{"stem":"नृत्त","iast":"nṛtta","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.280","page":"16","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गीतं गानं गेयं गीतिर्गान्धर्वमथ नर्तनम् ।","नटनं नृत्यं नृत्तं च लास्यं नाट्यं च ताण्डवम् ॥ २८० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 गे (sub) pāda 3 syl. 5 त्यं (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.200","synonyms":["गीत","गान","गेय","गीति","गान्धर्व","नर्तन","नटन","नृत्य","लास्य","नाट्य","ताण्डव"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"7.117","page":"0076","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ताण्डवं नटनं नाटयं लास्यं नृत्तं च नर्तनम् ।","जायाजीवस्तु शैलूषः शैलालिभरतो नटः ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None यं लास्यं नृत्तं च नर्तनम् (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.7.0.1","synonyms":["ताण्डव","नटन","नाट्य","लास्य","नर्तन","जायाजीव","शैलूष","शैलालि","भरत","नट"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"54","page":"0058","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भ्रकुंसश्च भ्रुकुंसश्च भ्रकुंसोऽपि भृकुंसवत् ।","नृत्यं नृत्तं लास्यकं च लास्यं स्यादालसोऽलसः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.54","synonyms":["भ्रकुंस","भ्रुकुंस","भ्रूकुंस","भृकुंस","नृत्य","लास्यक","लास्य","आलस","अलस"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.40","page":"0421","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एकमात्रिकतालेन सूडाद्याः स्युरनेकधा ।","नाट्यं तौर्यत्रिकं गीतं नृत्तं वाद्यं त्रयं च तत् ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.40","synonyms":["सूड","नाट्य","तौर्यत्रिक","गीत","वाद्य"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.48","page":"0422","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ग्रामसंदिग्धमित्येवं दशधा गीतदुष्टता ।","नर्त्तनं नटनं नाट्यं नृत्यं नृत्तं च ताण्डवम् ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.48","synonyms":["ग्रामसंदिग्ध","नर्त्तन","नटन","नाट्य","नृत्य","ताण्डव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.32","page":"0078","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["करताली करर्द्धिः स्त्री तालमध्ये तु कुक्कुटी ।","स्त्रियां गुणनिका च स्यात्ताण्डवं तु न योषिति ।","नृत्यं नृत्तं नर्तनं च नाट्यं नटनं लास्ययुक् ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.32","synonyms":["करताली","करर्धि","कुक्कुटी","गुणनिका","ताण्डव","नृत्य","नर्तन","नाट्य","नटन","लास्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.681","page":"0101","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नृत्ते तौर्यत्रिके च क्ली त्रि तु नाटयितव्यके ।","नारं क्ली भारताद्वर्षाद् दक्षिणे प्रतिजानके ॥ ६८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.681","head":"नाट्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.851","page":"0121","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ताण्डवस्त्वस्त्रियां नृत्ते तृणभेदे च भाषितः ।","तारणस्तु पुमान् मासे सङ्क्रान्त्यवधिके रवेः ॥ ८५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.851","head":"ताण्डव"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.195","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गीतं वाद्यं तथा नृत्तं तौर्यं नाट्यं प्रकीर्तितम् ।","संगीतमथ गीतं तु गेयं गान्धर्वमेव तत् ॥ १९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.195","synonyms":["गीत","वाद्य","तौर्य","नाट्य","संगीत","गेय","गान्धर्व"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.196","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नृत्तं लास्यं तथा नृत्यं ताण्डवं नाट्यनर्तने ।","नटनं चोच्चताले स्यात्पानगोष्ठ्यामपि स्मृतम् ॥ १९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.196","synonyms":["लास्य","नृत्य","ताण्डव","नाट्य","नर्तन","नटन","उच्चताल","पानगोष्ठी"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.23","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["लास्यं नृत्तं नर्त्तनकं नाट्यं नर्त्तनताण्डवे ।","विपञ्ची तुंबिनी तन्त्री वीणा सप्तस्वरस्वना ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.22","synonyms":["लास्य","नर्त्तनक","नाट्य","नर्त्तन","ताण्डव","विपञ्ची","तुंबिनी","तन्त्री","वीणा","सप्तस्वरस्वना"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.405","page":"0052","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नर्तनं नटनं नृत्यं नृत्तं नाट्यं च ताण्डवम् ।","लास्यञ्चेति हि वामानि कथ्यन्ते कोविदैः किल ॥ ४०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.367","synonyms":["नर्तन","नटन","नृत्य","नाट्य","ताण्डव","लास्य"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.442","page":"0031","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अक्षराणि चवर्गादिपञ्चेत्युक्तं मनीषिभिः ।","नृत्यं नृत्तञ्च नटनं नाट्यं नाटश्च नर्तनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.442","synonyms":["नृत्य","नटन","नाट्य","नाट","नर्तन"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.111","page":"0186","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सन्ध्या स्यात् सन्धया साकं संप्रत्याङ्भ्यः परः श्रवः ।","वर्जे वर्जनं वृजनं, नृत्ये नृत्तं च नर्त्तनम् ॥ १११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र्ज (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.111","synonyms":["सन्ध्या","सन्धा","संश्रव","प्रतिश्रव","आश्रव","वर्जन","वृजन","नर्त्तन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.944","page":"0118","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["समाने गीतगान्धर्वे रागास्तु ललितादयः ।","नटनं नर्तनं नाट्यं नृत्तं लास्यं तु तन्मृदु ॥ ९४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.9","synonyms":["गीत","गान्धर्व","राग","नटन","नर्तन","नाट्य","लास्य"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.8.1822","page":"0221","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नृत्तमाभ्यन्तरं नाम कालिका तु विवर्णिका ।","रोमाञ्च उल्लूकसनं वीक्षणं तु निभालनम् ॥ १८२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.8.80","synonyms":["आभ्यन्तर","कालिका","विवर्णिका","रोमाञ्च","उल्लूकसन","वीक्षण","निभालन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2189","page":"0264","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुकवर्णे च हृदयं हृत्प्रदेशे च मानसे ।","हरणं करणं नृत्तं धनुषान्यास्त्रवारणम् ॥ २१८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.330","head":"हरण"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.71","page":"0141","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वेणुध्माः स्युर्वैणविकाः पाणिवादास्तु पाणिघाः ।","नृत्तं गीतं वाद्यमिति नाट्यं तौर्यत्रिकं त्रिकम् ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.71","synonyms":["वेणुध्म","वैणविक","पाणिवाद","पाणिघ","गीत","वाद्य","नाट्य","तौर्यत्रिक","त्रिक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.73","page":"0142","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ताण्डवोऽस्त्री नृत्तलास्यनटनाक्षजनर्तनम् ।","नटितिर्नाटकी रासो नृत्तं बाह्यं स्वकल्पितम् ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.73","synonyms":["ताण्डव","लास्य","नटन","अक्षज","नर्तन","नटिति","नाटकी","रास","बाह्य"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.25","page":"0222","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीडावमर्दकृपयोः प्रीतिः प्रेमप्रमोदयोः ।","प्रेक्षा नृत्तेक्षणे बुद्धौ बाधा दुःखनिषेधयोः ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.25","head":"प्रेक्षा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.17","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नेत्रं नाड्यां तरोर्मूले वस्त्रे दृशि मथो गुणे ।","नाट्यं तौर्यत्रिके नृत्ते नालं विवरशेपसोः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.17","head":"नाट्य"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.28","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यापनं स्यान्निरसने नृत्ते प्रस्थापनेऽपि च ।","लक्षणं कार्षिके चिह्ने नाम्नि मुद्रांगसंपदोः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.28","head":"यापन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.39","page":"0253","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हिरण्यं काञ्चने वित्ते मानभेदेऽप्यकुप्यके ।","हरणं करणे नृत्ते चापेनान्यास्त्रवारणे ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.39","head":"हरण"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}