{"stem":"निर्मल","iast":"nirmala","found":true,"koshas":9,"places":[{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"6.1.3","page":"0031","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अच्छौ निर्मलभल्लूकावाभिमुख्ये चाच्छाव्ययम् ।","पुच्छः पश्चात्प्रदेशः स्यात्पुच्छो लाङ्गुल इष्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 चा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.6.1.3","head":"अच्छ"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.43","page":"0116","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निदानं तण्डके [58] विद्यात्कारणे व्याधिनिर्णये ।","अम्लानं निर्मले ज्ञेयमम्लानं कुसुमान्तरम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.43","head":"अम्लान"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.3.24","page":"0182","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तारोऽत्युच्चध्वनितरणयोः कीशमुक्ताविशुद्ध्यो-","स्तारो रूप्ये स्फुरितकिरणे निर्मले तारमाहुः ।","तारा ऋक्षे नयनकनिका बुद्धदेव्यां च तारा","तारा प्रोक्ता धिषणवनिता चापि सुग्रीवपत्नी ॥"],"metre":"mandakranta","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.3.24","head":"तार"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.28","page":"0346","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["दोहलं कलुषं चान्धमाविलं तद्विपर्यये ।","निर्मलं च त्रिषूत्तानात्पुंस्यगाधजले ह्रदः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.28","synonyms":["दोहल","कलुष","अन्ध","आविल","ह्रद"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.29","page":"0420","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अडुतालस्ततो रास एकताली क्रमादिमे ।","जयन्तः शेखरोत्साहौ तद्वन्मधुरनिर्मलौ ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.29","synonyms":["अडुताल","रास","एकताली","जयन्त","शेखर","उत्साह","मधुर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.72","page":"0019","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उज्ज्वलं विमलं वीध्रं निर्माल्यं निर्मलं शुचि ।","अवदातं विशुद्धं च विशदं स्यादनाविलम् ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.241","synonyms":["उज्ज्वल","विमल","वीध्र","निर्माल्य","शुचि","अवदात","विशुद्ध","विशद","अनाविल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.12","page":"0108","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शीवल-शीतल-शैवल-बालं","निर्मल-संकुल-पिञ्जल-मालम् ।","दायुफलं सकुतूहल-फालं","वार्दलपाकल-भास्मनतूलम् ॥ १२ ॥"],"metre":"dodhaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.34","synonyms":["शीवल","शीतल","शैवल","बाल","संकुल","पिञ्जल","माल","दायुफल","कुतूहल","फाल","वार्दल","पाकल","भास्मन","तूल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.6.16","page":"0173","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अच्छः सितग्रावणि भल्लुके ना","भेद्यानुगो निर्मलवाचकश्च ॥ १६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.6.2","head":"अच्छ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.20","page":"0347","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अन्तरेऽपि च कपाटरोधके","निर्मलं विमलवाचि वाच्यवत् ।","देवभुक्तकुसुमेऽभ्रके तथा","शुष्कमांसपणिके तु शौष्कलः ॥ २० ॥"],"metre":"rathoddhata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.76","meanings":["विमल","देवभुक्तकुसुम","अभ्रक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.59","page":"0353","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्सातलायां विमला भ्रकुट्यां (?)","स्यान्निर्मले वाच्यसमानलिङ्गा ।","लक्ष्म्यां स्त्रियां स्यादमलाभ्रकेऽन्त्ये","स्यान्निर्मले वाच्यसमं वदन्ति ॥ ५९ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.115","head":"विमल"},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"2.3","page":"0006","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आकाशकुसुमं तारं कोरकं कारकण्टकम् ।","निरकं निर्मलं संग्यं नक्षत्रेषु निगद्यते ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.2.0.3","synonyms":["आकाशकुसुम","तार","कोरक","कारकण्टक","निरक","संग्य"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.9","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सुधाजनयिता साधुः सुराहारप्रदोऽनघः ।","शुद्धोदे निर्मलः शुद्धो मेघोन्मादकरोऽनघः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.9","synonyms":["सुधाजनयितृ","साधु","सुराहारप्रदा","अनघ","शुद्ध","मेघोन्मादकर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1030","page":"0137","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निरुधा तु दिशि स्त्री स्यात् त्रि तु पुण्यक्रमेऽभ्यधु(?) ।","निर्माल्याभ्रकयोस्तु क्ली निर्मलं विमले त्रिषु ॥ १०३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1030","meanings":["निर्माल्य","अभ्रक","विमल"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.17","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चुः कोकेऽप्यथ संस्थाने छश्चारे छेदके रवौ ।","छं वृत्ते निर्मले प्रोक्तं जोऽथ केशवजीवयोः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.17","head":"छ"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.325","page":"0092","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["निर्मलं विमलं वी[51]ध्रमुज्ज्वलं विशदं शुभम् ।","चोक्षं शुचि विशुद्धं चावदातं चाप्यनाविलम् ॥ ३२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.325","synonyms":["विमल","वीध्र","उज्ज्वल","विशद","शुभ","चोक्ष","शुचि","विशुद्ध","अवदात","अनाविल"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.100","page":"0044","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पूतं पवित्रं मेध्यं च मलिनं च मलीमसम् ।","निर्णिक्तं क्षालितं धौतमुज्ज्वलं निर्मलं शुचि ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.31","synonyms":["पूत","पवित्र","मेध्य","मलिन","मलीमस","निर्णिक्त","क्षालित","धौत","उज्ज्वल","शुचि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.7","page":"0164","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पूतं मेध्यं पवित्रं स्याद् वीध्र प्रयतनिर्मलम् ।","निःशोध्यं शोधितं मृष्टं निर्णिक्तमनवस्करम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.7","synonyms":["पूत","मेध्य","पवित्र","वीध्र","प्रयत","निःशोध्य","शोधित","मृष्ट","निर्णिक्त","अनवस्कर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.4.7","page":"0195","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनघस्त्रिषु निष्पापमनोज्ञनिर्मलेषु च ।","अमोघं त्रिषु सफले स्त्रियां पय्याविडङ्गयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.4.7","head":"अनघ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.7.1","page":"0196","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छं निर्मले च तरणे छेदे तु स्यात् पुमानयम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.7.1","head":"छ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.7.2","page":"0196","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अच्छो निर्मलभल्लूकस्फटिकेन्दुकरेषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.7.2","head":"अच्छ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.4","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इन्धं स्यादातपे दीप्ते निर्मलेऽपि च वाच्यवत् ।","ऋद्धं सम्पन्नधान्ये स्यात्सुसमृद्धेऽभिधेयवत् ।","ऋद्धिः समृद्धै गौर्याञ्च वृद्धिनामौषधिभिदि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.4","head":"इन्ध"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.15","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्समृद्धावभ्युदये हर्षे कलेऽपि च स्त्रियाम् ।","श्रद्धा स्यादरे शुद्धौ आकाङ्क्षायामपि स्त्रियाम् ।","श्राद्धं हव्यकव्यविधौ क्लीबं श्रद्धान्विते त्रिषु ।","शुद्धं पवित्रे निर्दोषे केवले निर्मले त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 श्र (merge) pāda 3 syl. 4 व्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.15","head":"शुद्ध"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.31","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अम्लानो वृक्षभेदे स्याद्वाच्चलिङ्गन्तनिर्मले ।","अर्शोघ्नी तालमूल्यान्तु शूरणे तु पुमानयम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.31","head":"अम्लान"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.70","page":"0281","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धवलं सुन्दरे शुभे त्रिषु ना वृषपुङ्गवे ।","निर्मलं क्लीबमभेऽपि निर्माल्ये विमले त्रिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 शु (sub) pāda 3 syl. 6 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.70","meanings":["अभ्र","निर्माल्य","विमल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.91","page":"0282","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वामिलो दाम्भिके वामे विमला सप्तलाभुवोः ।","विमलो वाच्यवच्चारौ निर्मलेऽपि निगद्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.91","head":"विमल"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.24.76","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छ-श्छन्दनं सुषुम्णा च पशुः पशुपतिर्मतिः ।","निर्मलं तरलं वह्निर्भूतमात्रा विलासिनी ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.24.1","head":"छ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.13","page":"0024","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्मलं छं समाख्यातं तरणी छः प्रकीर्त्तितः ।","छेदने छः समाख्यातो विद्वद्भिः शब्दकोविदैः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.13","head":"छ"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}