{"stem":"निर्झर","iast":"nirjhara","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.2.1096","page":"43","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आधारस्त्वम्भसां बन्धो निर्झरस्तु झरः सरिः ।","उत्सः स्रवः प्रस्रवणं जलाधारा जलाशयाः ॥ १०९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.2.38","synonyms":["आधार","झर","सरि","उत्स","स्रव","प्रस्रवण","जलाधार","जलाशय"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.3.5","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्सः प्रस्रवणं वारिप्रवाहो निर्झरो झरः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.3.8","synonyms":["उत्स","प्रस्रवण","वारिप्रवाह","झर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.166","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नितम्बः कटको ज्ञेयः सानु प्रस्थं तटं भृगुः ।","शृङ्गं च शिखरं कूटं निर्झरः प्रस्रवोऽम्भसाम् ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.11","synonyms":["नितम्ब","कटक","सानु","प्रस्थ","तट","भृगु","शृङ्ग","शिखर","कूट","प्रस्रव"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.13.22","page":"0343","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्वयोर्झरो निर्झरो ना स्फटिकः स्फाटिकः पुमान् ।","नर्यश्मा प्रस्तरो ग्रावा पाषाणश्चोपलोऽस्त्रियाम् ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.13.22","synonyms":["झर","स्फटिक","स्फाटिक","अश्मन्","प्रस्तर","ग्रावन्","पाषाण","उपल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.23","page":"0101","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जलाञ्चलं तु मन्दाकं स्रोतं स्रोतोऽपि चान्तिमे ।","उत्सः स्रवः प्रस्रवणं निर्झरस्तु झरो नरि ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.22","synonyms":["जलाञ्चल","मन्दाक","स्रोत","स्रोतस्","उत्स","स्रव","प्रस्रवण","झर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.14","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तत्तुल्यलिङ्गो मुचुकुन्दवृक्षे-","ऽथोन्मादयुक्ते समदोपमानः ।","पुमान्प्रपातोऽतटनिर्झरेषु","पर्याप्तमुक्तं च यथेष्टवाचि ॥ १४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.113","head":"प्रपात"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.95","page":"0301","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्रुस्तु स्रुवे निर्झरवाचकोऽपि","द्रूः कामरूपिण्यपि काञ्चने च ।","श्रीरिन्दिरावेषसरस्वतीषु","संपत्तिशोभारचनात्रिवर्गे ॥ ९५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.2","head":"स्रु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.497","page":"0085","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भैषज्ये ना तु विपिने द्वे मत्स्ये मकरेऽपि च ।","झरो ना निर्झरे स्त्री तु झरा स्याज्झरणे त्रि तु ॥ ४९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.497","head":"झर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.376","page":"0051","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आवापश्चालवालोऽपि वृक्षस्थानकमुच्यते ।","निर्झरस्तु झरश्चोत्सः स्रवः प्रस्रवणं सरिः ।","जलाशया जलाधारा वारिवर्गो विवेचितः ॥ ३७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.376","synonyms":["आवाप","आलवाल","झर","उत्स","स्रव","प्रस्रवण","सरि"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.34","page":"0029","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रकृष्टनद्यां निर्झः स्यान्निर्झरो झर इत्यपि ।","अधित्यकाद्रेरूर्ध्वा भूः समीपा भूरुपत्यका ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.34","synonyms":["निर्झ","झर","अधित्यका","उपत्यका"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"3.293","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निर्झरो झरणं शैलप्रस्रवोऽम्बुकणाकरः ।","सरोवरं पल्वलकं कासारः सरसी सरः ॥ २९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.3.0.16","synonyms":["झरण","शैलप्रस्रव","अम्बुकणाकर","सरोवर","पल्वलक","कासार","सरसी","सरस्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.2.92","page":"0314","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्सः प्रस्रवणं स्रवः स्यान्निर्झरो झरो सरिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.2.92","synonyms":["उत्स","प्रस्रवण","स्रव","झर","सरि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.3.14","page":"0055","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथ वारिप्रवाहे तु निर्झरो निर्झरी झरः ।","दर्विर्दवी कन्दरं स्यात् कन्दरा च चतुष्टयम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.3.14","synonyms":["निर्झरी","झर","दरि","दरी","कन्दर","कन्दरा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.2","page":"0264","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तथोपकरणे वृद्धौ सिद्धावपि भवेत् स्त्रियाम् ।","द्रुर्द्रुमे ना गतौ स्त्री तु स्रुः स्त्रियां निर्झरे स्रवे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.2","head":"स्रु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.71","page":"0271","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खण्डाभ्रं न द्वयोर्दन्तक्षतभेदाभ्रलेशयोः ।","गणेरुः करिणीवेश्याकर्णिकारेषु च स्त्रियाम् ॥","गर्गरो मीनभेदेऽस्त्री मन्थन्यां न पुमानयम् ।","गह्वरन्तु गुहादम्भवने कुञ्जे तु पुंस्यपि ॥","गान्धारो रागसिन्दूरदेशभेदेषु पुंस्ययम् ।","घर्घरो नदभेदे ना स्यादुलूके च निर्झरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.71","head":"घर्घर"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.111","page":"0227","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आवालोऽस्त्री, उत्स उत्सुः स्रवः प्रस्रवणं झरः ।","झरी झरा निर्झरश्च, वह्नावग्निस्तु पुं-स्त्रियोः ॥ १११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.111","synonyms":["आवाल","उत्स","उत्सु","स्रव","प्रस्रवण","झर","झरी","झरा","अग्नि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.2.415","page":"0055","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["झरी तु निर्झरझरावुत्सः प्रस्रवणं गिरेः ।","शुण्डी शौण्डं चूतको ना पादाः पर्यन्तपर्वताः ॥ ४१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.2.10","synonyms":["झरी","झर","उत्स","प्रस्रवण","शुण्डी","शौण्ड","चूतक","पाद"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"92","page":"0536","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सरिः स्त्री निर्झरो झरः उस्रस्त्वस्त्री ॥ ९२ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.103","synonyms":["सरि","झर","उस्र"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.8.33","page":"0066","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हस्ती महामृगः पीलुः सिन्धुरो दीर्घमारुतः ।","राजीवो जलकाङ्क्षश्च निर्झरः करटी कटी ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.8.33","synonyms":["हस्तिन्","महामृग","पीलु","सिन्धुर","दीर्घमारुत","राजीव","जलकाङ्क्ष","करटिन्","कटिन्"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.171","page":"0150","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्राप्ते ज्ञाते परिगतं प्रपातौ भृगुनिर्झरौ ।","लोकायते कच्छपे च पञ्चगुप्तः स्मृतो बुधैः ॥ १७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.178","head":"प्रपात"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.2.7","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्सः प्रस्रवणं तोयप्रवाहे झरनिर्झरौ ।","स्नुर्वप्रोऽस्त्री सानुरस्त्री पादाः पर्यंतपर्वताः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.2.7","synonyms":["उत्स","प्रस्रवण","झर","स्नु","वप्र","सानु","पाद"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}