{"stem":"निशीथ","iast":"niśītha","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.55","page":"10","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["यामः प्रहरो निशीथस्त्वर्धरात्रो महानिशा ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 ह (sub) pāda 3 syl. 6 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.55","synonyms":["याम","प्रहर","अर्धरात्र","महानिशा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.6","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्धरात्रनिशीथौ द्वौ द्वौ यामप्रहरौ समौ ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.8","synonyms":["अर्धरात्र","याम","प्रहर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.109","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सायं दिवावसानं स्यात्प्रदोषो रजनीमुखम् ।","निशीथो मध्यमा रात्रिः प्रोक्ता सा च महानिशा ॥ १०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.109","synonyms":["साय","प्रदोष","रजनीमुख","महानिशा"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"16.2.8","page":"0091","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपस्थः शिश्न उत्सङ्गे योनौ पायौ च कीर्तितः ।","निशीथः स्यादर्धरात्रौ रात्रिमात्रे च कथ्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.16.2.8","meanings":["अर्धरात्र","रात्रि"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"20.85","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निशीथो मध्यरात्रिश्च रात्रिशेषस्ततः परं ।","तथैव रात्रेः पूर्वार्द्धं सूर्यास्ताच्च गता निशा ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.20.0.2","synonyms":["मध्यरात्रि","रात्रिशेष"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.40","page":"0410","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्द्धरात्रो निशीथश्च शिवावसर इत्यपि ।","निःसंपातो महानिट् चाथोच्चन्द्रापररात्रकौ ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.40","synonyms":["अर्ध्धरात्र","शिवावसर","निःसंपात","महानिश्","उच्चन्द्र","अपररात्र"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.4.45","page":"0044","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रात्रकं पञ्चरात्रं स्यात्त्रिरात्रं रजनीत्रयम् ।","हिडिः स्त्रियां रजन्यां यत्क्रियते रक्षणं शिशोः ॥","प्रदोषो रजनीवक्त्रं निशीथस्त्वर्धरात्रकः ।","स्यात्सर्वावसरः पुंसि स्त्रियामत्र महानिशा ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.4.46","synonyms":["रात्रक","पञ्चरात्र","त्रिरात्र","हिडि","प्रदोष","रजनीवक्त्र","अर्धरात्रक","सर्वावसर","महानिशा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.3","page":"0231","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तथार्धरात्रेऽपि च ना निशीथो","नि थः( ? )सामनि हिंसने च ।","शान्तावमात्ये शमथोऽथ दण्डे","दमेऽपि ना स्याद्दमथोऽथ डिम्भे ॥ ३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. None नि थः( ? )सामनि हिंसने च (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.14","meanings":["रात्रि","अर्धरात्र"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"20","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मूर्द्धन् उक्षन् तक्षन् मज्जन् श्लेष्मन् आत्मन् अश्मन् युवन् पूषन् इत्येतैः शब्दै रहितं वर्जितं यदन्यत् द्व्यच्कं द्विस्व[श्व]रं च नान्तं प्रातिपदिकं तत्सर्वं नपुंसकं भवति । यथा इदं चर्म वर्म शर्म भस्म सद्म लोम इत्येवमादयः । मूर्द्धादयोऽपि नान्तत्वात् द्व्यच्का अतस्तेषामपि नपुंसकता प्राप्नोति । तदर्थमिति प्रतिषेधः कृतः मूर्द्धोऽक्षतक्षेत्यादि पुंल्लिङ्गाधिकारात्पुंसि भवन्ति । यथा अयं मूर्द्धा शिरः । उक्षा वृषभः । मज्जा सारः । तक्षा वर्द्धकिः । श्लेष्मा धातुविकारः । आत्मा शरीरस्थः । अश्मा नीलः । युवा तरुणः । पूषादित्यः पुंसि वा भवेद्ब्रह्मेति । द्वच्कत्वान्नान्तत्वाच्च ब्रह्मशब्दस्य नपुंसकत्वे प्राप्ते पुंस्त्वं वा विधीयते ब्रह्मशब्दो वा नपुंसकलिङ्गो भवति । इदं ब्रह्मा वेदाध्ययनमीश्वरश्च । अयं ब्रह्मा प्रजापतिः । यद्येवं यत् द्व्यच्कं नान्तं तन्नपुंसकम् । एवं सति राजन् शब्दस्यापि नपुंसकता स्यात् पुंस्यन्तर्भावो द्रष्टव्यः ।","त्रुटिसीमसन्ध्यारात्रयः स्त्रियां धूलिवेणिखार्यश्च ।","पुंसि निशीथो ज्योत्स्नादयाशलाका स्त्रियां नित्यम् ॥ २० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.21","synonyms":["चर्मन्","वर्मन्","शर्मन्","भस्मन्","सद्मन्","लोमन्","मूर्धन्","उक्षन्","मज्जन्","तक्षन्","श्लेष्मन्","आत्मन्","अश्मन्","युवन्","पूषन्","ब्रह्मन्","राजन्","त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","धूलि","वेणि","खारि","ज्योत्स्ना","दया","शलाका"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"21","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं त्रुटिः स्वल्पः । इयं सीमा ग्राममर्यादा । इयं सन्ध्या दिनावसानम् । इयं रात्रिः शर्वरी । इयं धूलिः पांसुः । इयं वेणी केशरचना । इयं खारी परिमाणविशेषः । निशीथशब्दः पुंसि भवति । अयं निशीथोऽर्धरात्रः । ज्योत्स्नादयाशलाकाः स्त्रियां भवन्ति । इयं ज्योत्स्ना चन्द्रप्रभा । इयं दया करुणा । इयं शलाका लोहधमनी । नित्यग्रहणं विभाषानिवृत्त्यर्थम् ।","पुंयोगे कर्णहनू नपुंसके श्मश्रुजानुगुदशब्दाः ।","एकाभिधानता स्यादस्राश्रुणोर्नित्यम् ॥ २१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.22","synonyms":["त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","धूलि","वेणी","खारी","ज्योत्स्ना","दया","शलाका","कर्ण","हनु","श्मश्रु","जानु","गुद","अस्र","अश्रु"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.120","page":"0021","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निग्रहो भर्त्सने सीन्नि रभसो बन्धनेऽपि च ।","निशीथस्त्वर्धरात्रे स्यात् प्रदोषे कश्चिदब्रवीत् ॥ १२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.120","meanings":["अर्धरात्र","प्रदोष"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.133","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रदोषः शर्वरीचक्रमर्धरात्रो महानिशा ।","निशीथोऽप्यथ यामः स्यत्प्रहरोऽपि निशम्यते ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.133","synonyms":["प्रदोष","शर्वरीचक्र","अर्धरात्र","महानिशा","याम","प्रहर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.135","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दिनात्ययः प्रदोषश्च यामस्तु प्रहरस्तथा ।","निशीथस्त्वर्धरात्रश्च निःसंपातो महानिशा ॥ १३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.76","synonyms":["दिनात्यय","प्रदोष","याम","प्रहर","अर्धरात्र","निःसंपात","महानिशा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.255","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गणरात्रं निशाबृन्दे प्रदोषो रजनीमुखे ।","अर्धरात्रौ निसम्पातो निशीथोऽवसरालयः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.255","synonyms":["गणरात्र","प्रदोष","निसम्पात","अवसरालय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.13","page":"0228","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दमथुर्ना दमे दन्ते निशीथो रात्रितद्भिदोः ।","निर्ग्रन्थो नग्नके निःस्वे मूर्खेऽपि निःसहायके ॥","प्रमथा स्त्री तु पथ्यायां तुरङ्गे पार्षदे पुमान् ।","वरूथो रथगुप्तौ ना क्लीबन्तु गेहचर्मणोः ॥","मन्मथः कामदेवे स्यात्कामचिन्ताकपित्थयोः ।","भवेद्वयस्था सूक्ष्मैलाकाकल्यामलकीषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 पि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.13","meanings":["रात्रि","रात्रिभिद्"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.33","page":"0179","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विभावरी निशा निट् च निशीथश्च निशीथिनी ।","निशीथ्या वासुरा मध्यदन्त्य-तालव्ययुक्, तमिः ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.33","synonyms":["विभावरी","निशा","निश्","निशीथिनी","निशीथ्या","वासुरा","वाशुरा","तमि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.8.240","page":"0033","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निशीथः स्यादर्धरात्रो मध्यरात्रो महानिशा ।","समौ यामप्रहरकौ प्रतिपत्पक्षती समे ॥ २४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.8.11","synonyms":["अर्धरात्र","मध्यरात्र","महानिशा","याम","प्रहरक","प्रतिपद्","पक्षति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.66","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सांबाधिकः परस्तस्मान्निशीथस्त्वर्धरात्रकः ।","मध्यरात्रो महारत्र उच्चन्द्रोऽपररात्रकः ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.66","synonyms":["साम्बाधिक","अर्धरात्रक","मध्यरात्र","महारात्र","उच्चन्द्र","अपररात्रक"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}