{"stem":"पण्डित","iast":"paṇḍita","found":true,"koshas":19,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.6","page":"18","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।","मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥","व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।","निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥","कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.6","synonyms":["विद्वस्","सुधी","कवि","विचक्षण","लब्धवर्ण","ज्ञ","प्राप्तरूप","कृति","कृष्टि","अभिरूप","धीर","मेधाविन्","कोविद","विशारद","सूरि","दोषज्ञ","प्राज्ञ","मनीषिन्","बुध","प्रबुद्ध","व्यक्त","विपश्चित्","संख्यावत्","सत्","शिक्षित","निष्णात","निपुण","दक्ष","कर्महस्त","कर्ममुख","कृतहस्त","कृतमुख","कुशल","चतुर","अभिज्ञ","विज्ञ","वैज्ञानिक","पटु"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.7.5","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विद्वान्विपश्चिद्दोषज्ञः सन्सुधीः कोविदो बुधः ।","धीरो मनीषी ज्ञः प्राज्ञः संख्यावान्पण्डितः कविः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.7.6","synonyms":["विद्वस्","विपश्चित्","दोषज्ञ","सत्","सुधी","कोविद","बुध","धीर","मनीषिन्","ज्ञ","प्राज्ञ","संख्यावत्","कवि"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.100","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बुधवृद्धौ पण्डितेऽपि स्कन्धः समुदयेऽपि च ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.193","head":"बुध"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.332","page":"0039","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धीरो धीमान् लब्धवर्णो विपश्चिद्,","वृद्धो विद्वान् प्राप्तरूपोऽभिरूपः ।","सूरिः प्राज्ञः पण्डितः सन्मनीषी,","ज्ञो दोषज्ञः कोविदः स्यात्प्रबुद्धः ॥ ३३२ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.177","synonyms":["धीर","धीमत्","लब्धवर्ण","विपश्चित्","वृद्ध","विद्वस्","प्राप्तरूप","अभिरूप","सूरि","प्राज्ञ","सत्","मनीषिन्","ज्ञ","दोषज्ञ","कोविद","प्रबुद्ध"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"16.333","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सुधीर्विपश्चित्सङ्ख्यावान्प्राज्ञो धीमान्विचक्षणः ।","विद्वान् सन्कोविदः सूरिः मेधावी पण्डितो बुधः ॥ ३३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.16.0.7","synonyms":["सुधी","विपश्चित्","सङ्ख्यावत्","प्राज्ञ","धीमत्","विचक्षण","विद्वस्","सत्","कोविद","सूरि","मेधाविन्","बुध"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"2.2.7","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुमुखो नागभेदे स्यात्पण्डिते गरुडात्मजे ।","दुर्मुखो मुखरे प्रोक्तो वाजिनागविशेषयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.2.2.7","head":"सुमुख"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"9.2.1","page":"0034","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्ञः स्याद्ब्रह्मणि सौम्ये च पण्डिते च महीसुते ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.9.2.1","head":"ज्ञ"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"9.3.1","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रज्ञा मतिस्तद्युक्ता च प्रज्ञः पण्डित इष्यते ।","प्रज्ञः स्यात्प्रज्ञुना सार्धं ख्यातः प्रगतजानुके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.9.3.1","head":"प्रज्ञ"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.1.27","page":"0065","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गरुत्मान्विहगे तार्क्षे विवस्वांस्त्रिदशेश्वरे ।","भगवांस्त्वागते पूज्ये संख्यावान्पण्डिते मिते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.1.27","head":"संख्यावत्"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.80","page":"0080","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रतिक्षिप्तं प्रहिते च प्रतिक्षिप्तं निराकृते ।","अभिजातः कुलीने स्यान्न्याय्यपण्डितयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 हि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.80","head":"अभिजात"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.2.4","page":"0094","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बिन्दुः स्याद्दन्तदाने च बिन्दुः पण्डितविप्रुषोः ।","कन्दानि मूलसस्यानि विदुः कन्दांश्च सूरणान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.2.4","head":"बिन्दु"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"18.1.5","page":"0100","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संसिद्धिः सहजे सिद्धौ वीरुद्विटपशाखयोः ।","विबुधः पण्डिते देवे उत्सेधौ वपुरुन्नती ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.18.1.5","head":"विबुध"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"18.2.8","page":"0101","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृद्धं रूढे च शैलेये वृद्धौ स्थविरपण्डितौ ।","दग्धं प्लुष्टं दिक् च दग्धा रविर्यस्यां न तिष्ठति ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.18.2.8","head":"वृद्ध"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.9","page":"0106","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वामिनौ गुरुभर्तारौ कृतिनौ योग्यपण्डितौ ।","वज्री च सुगते शक्रे हलिनौ बलकर्षकौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.9","head":"कृतिन्"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.2.19","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुमनसः स्मृताः पुष्पमालतीसुरपण्डिताः ।","प्रचेतसस्त्रयः कृष्णमुनिभेदजलेश्वराः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.2.19","head":"सुमनस्"},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"5.4","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तद्भेदे राहुतश्च स्याद्दुनेदारस्तु भूपतिः ।","विद्वान् सन् कोविदः सूरिर्मेधावी पण्डितो बुधः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.5.0.4","synonyms":["राहुत","दुनेदार","भूपति","विद्वस्","सत्","कोविद","सूरि","मेधाविन्","बुध"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.48","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धीरो मनीषी ज्ञः प्राज्ञः संख्यावान्पण्डितः कविः ।","धीमान्सूरिः कृती कृष्टिर्लब्धवर्णो विचक्षणः ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.48","synonyms":["धीर","मनीषिन्","ज्ञ","प्राज्ञ","संख्यावत्","कवि","धीमत्","सूरि","कृतिन्","कृष्टि","लब्धवर्ण","विचक्षण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.14","page":"0054","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दूरदर्शी दीर्घदर्शी विचक्षण-विपश्चितौ ।","बुधानः कोविदो वृद्धः पण्डितः स्याद्विशारदः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.12","synonyms":["दूरदर्शिन्","दीर्घदर्शिन्","विचक्षण","विपश्चित्","बुधान","कोविद","वृद्ध","विशारद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.4","page":"0218","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिण्डितं गणितसान्द्रयोर्भवेत्","पण्डितस्तु कविसिह्लकार्थकः ।","पुंसि बिन्दुषु मृगेऽश्वरोहिते","वाच्यवत्तु पृषतोऽब्दबिन्दुनि ॥ ४ ॥"],"metre":"rathoddhata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.103","meanings":["कवि","सिह्लक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.17.70","page":"0227","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तार्क्ष्ये खगे गरुत्मान्संख्यावान्पण्डिते वनिने ( ? ) ।","स्यादंशुमान्दिनकरे शालीपर्ण्यां त्वंशुमत्युक्ता ॥ ७० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.17.26","head":"सङ्ख्यावत्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.77","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चक्री हरौ स्याच्छकटे कुलाले","ग्रामोद्भवे * ककुभद्रुमे तु ।","धनुर्धरे पार्थविदग्धयोश्च","धन्वी कृती पण्डितयोग्ययोः स्यात् ॥ ७७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. None ग्रामोद्भवे * ककुभद्रुमे तु (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.99","head":"कृतिन्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.31","page":"0322","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["[55b]तीवरो नाम्बुधौ व्याधवाची तथा","जातिभेदेऽप्यथो धींवरो दासके ।","पण्डिते पण्डितैर्वाच्यवत्कीर्तितः","पुष्करं त्वम्बुनि व्योम्नि तूर्यानने ॥ ३१ ॥"],"metre":"sragvini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.140","head":"धींवर"},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.148","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्राविलः पक्षिलः स्वामी मल्लनागोऽङ्गुलोऽपि च ।","विद्वान्सन्कोविदः सूरिर्मेधावी पण्डितो बुधः ॥ १४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.148","synonyms":["द्राविल","पक्षिल","स्वामिन्","मल्लनाग","अङ्गुल","विद्वस्","सत्","कोविद","सूरि","मेधाविन्","बुध"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"111","page":"0055","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्राज्ञमेधाविनौ विद्वानभिरूपो विचक्षणः ।","पण्डितः सूरिराचार्यो वाग्मी नैयायिकः स्मृतः ॥ १११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.111","synonyms":["प्राज्ञ","मेधाविन्","विद्वस्","अभिरूप","विचक्षण","सूरि","आचार्य","वाग्मिन्","नैयायिक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.4.7","page":"0040","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुशले पण्डिते योग्ये ग्रस्तं वेष्टितभुक्तयोः ।","लुप्तवर्णपदे वाक्ये गन्तुस्तु पथिकेऽतिथौ ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.4.7","head":"कृतिन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.163","page":"0057","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कविस्तु पुंसि वाल्मीकौ कृतकोटिमुनावपि ।","त्रिषु तु स्यात् काव्यकारे पण्डिते च स्त्रियां त्वसौ ॥ १६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.163","head":"कवि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.743","page":"0106","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पद्मिनी सरसीलक्ष्म्योः पद्मस्तम्बेऽथ पक्षिवाक् ।","द्वे खगे पण्डिते तु त्रिः पक्षवत्यथ पक्षिणी ॥ ७४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.743","head":"पक्षिन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.747","page":"0107","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आढके पण्डिते वित्ते नद्याः कूलद्वयान्तरे ।","प्रधानाङ्गे च सुगुणे पारस्तु नरि पारणे ॥ ७४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.747","head":"पात्र"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.865","page":"0116","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धान्ये स्याद्वंशजे तु त्रिर्बीजी बीजवति त्रिषु ।","ताते तु पुंसि बुद्धो ना सुगते त्रि तु पण्डिते ॥ ८६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.865","head":"बुद्ध"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1547","page":"0174","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अल्पासु द्वे तु वेश्यायां निषादोत्पन्नमानवे ।","सूरिः पुनः पुंस्याचार्ये त्रि तु स्तोतरि पण्डिते ॥ १५४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1547","head":"सूरि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.25","page":"0043","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सदेवासत्कृतं सभ्यैर्यत् तत्राप्यथ दुर्विधः ।","नीचे दरिद्रे दोषज्ञः पुनर्भिषजि पण्डिते ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.25","head":"दोषज्ञ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.34","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रबद्धो विरतस्वापे सावधानेऽपि पण्डिते ।","प्रवृद्धस्त्वेधिते चापि प्रसृतेऽथ प्रसिद्धवाक् ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.34","head":"प्रबद्ध"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1083","page":"0142","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेद्दारुहरिद्रायामाढकीसंज्ञमृद्यपि ।","पण्डितस्तु द्वयोर्ज्ञेयः स्यान्मृगे सूकराकृतौ ॥ १०८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1083","meanings":["मृग","सूकराकृति"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1084","page":"0142","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["रभसस्तु नरि प्राह निर्यासे सिल्हकाह्वये ।","त्रि तु स्याद्विदुषि स्त्री तु पतिघ्नी कन्यकान्तरे ॥ १०८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1084","meanings":["निर्यास","सिल्हक","विद्वस्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1993","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पण्डिते च द्वयोस्तु स्याद् देवे क्ली तु शुभे हृदि ।","सुमेधा तु स्त्रियां ज्ञेया ++++++++ ॥ १९९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1993","head":"सुमनस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.2","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभिजातः कुलीने च न्याय्यपण्डितयोरपि ।","अभिनीतः संस्कृते च न्याय्ये चामर्षवत्यपि ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.240","head":"अभिजात"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.530","page":"0072","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आढ्येऽथ लब्धवर्णस्त्रिः पण्डिते सादि पूर्ववत् ।","लम्बोदरस्तु ना विघ्नराजे लिङ्गादि पूर्ववत् ॥ ५३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.796","head":"लब्धवर्ण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.569","page":"0075","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विचिकित्सा समासादि पूर्ववत् स्त्री विचक्षणा ।","कृष्णशिम्बौ पण्डिते तु त्रिर्ना तु न विदारणा ॥ ५६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.835","head":"विचक्षण"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.6","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पण्डितः कोविदो विद्वान्कृष्टिर्व्यक्तः कृती कविः ।","मेधावी सूरिदोषज्ञा ज्ञः प्राज्ञो निपुणः पटुः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.6","synonyms":["कोविद","विद्वस्","कृष्टि","व्यक्त","कृतिन्","कवि","मेधाविन्","सूरि","दोषज्ञ","ज्ञ","प्राज्ञ","निपुण","पटु"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.44","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पादवक्त्रश्वेतमृगे पण्डितः कमलोऽरुणे ।","मुखश्वेते पृषत्कोणः कण्ठिकः कमलोदरः ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 श्वे (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.44","synonyms":["कमल","पृषत्कोण","कण्ठिक","कमलोदर"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.204","page":"0051","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पण्डिते तु कृती कृष्टिर्लब्धवर्णो विचक्षणः ।","दूरदर्शी दीर्घदर्शी प्रदर्श्यतिदृगित्यपि ॥ २०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.204","synonyms":["कृतिन्","कृष्टि","लब्धवर्ण","विचक्षण","दूरदर्शिन्","दीर्घदर्शिन्","प्रदर्शिन्","अतिदृश्"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.678","page":"0115","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उल्बणे प्रकटश्चोग्र उद्भटश्चोत्कटप्रकौ ।","उद्धतः पण्डितश्चण्डः प्रलयश्च प्रतापवान् ॥ ६७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.678","synonyms":["प्रकट","उग्र","उद्भट","उत्कट","प्रक","उद्धत","चण्ड","प्रलय","प्रतापवत्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.114","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पण्डितः कोविदः प्राज्ञो धीमान्विद्वान्बुधः सुधीः ।","कृती मनीषी मेधावी कविः सूरिर्विशारदः ॥ ११४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.1","synonyms":["कोविद","प्राज्ञ","धीमत्","विद्वस्","बुध","सुधी","कृतिन्","मनीषिन्","मेधाविन्","कवि","सूरि","विशारद"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.502","page":"0064","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पण्डितः प्राप्तरूपश्च विद्वान् सुधीः कविः कृती ॥ ५०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.8","synonyms":["प्राप्तरूप","विद्वस्","सुधी","कवि","कृतिन्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.9","page":"0111","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अध्यापनश्चेति षड्भिः षट्कर्मा ब्राह्मणः युतः ।","पण्डितः कोविदो विद्वान् विदग्धो दूरदृग्बुधः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.9","synonyms":["अध्यापन","षट्कर्मन्","कोविद","विद्वस्","विदग्ध","दूरदृश्","बुध"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.10.2","page":"0199","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अज्ञो जडे च मूर्खे च प्राज्ञः पण्डितदक्षयोः ।","प्रज्ञा बुद्धिसरस्वत्यो राज्ञी छायानृपस्त्रियोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.10.2","head":"प्राज्ञ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.50","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वक्ता स्यात्पण्डिते पुंसि वावदूके तु वाच्यवत् ।","व्यक्तं व्याप्ते व्याकुले च व्यक्तः स्यात्पण्डिते स्फुट ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.50","head":"वक्तृ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.153","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथावसितमृद्ध स्याज्ज्ञातेऽवसानगे त्रिषु ।","अर्थपतिर्धनाधीशे भवेन्नरपतौ पुमान् ॥","अवदातो विशुद्धे स्यात्सिते गौरेऽन्यलिङ्गकम् ।","अवगीतन्तु दृष्टे स्यान्निर्वादे गर्हितेऽपि च ॥","अन्तर्गतं विस्मृते स्यान्मध्यप्राप्तेऽभिधेयवत् ।","अङ्गारितं स्यात्पलाशकलिकोद्गमदग्धयोः ॥","अपावृतं स्वतन्त्रे स्यात् पिहितेऽप्यभिधेयवत् ।","अत्याहितं गुरुभये जीवानपेक्षिकर्मसु ॥","अभिनीतः संस्कृते स्यादमर्षिन्याय्ययोस्त्रिषु ।","अभिजातः पण्डिते स्यात् त्रिषु न्याय्यकुलीनयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub) pāda 3 syl. 3 प (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.153","head":"अभिजात"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.176","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आहितेऽप्युक्तसिद्धान्ते समाधिस्थे शुचौ पुमान् ।","समाघातः शब्दभेदे वधे युद्धे भये पुमान् ॥","संख्यावान् पण्डिते पुंसि संख्यायुक्तेऽन्यलिङ्गकः ।","सुधासूतिः पुमान् यज्ञे पद्मे हिमकरेऽपि च ॥","सूर्यभक्तश्चार्कपणे बन्धुके च भवेत्पुमान् ।","सेनापतिः कुमारे स्यात्सैन्याधिकारिणि पुमान् ॥","हिमारातिर्वीतिहोत्रे पुमान् किरणमलिनि ।","हैमवती श्वेतवचास्वर्णक्षीर्यभयासु च ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 