुनोद्देश्यपर्वसु ।","प्रस्तुतः कुब्जिते पाणौ जङ्घायां स्त्री गते त्रिषु ॥ १६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.170","meanings":["हेतु","चिह्न","अङ्ग","शकुन","उद्देश्य","पर्वन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.18","page":"0251","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दुकूलं शुक्लवस्त्रेऽपि द्योतनं दीपनेऽक्ष्णि च ।","धाराग्रमवतारेऽश्रौ निमित्तं हेतुलक्षयोः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.18","meanings":["हेतु","लक्ष"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.7","page":"0265","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपभ्रंशोऽपशब्दे स्यात् भाषाभेदप्रपातयोः ।","अपदेशस्तु लक्षे स्यान्निमित्तव्याजयोरपि ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.7","head":"अपदेश"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.3.16","page":"0274","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आगः किल्बिषमेनश्च त्रीणि पाप्मापराधयोः ।","शकुनं च निमित्तं च शुभादेः सूचकेऽपि च ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.3.18","meanings":[]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}