{"stem":"नीच","iast":"nīca","found":true,"koshas":20,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.380","page":"19","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दोषैकदृक्पुरोभागी कर्णेजपस्तु दुर्जनः ।","पिशुनः सूचको नीचो द्विजिह्वो मत्सरी खलः ॥ ३८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ज (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.46","synonyms":["दोषैकदृश्","पुरोभागिन्","कर्णेजप","दुर्जन","पिशुन","सूचक","द्विजिह्व","मत्सरिन्","खल"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.932","page":"37","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उन्माथः कूटयन्त्रं स्याद्विवर्णस्तु पृथग्जनः ।","इतरः प्राकृतो नीचः पामरो बर्बरश्च सः ॥ ९३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.809","synonyms":["उन्माथ","कूटयन्त्र","विवर्ण","पृथग्जन","इतर","प्राकृत","पामर","बर्बर"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1430","page":"54","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["दीर्घायते समे तुङ्गमुच्चमुन्नतमुद्धुरम् ॥ १४२८ ॥","प्रांशूच्छ्रितमुदग्रं च न्यङ्नीचं ह्रस्वमन्थरे ।","खर्वं कुब्जं वामनं च विशालं तु विशङ्कटम् ॥ १४२९ ॥","पृथूरु पृथुलं व्यूढं विकटं विपुलं बृहत् ।","स्फारं वरिष्ठं विस्तीर्णं ततं बहु महद्गुरुः ॥ १४३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.84","synonyms":["दीर्घ","आयत","तुङ्ग","उच्च","उन्नत","उद्धुर","प्रांशु","उच्छ्रित","उदग्र","न्यञ्च्","ह्रस्व","मन्थर","खर्व","कुब्ज","वामन","विशाल","विशङ्कट","पृथु","उरु","पृथुल","व्यूढ","विकट","विपुल","बृहत्","स्फार","वरिष्ठ","विस्तीर्ण","तत","बहु","महत्","गुरु"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.10.16","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विवर्णः पामरो नीचः प्राकृतश्च पृथग्जनः ।","निहीनोऽपसदो जाल्मः क्षुल्लकश्चेतरश्च सः ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.10.28","synonyms":["विवर्ण","पामर","प्राकृत","पृथग्जन","निहीन","अपसद","जाल्म","क्षुल्लक","इतर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.70","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उच्चप्रांशून्नतोदग्रोच्छ्रितास्तुङ्गेऽथ वामने ।","न्यङ्नीचखर्वह्रस्वाः स्युरवाग्रेऽवनतानते ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.120","synonyms":["उच्च","प्रांशु","उन्नत","उदग्र","उच्छ्रित","न्यञ्च्","खर्व","ह्रस्व","अवाग्र"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.105","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूतात्मानौ धातृदेहौ मूर्खनीचौ पृथग्जनौ ॥ १०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.202","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.192","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदारो दातृमहतोरितरस्त्वन्यनीचयोः ॥ १९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.360","head":"इतर"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.346","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दुर्जनः पिशुनः क्षुद्रो नीचः कर्णेजपः खलः ।","दोषग्राही पुरोभागी द्विजिह्वो मत्सरी मतः ॥ ३४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.191","synonyms":["दुर्जन","पिशुन","क्षुद्र","कर्णेजप","खल","दोषग्राहिन्","पुरोभागिन्","द्विजिह्व","मत्सरिन्"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"5.1.2","page":"0028","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचः पृथग्जने निम्ने पिचुः स्यात्तूलकर्षयोः ।","मरीचिः स्यान्मनौ रश्मौ नमुची दैत्यमन्मथौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.5.1.2","meanings":["पृथग्जन","निम्न"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.22","page":"0108","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रयोजनं कार्यहेत्वोरायोधनं रणे हतौ ।","पृथग्जनौ नीचमूर्खौ आत्मयोनी विधिस्मरौ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ध (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.22","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"31.5","page":"0007","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["तथैव नीचो दीनस्य ग्रहो नवप्रकारकः ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.31.0.5","synonyms":["दीन"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"34.2","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रोक्तांशैः परमो नीचस्थिता संख्यादयः क्रमात् ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.34.0.2","synonyms":[]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"35.2","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भागेषु परमोच्चस्थानीचसूर्यादयोऽपि च ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.35.0.2","synonyms":["परमोच्च"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"5.9","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पाश्चात्या यवना नीचास्तुरुष्का अपि हिन्दुकाः ।","म्लेच्छास्तु वाह्लिकाः कीर्णा अजात्यास्तु प्रकीर्तिताः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.5.0.9","synonyms":["पाश्चात्य","यवन","तुरुष्क","हिन्दुक","म्लेच्छ","वाह्लिक","कीर्ण","अजात्य"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.8.30","page":"0205","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वार्त्तावहो वैवधिको भारवाहस्तु भारिकः ।","भारवाडथ नीचस्तु विवर्णः पामरेतरौ ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.8.30","synonyms":["वार्त्तावह","वैवधिक","भारवाह","भारिक","भारवाह्","विवर्ण","पामर","इतर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.88","page":"0224","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कर्णेजपः सूचकः स्यान्नीचः कुरवदुर्जनौ ।","पिशुनोऽथ नृशंसः स्यात्क्रूरो घातुक इत्यथ ॥ ८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.88","synonyms":["कर्णेजप","सूचक","कुरव","दुर्जन","पिशुन","नृशंस","क्रूर","घातुक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.44","page":"0443","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्रिविधा अनुदात्तस्तु निघातो नीच इत्यपि ।","उच्चैरुदात्तः स्वरितः समवृत्तिरथो हलः ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.44","synonyms":["अनुदात्त","निघात","उदात्त","स्वरित","समवृत्ति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.79","page":"0157","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पार्परं करुणस्तु स्यात्कृ(?)स्ताहः कण्टकद्रुमः ।","बृहत्पुष्प *[श्च] नीचश्च मल्लिकापुष्प-कुब्जकौ ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.284","synonyms":["पार्पर","करुण","कृस्ताह","कण्टकद्रुम","बृहत्पुष्प","मल्लिकापुष्प","कुब्जक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.4.42","page":"0298","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["डिङ्गरः किंकरो गोप्य-परजात-परैधिताः ।","प्रेष्यः श्लिकुश्चाथ नीचो विवर्णश्च पृथग्जनः ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.4.39","synonyms":["डिङ्गर","किंकर","गोप्य","परजात","परैधित","प्रेष्य","श्लिकु","विवर्ण","पृथग्जन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.56","page":"0006","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["द्विजिह्वो मत्सरी नीचः पुरोभागी तु दोषदृक् ।","खलानां तु समूहे स्तः खल्या च खलिनी स्त्रियौ ॥","क्रुद्धस्तु रुषितो रुष्टश्चक्षाणस्तु कलिप्रियः ।","रोषणः क्रोधनः क्रोधी कोपनोऽमर्षणः सुरुट् ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.156","synonyms":["द्विजिह्व","मत्सरिन्","पुरोभागिन्","दोषदृश्","खल्या","खलिनी","क्रुद्ध","रुषित","रुष्ट","चक्षाण","कलिप्रिय","रोषण","क्रोधन","क्रोधिन्","कोपन","अमर्षण","सुरुष्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.83","page":"0020","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["ह्रस्वयल्लँघयन्द्राघयंश्च तत्तत्कराः स्मृताः ।","खर्वं कुब्जं वामनं च न्यङ् नीचं मन्थरं तथा ॥ ८३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.254","synonyms":["ह्रस्वयत्","लघयत्","द्राघयत्","खर्व","कुब्ज","वामन","न्यञ्च्","मन्थर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.38","page":"0140","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तक्षक उक्तो नागे","स्थपतावल्पे तु निःस्वे च ।","नीचे कनीयसि स्या-","त्परलिङ्गः क्षु[250a]ल्लकस्तद्वत् ॥ ३८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.39","head":"क्षुल्लक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.5.39","page":"0171","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचः खर्वे पामरे चान्यवत्स्या-","त्तूले कर्षे कुष्ठरोगेऽसुरे च ।","किंच प्रोक्तो भैरवास्ये पिचुर्ना-","थ भ्रूमध्ये श्मश्रुणि श्लाघने च ॥ ३९ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.5.2","meanings":["खर्व","पामर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.5.9","page":"0172","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चोचेऽथ नीचनिम्न-","कार्त्स्नेषु न्यग्विशेष्यनिघ्नः स्यात् ।","भारत्यां भाषायां","वचने प्रोक्ता स्त्रियां वाक् च ॥ ९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.5.7","head":"न्यच्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.10.36","page":"0183","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विकटे जाततरुणिमनि","मिश्रितनीचेषु वेरटः परवत् ।","बदरीफले तु चरमे","त्रिकूट उक्तः सुवेलाद्रौ ॥ ३६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.10.37","head":"वेरट"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.93","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचेऽप्यथ विकृतं स्यादसंस्कृते रोगितेऽश्लीले ।","संस्कृतमग्र्ये कृतके लक्षणयुक्तेऽप्यलंकृते पक्वे ॥ ९३ ॥"],"metre":"udgiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.92","head":"निकृत"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.84","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परे महर्लोकत ईरितोऽपि","लोकेऽत्र लोकेऽपि जनश्च नीचे ।","जनी स्नुषायां स्याज्जनने घनस्तु","मेघे दृढे विस्तृतिसान्द्रयोश्च ।","दृढेऽप्ययोमुद्गरके * गात्रे","वाद्ये पुनर्मध्यमनृत्यकेऽन्त्ये ॥ ८४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 1 syl. None जनी स्नुषायां स्याज्जनने घनस्तु (extra_in_pada) pāda 3 syl. None दृढेऽप्ययोमुद्गरके * गात्रे (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.3","head":"जन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.6","page":"0262","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचे च मूर्खेऽथ कृ[20b]तौ च हेतौ","प्रयोजनं स्याद्बलिदानवे तु ।","वैरोचनः स्यात्सुगतेऽर्कपुत्रे","विरोचनस्त्वग्निरवीन्दुषु स्यात् ॥ ६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.126","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.38","page":"0323","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुण्ठीमुस्तकयोस्तु नागरमिदं सम्भोगबन्धान्तरे","पौरे स्याच्चतुरेऽन्यवद्गतरुजि स्याद्वागरो वारके ।","शाणे निर्नरके मुमुक्षुबुधयोः स्याद्भ्रामरं प्रस्तरे","क्षौद्रे चाप्यथ पामरस्त्रिषु खले नीचे तथा कीर्त्तितः ॥ ३८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.147","head":"पामर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.50","page":"0338","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचेऽधमे चाथ गलस्तु कण्ठे","भवेत्तथा सर्जरसे नृलिङ्गः ।","चलोऽनिले कम्पगतोऽन्यवत्स्या-","द्दलं तु पर्णे भवति स्त्रियां न ॥ ५० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.6","head":"खल"},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.20","page":"0010","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नीचं द्राविडभूषार्हं पैत्तलं पित्तहेतुकम् ।","राजरीत्यां ब्रह्मरीतिः स्वर्णरीतिर्महेश्वरी ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.20","synonyms":["द्राविडभूषार्ह","पैत्तल","पित्तहेतुक","ब्रह्मरीति","स्वर्णरीति","महेश्वरी"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"158","page":"0076","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उच्चैरुच्चावचं तुङ्गमुच्चमुन्नतमुच्छ्रितम् ।","नीचं न्यगातनं कुब्जं नीचैर्ह्रस्वं नयेत्परम् ॥ १५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.158","synonyms":["उच्चैस्","उच्चावच","तुङ्ग","उच्च","उन्नत","उच्छ्रित","न्यक्","कुब्ज","नीचैस्","ह्रस्व"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"168","page":"0081","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शौण्डीरो गर्वितः स्तब्धो मानी चाहंयुरुद्धतः ।","उद्ग्रीव उद्धरो दृप्तः नीचश्च पिशुनोऽधमः ॥ १६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.168","synonyms":["शौण्डीर","गर्वित","स्तब्ध","मानिन्","अहंयु","उद्धत","उद्ग्रीव","उद्धर","दृप्त","पिशुन","अधम"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.4.1","page":"0040","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथाभिधेयलिङ्गः स्यादर्भो बाले तथाल्पके ।","अन्यस्त्वसदृशे भिन्नेऽप्यन्त्योऽन्तभवनीचयोः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.4.1","head":"अन्त्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.4.9","page":"0040","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जाल्मो नीचे च निर्बुद्धौ स्तब्धेऽनालोच्यकारिणि ।","जात्यो मुख्ये कुलीने च चारौ ज्यायस्तु पूर्वजे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.4.9","head":"जाल्म"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.311","page":"0069","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचे क्रूरे दुर्जने च पुंश्चल्यां तु स्त्रियां खला ।","फलग्रहणदेशे तु क्षेत्रस्य क्ली नरि त्वमुम् ॥ ३११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.311","head":"खल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.693","page":"0102","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचः शनैश्चरे नीचैःस्वरे च त्रि तु तद्वति ।","वामने च निकृष्टे च नीडं त्वस्त्री कुलायके ॥ ६९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.693","meanings":["शनैश्चर","नीचैःस्वर","तद्वत्","वामन","निकृष्ट"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.21","page":"0043","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मूर्खे च कामुके चाथ कनीयांस्तु जघन्यजे ।","युवतरे चाल्पतरे क्षुल्लकस्त्वल्पनीचयोः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 2 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.21","head":"क्षुल्लक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.25","page":"0043","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सदेवासत्कृतं सभ्यैर्यत् तत्राप्यथ दुर्विधः ।","नीचे दरिद्रे दोषज्ञः पुनर्भिषजि पण्डिते ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.25","head":"दुर्विध"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.41","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्यर्थी त्ववगन्तव्यः शात्रवप्रतिवादिनोः ।","पामरस्तु भवेदज्ञे नीचे च रभसः पुनः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.41","head":"पामर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.48","page":"0045","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णाटो गायने चित्रकरे स्त्रीकृतजीवने ।","वक्तव्यः कुत्सिते नीचेऽप्यधीनकथनीययोः ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.48","head":"वक्तव्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1589","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खड्गभेदेऽपि चैरण्डबीजाभपुलकावलौ ।","नीचेऽथ द्वे कपर्दाख्यजलजन्तौ त्रिषु त्वयम् ॥ १५८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1589","head":"वराट"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.93","page":"0014","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुरुभोजास्तु मेघे च गिरौ चाथ पृथग्जनः ।","मूर्खे नीचे तथा पोटगलस्तु नडसंज्ञके ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.150","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.36","page":"0028","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिषु त्वपशदो नीचे द्वे तु षट्सु नृजातिषु ।","वर्णानामानुलोम्येन जातास्वथ पराक्रमे ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.302","head":"अपशद"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.373","page":"0058","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तद्युक्तार्थे च नीचे च क्ली तु (वर्मेऽपि ?) शाखिनः ।","अत्रोक्तस्य फले द्वे तु कपोते गृहवर्तिनि ॥ ३७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.639","head":"पारावत"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.30","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["न्यग्नीचकार्त्स्न्ययोर्निम्ने पोऽम्भःपाने च पातरि ।","समीरमार्गयोः प्रौढे पूस्तु देहपुरोरपि ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.30","head":"न्यक्"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.45","page":"0107","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सभ्यसज्जनसाध्वार्या दुर्जनः पिशुनः समः ।","खले नीचो द्विजिह्वोऽपि मत्सरी सूचकस्तथा ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.45","synonyms":["सभ्य","सज्जन","साधु","आर्य","दुर्जन","पिशुन","खल","द्विजिह्व","मत्सरिन्","सूचक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.46","page":"0107","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नीचकर्णेजपौ दोषैकदृक् चौरस्तु तस्करः ।","पाटच्चरस्तेनदस्युपरिमोषिमलिम्लुचाः ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.46","synonyms":["कर्णेजप","दोषैकदृश्","चौर","तस्कर","पाटच्चर","स्तेन","दस्यु","परिमोषिन्","मलिम्लुच"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.18.262","page":"0195","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वर्गे व्योम्नि मतो नाको नीचः पामरखर्वयोः ।","नाकुर्मुनीश्वरे रन्ध्रे पर्वते कृमिपर्वते ॥ २६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.18.4","meanings":["पामर","खर्व"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.682","page":"0115","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अवद्यः कुत्सितो नीचोऽप्यधमः पण्ड इत्यपि ।","निरर्थके तु किंपाकः किञ्जोलञ्जः कुटिप्रियः ॥ ६८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.682","synonyms":["अवद्य","कुत्सित","अधम","पण्ड","किंपाक","किञ्जोलञ्ज","कुटिप्रिय"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.684","page":"0115","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["सरसं स्वादु रुचिरं निःशोध्यमनवस्करम् ।","असारे फल्गु कलनं निःसारे नीचमङ्कनम् ॥ ६८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.684","synonyms":["सरस","स्वादु","रुचिर","निःशोध्य","अनवस्कर","फल्गु","कलन","अङ्कन"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.694","page":"0117","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वर्तुले निस्तु(स्त?)लं खर्वे ह्रस्वन्यङ्नीचवामनाः ।","आनते कुञ्चितं जिह्ममूर्मिमद्वृजिनं मतम् ॥ ६९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.694","synonyms":["निस्तल","ह्रस्व","न्यञ्च्","वामन","कुञ्चित","जिह्म","ऊर्मिमत्","वृजिन"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.701","page":"0118","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अन्ते जघन्यं चरमं पश्चिमं नीचमित्यपि ।","उल्बणं च स्फुटं स्पष्टेऽप्येकाकी त्वेक एककः ॥ ७०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.701","synonyms":["जघन्य","चरम","पश्चिम","उल्बण","स्फुट","एक","एकक"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.4.44","page":"0045","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सर्वज्ञो मांसविक्रेता शस्त्री स्याच्छस्त्रकारकः ।","मालश्चण्डालको म्लेच्छो नीचोऽस्पृश्योऽथ पञ्चमः ।","तद्भेदाः शृङ्खलाः कालाः यावनाः प्रांशुका नराः ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.4.4","synonyms":["सर्वज्ञ","शस्त्रिन्","माल","चण्डालक","म्लेच्च्ह","अस्पृश्य","पञ्चम","शृङ्खल","काल","यावन","प्रांशुक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.4.69","page":"0041","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["इतरः प्राकृतो नीचः पामरश्च पृथग्जनः ।","पुलिन्दः शम्बरो भिल्लः किरातश्च वनेचरः ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.4.20","synonyms":["इतर","प्राकृत","पामर","पृथग्जन","पुलिन्द","शम्बर","भिल्ल","किरात","वनेचर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.74","page":"0041","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कर्णेजपश्च पिशुनो द्विजिह्वो दुर्जनः खलः ।","पापो धूर्तः शठः क्रूरः क्षुद्रो नीचोऽधमोऽनृजुः ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.5","synonyms":["कर्णेजप","पिशुन","द्विजिह्व","दुर्जन","खल","पाप","धूर्त","शठ","क्रूर","क्षुद्र","अधम","अनृजु"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.92","page":"0043","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उच्चं प्रांशून्नतं तुङ्गं निम्नं नीचं न्यगानतम् ।","विवरं कुहरं छिद्रं रन्ध्रं गर्तावटौ बिलम् ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.23","synonyms":["उच्च","प्रांशु","उन्नत","तुङ्ग","निम्न","न्यच्","आनत","विवर","कुहर","छिद्र","रन्ध्र","गर्त","अवट","बिल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.530","page":"0067","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["स्याद्दरिद्रस्तथा दुःस्थः क्षुद्रो दुर्विधदुर्गतौ ।","कीकटोऽकिञ्चनो निःस्वो दीनो नीचोऽपि कथ्यते ॥ ५३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.39","synonyms":["दरिद्र","दुःस्थ","क्षुद्र","दुर्विध","दुर्गत","कीकट","अकिञ्चन","निःस्व","दीन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.564","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथ कर्णेजपः क्षुद्रो द्विजिह्वो दुर्जनः खलः ।","प्रखलः पिशुनो नीचः स्यान् मत्सरी च सूचकः ॥ ५६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 त्स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.81","synonyms":["कर्णेजप","क्षुद्र","द्विजिह्व","दुर्जन","खल","प्रखल","पिशुन","मत्सरिन्","सूचक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1580","page":"0253","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इतरः पामरो नीचः प्राकृतश्च पृथग्जनः ।","विवर्णो बर्बरश्चेति नामानि विलसन्ति वै ॥ १५८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1547","synonyms":["इतर","पामर","प्राकृत","पृथग्जन","विवर्ण","बर्बर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2599","page":"0419","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["न्यग्नीचं मन्थनं कुब्जं खर्वं च वामनं पुनः ।","ह्रस्वं च सप्त नामानि नीचार्थे प्रथयन्ति वै ॥ २५९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.143","synonyms":["न्यञ्च्","मन्थन","कुब्ज","खर्व","वामन","ह्रस्व"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.210","page":"0097","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वामने खर्वह्रस्वौ च नीचको नीच इत्यपि ।","खरणाः स्यात् खरणसो द्वितयं तीक्ष्णनासिके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 र्व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.210","synonyms":["वामन","खर्व","ह्रस्व","नीचक","खरणस्","खरणस"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.8.25","page":"0154","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["नीचे निहीनहीनापसदजान्मपृथग्जनाः ।","विवर्णः प्राकृतक्षुल्लक्षुल्लकेतरपामराः ।","भृत्ये भुजिष्यदासेयदासेरपरिचारकाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.8.25","synonyms":["निहीन","हीन","अपसद","जाल्म","पृथग्जन","विवर्ण","प्राकृत","क्षुल्ल","क्षुल्लक","इतर","पामर","भृत्य","भुजिष्य","दासेय","दासेर","परिचारक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.25","page":"0165","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वामने ह्रस्वखर्वन्यङ्नीचा नीचैस्तथाव्ययम् ।","आनते स्यादवाग्रन्तु भवेदवनतोऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.25","synonyms":["ह्रस्व","खर्व","न्यञ्च्","नीचैस्","अवाग्र","अवनत"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.54","page":"0180","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षण्णकः स्त्रीषु नीचेऽल्पे कुशिको मुनिसर्जयोः ।","कुषाकुर्वानरेर्केऽऽग्नौ परोत्तापिनि तु त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.54","head":"क्षण्णक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.75","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जम्बुको वरुरो नीचे शृगाले तर्कभेदके ।","जतुकाऽजिनपत्रायां क्लीबं स्यात् हिङ्गुयावयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.75","head":"जम्बुक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.81","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["टुण्टुकः श्योणाकतरौ स्वल्पे नीचेऽपि पक्षिणि ।","डिम्बिका कामुकी नीरविम्बशोणकभूरुहे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 णा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.81","head":"टुण्टुक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.6.7","page":"0195","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["न्यङ् निम्ननीचयोर्नीचो वामने पामरेऽपि च ।","प्राक् पूर्वदिशि देशे पूर्वकाले च