म (sub) pāda 3 syl. 2 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.176","head":"संख्यावत्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.14","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ब्राह्मीगुडूचीपश्यासु स्त्रियां स्यात्तरुणे त्रिषु ।","वमथुर्वमने पुंसि स्यात्कुम्भिकरशीकरे ॥","विदिथः पण्डिते योगे शमथुः शान्तिमन्त्रिणोः ।","षड्ग्रन्थो ना करञ्जे स्याद्वचायामपि च स्त्रियाम् ॥","समर्थः शक्तहितयोः सम्बन्धे चान्यलिङ्गकः ।","सिद्धार्थः शाक्यसिंहे च सार्थके श्वेतसर्षपे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.14","head":"विदथ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.29","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विशारदः पुंसि धृष्टे पण्डितेऽपि भवेत्पुमान् ।","भवेद्विष्णुपदं खेतु क्षीरोदेऽपि च न द्वयोः ॥","तथा भागिरथी सूर्यसंक्रान्तिभेदयोः स्त्रियाम् ।","शतानन्दः पुमान् कृष्णे मुनि भेदे च पुंस्ययम् ॥","भवेच्छतह्रदा वज्रे सौदामन्यामपि स्त्रियाम् ।","समर्यादः समीपे ना मर्यादासंयुते त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्ति (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.29","head":"विशारद"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.8","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नद्धो बद्धे समुद्धृते वधो बन्धकरन्धयोः ।","बन्धुर्ना बान्धवे मित्रे बन्धूके भ्रातरीत्यपि ॥","बाधा निषेधे दुःखे च बुधः सोमजसूरिणोः ।","बुद्धो जिने पण्डिते ना बुधितेऽपि च वाच्यवत् ॥","बोधः समाधिभेदे ना तथा पिप्पलभूरुहे ।","मधु क्लीबं पुष्परसे मर्त्ये क्षौद्रे रसान्तरे ॥","पुंसि मधुद्रुमे चैव वसन्ते द्रैत्यभिद्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 द्धृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.8","head":"बुद्ध"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.48","page":"0236","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृती योगे पण्डिते स्यात्साधौ पुण्यरतेऽपि च ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.48","head":"कृतिन्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.267","page":"0036","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विद्वान्सूरिर्लब्धवर्णो विपश्चित्प्राज्ञो धीरः पण्डितः प्राप्तरूपः ।","धीमान्कृष्टिर्दीर्घदर्शी कविर्ज्ञो दोषज्ञः सन् दूरदर्शी मनीषी ॥ २६७ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.4","synonyms":["विद्वस्","सूरि","लब्धवर्ण","विपश्चित्","प्राज्ञ","धीर","प्राप्तरूप","धीमत्","कृष्टि","दीर्घदर्शिन्","कवि","ज्ञ","दोषज्ञ","सत्","दूरदर्शिन्","मनीषिन्"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.234","page":"0172","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्थापत्ये वर्मिते सर्पे क्लृप्तौ छेदे च कल्पनम् ।","कामिनौ स्त्रैणचक्रौ च कृतिनौ थोग्यपण्डितौ ॥ २३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.243","head":"कृतिन्"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.358","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धारा हरिद्राश्वगतिनिशाम्बुस्रुतिराजिषु ।","धाराधरो खड्गमेघौ धीरः पण्डितमन्दयोः ॥ ३५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.372","head":"धीर"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.234","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विद्वान् सन् कोविदः सूरिर्मेधावी पण्डितो बुधः ।","सुधीर्विपश्चित् संख्यावान् प्राज्ञो धीमान्विचक्षणः ॥ २३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.234","synonyms":["विद्वस्","सत्","कोविद","सूरि","मेधाविन्","बुध","सुधी","विपश्चित्","संख्यावत्","प्राज्ञ","धीमत्","विचक्षण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.66","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विस्रंभौ स्नेहविश्वासौ विबुधौ सुरपण्डितौ ।","विकारौ रोगविकृती विष्किरौ शिखिकुक्कुटौ ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.66","head":"विबुध"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.4.1","page":"0275","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभिजातः कुलीने च न्याय्यपण्डितयोरपि ।","अभिनीतः सुयुक्ते स्यादमर्षवति संस्कृते ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.4.1","head":"अभिजात"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.4.15","page":"0276","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुत्सिते वाच्यवक्तव्यौ वदितव्यविहीनयोः ।","प्राप्तरूपोऽभिरूपश्च पण्डिते रूपवत्यपि ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.4.16","head":"प्राप्तरूप"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}