{"stem":"निर्माण","iast":"nirmāṇa","found":true,"koshas":7,"places":[{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"3.3.12","page":"0026","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्ग उत्साहनिर्माणनिश्चयाध्यायवाचकः ।","निर्मोक्षे च स्वभावे च सर्गशब्दः प्रयुज्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.3.3.12","head":"सर्ग"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"10.1.1","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्युष्टिः फले समृद्धौ च क्लिष्टिः स्यात्क्लेशसेवयोः ।","सृष्टिः स्वभावे निर्माणे दृष्टिर्धीदर्शनाक्षिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.10.1.1","head":"सृष्टि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.15","page":"0067","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रादविच्छेदनिर्माणेऽथाध्मानस्तम्भयोर्वितः ।","आङः संभ्रमबन्धार्थो गूढबन्धे च भूषणे ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.306","head":"प्रबन्धि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.476","page":"0083","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चिनोति चिनुते चापयति चित्यां चयत्यपि ।","समश्चिनोति-चियती संघनिर्माणयोर्मतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.476","meanings":[]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.31","page":"0198","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["समञ्जसे निर्मितिसारयोश्च","दैवेऽपि निर्माणमुशन्ति विज्ञाः ।","अपाङ्गदेशे करिणां च मोक्षे","निर्याणमुक्तं किल निर्गमेऽपि ॥ ३१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.32","meanings":["समञ्जस","निर्मिति","सार","दैव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.65","page":"0296","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पर्यायोऽवसरे क्रमेऽर्थविवृतौ निर्माणवाची तथा","संस्त्यायस्तु समूहविस्तृतिगृहे स्यात्संनिवेशे स्थितौ ।","अन्तर्द्धौ सुरते व्यवाय उदितस्तेजोर्थकस्त्वव्ययं ।","शालेयं शतपुष्पिकौषधभिदि क्षेत्रे च शाल्यर्हके ॥ ६५ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.66","head":"पर्याय"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.32.40","page":"0386","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्वत्र तैजसे स्यादयसि च शस्त्रेऽगरुद्रुमे तद्वत् ।","व्यूहो बलविन्यासे निर्माणे तर्कसंहत्योः ॥ ४० ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.32.8","head":"व्यूह"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.126","page":"0031","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्गोऽध्याये स्वभावे च निर्माणे च समुज्झने ।","उत्साहे निश्चये चाथ स्कन्धः समुदये चये ॥ १२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.126","head":"सर्ग"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.18","page":"0012","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेषेऽप्याहुरथारम्भ उद्यमेऽपि वधेऽपि च ।","उपक्रमे च निर्माणेऽथालम्भः स्पर्शने वधे ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.18","head":"आरम्भ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.134","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["वेगे च प्रणयन्तु स्याद् याच्ञायां सौहृदेऽपि च ।","विस्रम्भे स्यात् परिचये निमाणे रभसः पुनः ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.134","head":"प्रणय"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.27.364","page":"0208","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्गो वर्गे स्वभावे च निर्माणोत्साहयोरपि ।","सत्त्वं गुणान्तरे जीवे क्रियाकारस्वभावयोः ॥ ३६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.27.4","head":"सर्ग"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.123","page":"0046","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्वरूपं लक्षणं भावो रूपधर्मात्मरीतयः ।","सृष्टिः सर्गश्च निर्माणं करणं घटनं कृतिः ॥ १२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.54","synonyms":["स्वरूप","लक्षण","भाव","रूप","धर्म","आत्मन्","रीति","सृष्टि","सर्ग","करण","घटन","कृति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.11.31","page":"0201","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सृष्टन्तु निर्मिते युक्ते बहुले निश्चितेऽपि च ।","सृष्टिः स्वभावे निर्माणे निर्गुणे सगुणेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.11.31","head":"सृष्टि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.42","page":"0210","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्याणं क्लीबलिङ्गं स्यान्मतङ्गापाङ्गमोक्षयोः ।","निर्माणं निर्मितौ सारे परिमाणे हमञ्जसे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.42","meanings":["निर्मिति","सार","परिमाण","समञ्जस"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.33.13","page":"0298","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यूहस्तु बलविन्यासे तर्के निर्माणवृन्दयोः ।","सहं बले स्यादस्त्री तु क्षमे चाप्यभिधेयवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.33.13","head":"व्यूह"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.461","page":"0256","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देहनिर्माणसैन्येषु व्यूहः स्यादथ विग्रहः ।","सङ्ग्रामे प्रविभागे च देहावतारयोरपि ॥ ४६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.477","head":"व्यूह"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}