{"stem":"निर्याण","iast":"niryāṇa","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"1.76","page":"6","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।","शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥","महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।","मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥","वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।","निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.1.0.23","synonyms":["महानन्द","अमृत","सिद्धि","कैवल्य","अपुनर्भव","शिव","निःश्रेयस","श्रेयस्","निर्वाण","ब्रह्मन्","निर्वृति","महोदय","सर्वदुःखक्षय","अक्षर","मुक्ति","मोक्ष","अपवर्ग","मुमुक्षु","श्रमण","यति","वाचंयम","व्रतिन्","साधु","अनगार","ऋषि","मुनि","निर्ग्रन्थ","भिक्षु"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.9.1225","page":"47","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अपाङ्गदेशो निर्याणं गण्डस्तु करटः कटः ॥ १२२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.9.15","synonyms":["गण्ड","करट","कट"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.38","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अपाङ्गदेशो निर्याणं कर्णमूलं तु चूलिका ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.64","synonyms":["अपाङ्गदेश","कर्णमूल","चूलिका"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.217","page":"0027","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दानं मदो विषाणौ च दशनौ स्कन्ध आसनम् ।","अपाङ्गदेशो निर्याणं कर्णमूलं तु चूलिका ॥ २१७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.62","synonyms":["दान","मद","विषाण","दशन","स्कन्ध","आसन","चूलिका"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.2.13","page":"0052","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कल्याणं मङ्गलं विद्यात्काञ्चनं यदक्षयम् ।","निर्याणं द्विरदापाङ्गे मोक्षे निर्गमनेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None त्काञ्चनं यदक्षयम् (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.2.13","meanings":["द्विरदापाङ्ग","मोक्ष","निर्गमन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.165","page":"0107","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कर्णमूलं चूडिका स्यादीषीका त्वक्षिकूटकम् ।","अपाङ्गदेशो निर्याणं गण्डस्तु करठः कठः ॥ १६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.165","synonyms":["कर्णमूल","चूडिका","ईषीका","अक्षिकूटक","अपाङ्गदेश","गण्ड","करठ","कठ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.200","page":"0253","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्गुलीः कर्णिका कर्णमूलं स्याच्चूलिका स्त्रियाम् ।","गुल्फः प्रौहः स्कन्धदेशस्त्वासनं पद्मकं पुनः ॥","बिन्दवः पक्षभागस्तु पार्श्वतोऽप्यथ योऽग्रतः ।","दन्तभागो न ना गात्रं जङ्घादिप्राक्प्रदेशकः ॥","पश्चाद्भागोऽपरो नाह्यो वारी स्त्री रज्जुरङ्घ्रिगा ।","त्रिपदी गात्रयोर्बन्ध एकस्मिन्नपरेऽपि च ॥","उत्पलं कर्णमांसं स्याल्लालिका कर्णवेधिनी ।","अपाङ्गदेशो निर्याणं पुच्छमूलं तु पेचकः ॥","शृङ्खलस्त्रिषु चान्दूः स्त्री न स्त्रियौ निगडान्दुकौ ॥ २०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1330","synonyms":["कर्णिका","चूलिका","प्रौह","आसन","पद्मक","पक्षभाग","दन्तभाग","गात्र","पश्चाद्भाग","अपर","नाह्य","वारी","त्रिपदी","उत्पल","लालिका","पेचक","शृङ्खल","अन्दू","निगड","अन्दुक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.31","page":"0198","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["समञ्जसे निर्मितिसारयोश्च","दैवेऽपि निर्माणमुशन्ति विज्ञाः ।","अपाङ्गदेशे करिणां च मोक्षे","निर्याणमुक्तं किल निर्गमेऽपि ॥ ३१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.32","meanings":["कर्यपाङ्गदेश","मोक्ष","निर्गम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.52","page":"0201","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निगरणमशने कण्ठे पुनराधे चाथ निर्याणे ।","मरणोपाये मुक्तौ निःसरणं प्रोक्तमाचार्यैः ॥ ५२ ॥"],"metre":"upagiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.52","head":"निःसरण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.44","page":"0036","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खण्डनेऽप्यवदाने च निर्याणं त्वपि हस्तिनः ।","नेत्रान्ते निर्गमे मोक्षे मरणे च प्रकीर्तितम् ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.44","meanings":["हस्तिनेत्रान्त","निर्गम","मोक्ष","मरण"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.267","page":"0085","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["महोदयापवर्गौ च निर्वाणं सर्वदुःखहृत् ।","निःश्रेयसं च निर्याणं मोक्षनामान्यमूनि हि ॥ २६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.267","synonyms":["महोदय","अपवर्ग","निर्वाण","निःश्रेयस"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"2.236","page":"0017","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["धनुर्धनो धनुर्जीवो धानुष्कश्चापजीवनः ।","निर्याणं गमनं यात्रा प्रस्थानमभिषेणनम् ॥ २३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.2.0.19","synonyms":["धनुर्धन","धनुर्जीव","धानुष्क","चापजीवन","गमन","यात्रा","प्रस्थान","अभिषेणन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"2.49","page":"0008","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निर्वाणं निर्वृतिः शान्तिः सर्वदुःखक्षयः शिवः ।","निर्याणमपवर्गश्चाऽक्षरं चेति शिवाभिधाः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.2.0.42","synonyms":["निर्वाण","निर्वृति","शान्ति","सर्वदुःखक्षय","शिव","अपवर्ग","अक्षर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.9.2217","page":"0363","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ईषिका पुनरीषीका चेति नामानि सन्ति वै ।","अपाङ्गदेशो निर्याणं स्यात् गण्डस्तु कटस्तथा ॥ २२१७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.9.21","synonyms":["ईषिका","ईषीका","गण्ड","कट"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.234","page":"0127","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निर्नायनन्तु निर्याणं मतङ्गापाङ्गदेशके ।","चूलिका कर्णमूले स्याद् वाहित्थं कुम्भयोरधः ।","तदधः प्रतिमानं स्यात् स्कन्धदेशे तथासनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.234","synonyms":["निर्नायन","चूलिका","वाहित्थ","प्रतिमान","आसन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.42","page":"0210","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्याणं क्लीबलिङ्गं स्यान्मतङ्गापाङ्गमोक्षयोः ।","निर्माणं निर्मितौ सारे परिमाणे हमञ्जसे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.42","meanings":["मतङ्गापाङ्ग","मोक्ष"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.4.699","page":"0089","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पद्मानि स्युर्बिन्दवोऽन्नं विधानं","शुण्डा हस्तश्चूलिका कर्णमूलम् ।","स्यान्निर्याणं दृष्युपान्तः करीरं","दन्तादिः स्याद्दन्तभागोऽग्रभागः ॥ ६९९ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.4.24","synonyms":["पद्म","विधान","शुण्डा","हस्त","चूलिका","करीर","दन्तभाग"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2116","page":"0256","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वारणापाङ्गदेशे स्यान्निर्याणं निर्गमे मृतौ ।","निदाघ ऊष्मणि ग्रीष्मे स्वेदे तापे च घर्मवत् ॥ २११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.257","meanings":["निर्गम","मृति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.2.13","page":"0193","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निर्याणं स्यान्निर्गमनमंहनं वक्षसा गतिः ।","प्रतिबन्धः प्रतिष्टंभः सम्बन्धः प्राप्तिरापनम् ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.2.13","synonyms":["निर्गमन","अंहन","प्रतिबन्ध","प्रतिष्टम्भ","सम्बन्ध","प्राप्ति","आपन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.19","page":"0251","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाभीलं नाभिगन्धश्च वंक्षणं च वरस्त्रियाः ।","निर्याणं हस्तिनेत्रान्ते मरणे निर्गमेऽपि च ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.19","meanings":["हस्तिनेत्रान्त","मरण","निर्गम"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}