{"stem":"पत्तन","iast":"pattana","found":true,"koshas":18,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.52","page":"38","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नगरी पूः पुरी द्रङ्गः पत्तनं पुटभेदनम् ॥ ९७१ ॥","निवेशनमधिष्ठानं स्थानीयं निगमोऽपि च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 पु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.52","synonyms":["नगरी","पुर्","पुरी","द्रङ्ग","पुटभेदन","निवेशन","अधिष्ठान","स्थानीय","निगम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.2.1","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पूः स्त्री पुरीनगर्यौ वा पत्तनं पुटभेदनम् ।","स्थानीयं निगमोऽन्यत्तु यन्मूलनगरात्पुरम् ॥ १ ॥","तच्छाखानगरं वेशो वेश्याजनसमाश्रयः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.2.1","synonyms":["पुर्","पुरी","नगरी","पुटभेदन","स्थानीय","निगम","शाखानगर","वेश"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.285","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पत्तनं स्यादधिष्ठानं निगमः पुटभेदनम् ।","नगरं नगरी द्रङ्गः स्थानीयं पूः पुरी पुरम् ॥ २८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.130","synonyms":["अधिष्ठान","निगम","पुटभेदन","नगर","नगरी","द्रङ्ग","स्थानीय","पुर्","पुरी","पुर"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"79","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नगरी नगरं च स्यात् पूः पुरी च पुरिः पुरम् ।","पत्तनं पट्टनं च स्यात् पट्टनी च समं त्रयम् ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.79","synonyms":["नगरी","नगर","पुर्","पुरी","पुरि","पुर","पट्टन","पट्टनी"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.2.20","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुटभेदो नदीवक्रे पुटभेदस्तु पत्तनम् ।","कुरुविन्दं पद्मरागे मुस्तासुगन्धयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 सु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.2.20","head":"पुटभेद"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.3.2","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["अस्त्रियां नर्मघै(४५०)श्चापि नर्मखैः(२५०) पुरमस्त्रियाम् ।","तदर्द्धमस्त्रियां खेटस्तस्यार्द्धं पत्तनोऽस्त्रियाम् ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.3.2","synonyms":["पुर","खेट"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.3.4","page":"0009","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वा मन्दिरं पत्तनं स्यात्पट्टनं कटकोऽस्त्रियाम् ।","स्यादभिष्यन्दिवमनमुपपर्यायतः पुरम् ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.3.4","synonyms":["मन्दिर","पट्टन","कटक","अभिष्यन्दिवमन","उपपुर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.1.1","page":"0119","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुरं त्रिलिङ्ग्यां नगरी न पुंसि","द्रङ्गो नृलिङ्गो निगमः स्त्रियां पूः ।","निवेशनं पत्तन-पट्टने च","स्थानीयमुक्तं पुटभेदनं च ॥ १ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.1.1","synonyms":["पुर","नगरी","द्रङ्ग","निगम","पुर्","निवेशन","पट्टन","स्थानीय","पुटभेदन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.1.3","page":"0119","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भवेदुपपुरं गृह्या नौभिर्गम्यं च पत्तनम् ।","नौभिर्गम्यं पट्टनं स्यात्खेटोऽर्धपुरमस्त्रियाम् ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.1.3","synonyms":["उपपुर","गृह्या","पट्टन","खेट","अर्धपुर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.18","page":"0137","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लङ्का तु रक्षःपुरपत्तनस्त्री","शाखासु शङ्का तु भये वितर्के ।","राका तु कच्छ्वां प्रथमार्तवायां","नद्यन्तरे पूर्णविधौ तिथौ च ॥ १८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.17","head":"लङ्का"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.21","page":"0264","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तथा वदन्ति प्रतिबिम्बवाचि","ज्ञानेऽभिमानः प्रणये च गर्वे ।","वधेऽप्यधिष्ठानमिति प्रभावे-","ऽप्यध्यासने पत्तनचक्रयोश्च ॥ २१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.141","head":"अधिष्ठान"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.3","page":"0301","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बिल्वद्रुमे स्या[44a]त्सरलद्रुमेऽपि","परिच्छदे धूस्तु सुरापगायाम् ।","भारेऽपि यानस्य मुखेऽपि सा स्या-","त्स्त्रियां तु पूः पत्तनदेहयोश्च ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.3","head":"पू"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.6","page":"0303","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्पत्तने पाटलिपुत्रके च","गृहोर्ध्वगेहे नरि गुग्गुलौ स्यात् ।","क्लीबे तु देहे च पुराव्ययं स्यात्","खुरः पुनः कोलदले शफे च ॥ ६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.15","head":"पुर"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"65","page":"0018","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":true,"verse":["एते शब्दा नपुंसके भवन्ति । इदं धान्यं सस्यम् । द्विदलं मुद्गादीनाम् । अंशुकं वस्त्रम् । वितानं वस्त्रमयमावरणम् । वलयं सुवर्णादीनाम् । रत्नं मणिः । मिथुनं स्त्रीपुंसद्वन्द्वम् । श्मशानं मृतस्थानम् । बिसं पद्ममूलम् । तिमिरं तमः । अग्रं शिखरं श्रेष्ठं वा । खमाकाशम् ।","पुञ्जाद्रिकोणकरीषकषायतरत्नपिण्याकगर्भदर्भार्भकश्च पुंसि स्युः ।","पतनशुल्बताम्रचापनाम्नां नपुंसकता ॥ ६५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.68","synonyms":["पुञ्ज","अद्रि","कोण","करीष","कषाय","पिण्याक","गर्भ","दर्भ","अर्भक","शुल्ब","ताम्र","चाप"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.91","page":"0017","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शारिबायामपि प्राह कश्चित् तन्न विरोचते ।","लङ्का तु तरुशाखायां रावणस्य च पत्तने ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.91","head":"लङ्का"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.51","page":"0037","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्विजातिकर्मभ्यो हानौ पत्तनं तु पुरे विदुः ।","पुटभेदनसंज्ञे तु क्षुद्रग्रामे परे विदुः ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.51","meanings":["पुर","पुटभेदन","क्षुद्रग्राम"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.52","page":"0037","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रयविक्रयभूमौ तु केचिदन्ये तु सूरयः ।","नौभिरेव तु यद्गम्यं पत्तनं तत् प्रचक्षते ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.52","meanings":["क्रयविक्रयभूमि","नौगम्य"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.255","page":"0036","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वम्रीकूटं शक्रमूर्धा पूः पुरी नगरी पुनः ।","द्रङ्गोद्रङ्गौ समौ तत्र पत्तनं पुटभेदनम् ॥ २५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.255","synonyms":["वम्रीकूट","शक्रमूर्धन्","पुर्","पुरी","नगरी","द्रङ्ग","उद्रङ्ग","पुटभेदन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.9.169","page":"0183","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गन्धवत्यचलामद्यव्यासमातृषु पत्तने ।","गदयित्नुः स्मरे शस्त्रे सुरायां गन्धमादनी ॥ १६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.9.21","head":"गन्धवती"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.13.209","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जलौकःकङ्कयोस्त्रौटौ लोके जनपदो मतः ।","पत्तने विषये मार्गे जर्जरीको जरत्तरे ॥ २०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.13.16","head":"जनपद"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.6","page":"0001","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पूः पुरी नगरी गेहि नगरं पुटभेदनम् ।","स्थानीयं निगमो वासो गोपुरं पत्तनं पुरम् ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.5","synonyms":["पुर्","पुरी","नगरी","नगर","पुटभेदन","स्थानीय","निगम","वास","गोपुर","पुर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.2.36","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पूः पुरं नगरं द्रङ्गो निवेशो नगरी पुरी ।","स्थानीयं निगमो ग्रामः पत्तनं पुटभेदनम् ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.2.30","synonyms":["पुर्","पुर","नगर","द्रङ्ग","निवेश","नगरी","पुरी","स्थानीय","निगम","ग्राम","पुटभेदन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.1660","page":"0266","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुरी पुरिश्च पूश्चैवं पट्टनं पुटभेदनम् ।","अधिष्ठानं पत्तनञ्च निवेशश्च निवेशनम् ॥ १६६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.82","synonyms":["पुरी","पुरि","पुर्","पट्टन","पुटभेदन","अधिष्ठान","निवेश","निवेशन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.1664","page":"0267","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कार्वटस्यार्द्ध तुल्यं पत्तनं पुटभेदनम् ।","निगमः पत्तनार्द्धं स्यात् निगमार्द्धं निवेशनम् ॥ १६६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None कार्वटस्यार्द्ध तुल्यं (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.86","synonyms":["पुटभेदन","निगम","निवेशन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.2.1","page":"0050","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पूः स्त्री पुरी च नगरी पुरं नगरपत्तनम् ।","स्थानीयं कटकं पट्यं निगमः पुटभेदनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.2.1","synonyms":["पुर्","पुरी","नगरी","पुर","नगर","स्थानीय","कटक","पट्य","निगम","पुटभेदन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.28","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीठमर्दो नायके स्यात्सचिवे चातिधृष्टके ।","पुटभेदो नदीवक्रे आतोद्ये पत्तने पुमान् ॥","महानादो वर्षुकाब्दे कुञ्जरे स्यान्महास्वने ।","मेघनादस्त्विन्द्रजिति प्रचेतसि भवेत्पुमान् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 5 स्त्वि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.28","head":"पुटभेद"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.24","page":"0220","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नगरे नगरी द्रङ्ग-द्राङ्गौ पत्तन-पट्टने ।","पुरस्त्रिषु पूः पुरिश्च, कन्याकुब्जं तु गाधिपूः ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 षु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.24","synonyms":["नगर","नगरी","द्रङ्ग","द्राङ्ग","पट्टन","पुर","पुर्","पुरि","कन्याकुब्ज","गाधिपुर्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1453","page":"0176","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कोलकं मरिचं कृष्णं धनं पत्तनमूषणम् ।","शुण्ठिर्महौषधं विश्वं नागरं विश्वभेषजम् ॥ १४५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.60","synonyms":["कोलक","मरिच","कृष्ण","धन","ऊषण","शुण्ठि","महौषध","विश्व","नागर","विश्वभेषज"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"94","page":"0536","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कर्वटार्धे कर्वुटिकं स्यात्तदर्धे तु कार्वटम् ।","तदर्धे पत्तनं तच्च पत्तनं पुटभेदनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.94","synonyms":["कर्वुटिक","कार्वट","पुटभेदन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.4","page":"0159","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पत्तनं चाप्यथानृंगे नृंगो द्रुंगं विवेशिका ।","कटकोऽस्त्री संवासः स्कन्धावारश्च राजधानी स्यात् ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.4","synonyms":["नृंग","द्रुंग","विवेशिका","कटक","संवास","स्कन्धावार","राजधानी"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}