वाच्यवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None प्राक् पूर्वदिशि देशे (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.6.7","meanings":["वामन","पामर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.12.8","page":"0203","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शोठो मूर्खेऽलसे धूर्ति नीचे पापरतेऽपि च ।","षष्ठी रेमवतीतिथ्योः षण्णाञ्च पूरणे त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ञ्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.12.8","head":"शोठ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.13.3","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["काण्डं बाणे तरुस्कन्धे स्तम्बे नीचेऽपि कुत्सिते ।","नाडी व्रणान्तरे वृक्षभेदे महसि न स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.13.3","head":"काण्ड"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.74","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्ष्म देहे प्रमाणेऽतिसुन्दरेऽपि च न द्वयोः ।","वाजी पक्षिशराश्वेषु वर्त्म नेत्रच्छदाध्वनोः ॥","वामनो दिग्गजे विष्णौ तथाङ्कोठद्रुमे पुमान् ।","अस्त्री रोगप्रभेदेऽपि त्रिषु स्यान्नीचखर्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.74","head":"वामन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.118","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसाधनी स्त्री कङ्कत्यां क्लीबन्तु सिद्धिवेशयोः ।","पयस्विनी विभावर्य्यां धेनौ नद्यामपि स्त्रियाम् ॥","पुण्यजनः सज्जने स्याद्यक्षराक्षसयोरपि ।","पृण्यजनस्तु पुंसि स्यान्नीचे मूर्खे च पापिनि ॥","फलकी मीनभेदे ना त्रिषु स्यात्फलकान्विते ।","वार्वकी वे विचित्राश्वपर्ण्यजीवशरान्विषु (?) ॥","भूतात्मा पुंसि भूतेशे देहे बुद्धे विधातरि ।","महाधनं महामूल्यसुवर्णसिह्लकादिषु ॥","महासेनः कुमारे स्यान्महासैन्यपतौ पुमान् ।","मदयित्नुः स्मरे शौण्डे पुमान्मद्ये तु न द्वयोः ॥","महामुनिः कुम्भयोनिबुद्धयोः क्लीबमोषधे ।","मातुलानी तु भङ्गायां कलायं मातुलस्त्रियाम् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्तु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ज (sub) pāda 3 syl. 3 ज (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र्ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.118","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.23.3","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खर्वं संख्याभिदि क्लीबं नीचे स्यात्त्रिषु वामने ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.23.3","head":"खर्व"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.3","page":"0256","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थ्यो बुधे जतुन्यर्थ्यं न्याय्ये चाप्यभिधेयवत् ॥","अन्त्यो ना मुस्तके नीचे भवेदन्तभवे त्रिषु ।","अर्घ्यं वाच्यवदर्घ्यार्थेऽप्यर्घयोग्ये नपुंसकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.3","head":"अन्त्य"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.9","page":"0277","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देहे क्लीबं कष्टकार्या स्त्रियां कुलिरुदाहृता ।","खलं भूस्थानकल्लेषु वाच्यवत्क्रूरनीचयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.9","head":"खल"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.24","page":"0286","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हव आज्ञाह्वानयज्ञे ह्रस्वः स्यात्खर्वनीचयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.24","head":"ह्रस्व"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1636","page":"0197","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["न्यङ्नीचौ प्रह्वविनताववाग्रावनतौ समौ ।","कुटिलमरालं वक्रं वेल्लितमाविद्धवृजिनभुग्नानि ॥ १६३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.66","synonyms":["न्यञ्च्","प्रह्व","विनत","अवाग्र","अवनत","कुटिल","अराल","वक्र","वेल्लित","आविद्ध","वृजिन","भुग्न"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.17","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचेऽपि क्षुल्लको मूर्धत्राणौ नाकौ च खोलकः ।","चौरोन्दुरू च खनकौ गोलकौ मणिजारजौ ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.17","head":"क्षुल्लक"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.76","page":"0117","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चर्चिकायां च चर्चा स्यात्वक् स्त्री चर्मगुडत्वचोः ।","वामने पामरे नीचो नमुचिर्दितिजे स्मरे ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.77","meanings":["वामन","पामर"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.327","page":"0205","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाकेऽतिगन्धद्रव्ये च स्यादऽस्रं रुधिराश्रुणोः ।","प्रस्तावेऽवसरो वर्षे चौष्ठे नीचेऽपि चाधरः ॥ ३२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.341","head":"अधर"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.37","page":"0086","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विसर्गस्त्वभिनिष्ठानः परे त्रिष्वनुनासिकः ।","नीचोऽनुदात्तो निहत उदात्तः स्वरितोऽपि च ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.37","synonyms":["विसर्ग","अभिनिष्ठान","अनुनासिक","अनुदात्त","निहत","उदात्त","स्वरित"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.22","page":"0202","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["नीचे तु हीनापशदपामरेतरबर्बराः ।","नैकृतः स्यान्नैकृतिकः शठः कौनृतिकोऽनृजुः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 न्नै (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.22","synonyms":["हीन","अपशद","पामर","इतर","बर्बर","नैकृत","नैकृतिक","शठ","कौनृतिक","अनृजु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.60","page":"0206","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अपि दुस्स्थक्रूरदीननीचदुर्गतदुर्विधाः ।","मार्गणः स्याद्याचनको याचकोऽर्थी वनीपकः ॥ ६० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 5 द्या (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.60","synonyms":["दुस्स्थ","क्रूर","दीन","दुर्गत","दुर्विध","मार्गण","याचनक","याचक","अर्थिन्","वनीपक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.81","page":"0207","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रांशूच्चमुन्नतं तुङ्गमुदग्रं तूच्छ्रिताग्रकम् ।","न्यङ्नीचह्रस्वखर्वास्तु वामने दीर्घमायते ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.81","synonyms":["प्रांशु","उच्च","उन्नत","तुङ्ग","उदग्र","उच्छ्रिताग्रक","न्यच्","ह्रस्व","खर्व","दीर्घ","आयत"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.4.10","page":"0228","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचे खर्वे निकृष्टे च समर्थेऽधिपतौ प्रभुः ।","प्राप्तं न्याय्ये च लब्धे च विपुलानेकयोर्बहु ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.4.10","meanings":["खर्व","निकृष्ट"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.25","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्धे गुडविकारे च खण्डोऽस्त्री खण्डिते त्रिषु ।","खलं भूस्थानकल्केषु खलो नीचः खलेत्वरी ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.25","head":"खल"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.9","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वौ कनिष्ठकनीयांसौ यून्यत्यल्पेऽनुजेऽपि च ।","क्षुल्लका नीचनिः स्वाल्पाः कलितो ज्ञातबद्धयोः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.9","head":"क्षुल्लक"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.13","page":"0255","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दुर्विधो निर्धने नीचे निहतो न्यक्स्वरे हते ।","निर्ग्रन्थः श्रमणे निस्स्वे निरस्तस्तु निराकृते ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.13","head":"दुर्विध"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.26","page":"0267","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अग्निरुद्रौ पशुपती नाशावज्ञे पराभवौ ।","रक्षः सन्तौ पुण्यजनौ नीचमूर्खौ पृथग्जनौ ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.26","head":"पृथग्जन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.5.16","page":"0278","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचे व्रीहाविन्द्रनीले प्राणनाथो यमे प्रिये ।","पुण्डरीकं सितच्छत्रे कुष्ठभेदे सितांबुजे ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.5.16","head":"पारावत"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}