{"stem":"पयस्","iast":"payas","found":true,"koshas":22,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.404","page":"20","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गुड इक्षुरसक्वाथः शर्करा तु सितोपला ॥ ४०२ ॥","सिता च मधुधूलिस्तु खण्डस्तद्विकृतिः पुनः ।","मत्स्यण्डी फाणितं चापि रसालायां तु भार्जिता ॥ ४०३ ॥","शिखरिण्यथ यूर्यूषो रसो दुग्धं तु सोमजम् ।","गोरसः क्षीरमूधस्यं स्तन्यं पुंसवनं पयः ॥ ४०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.74","synonyms":["गुड","शर्करा","सितोपला","सिता","मधुधूलि","खण्ड","मत्स्यण्डी","फाणित","भार्जिता","शिखरिणी","यूस","यूष","रस","दुग्ध","सोमज","गोरस","क्षीर","ऊधस्य","स्तन्य","पुंसवन"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.2.1","page":"42","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नीरं वारि जलं दकं कमुदकं पानीयमम्भः कुशं","तोयं जीवनजीवनीयसलिलार्णांस्यम्बु वाः संवरम् ।","क्षीरं पुष्करमेघपुष्पकमलान्यापः पयःपाथसी","कीलालं भुवनं वनं घनरसो यादोनिवासोऽमृतम् ॥ १०६९ ॥","कुलीनसं कबन्धं च प्राणदं सर्वतोमुखम् ।"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.2.1","synonyms":["नीर","वारि","जल","दक","क","उदक","पानीय","अम्भस्","कुश","तोय","जीवन","जीवनीय","सलिल","अर्णस्","अम्बु","वार्","संवर","क्षीर","पुष्कर","मेघपुष्प","कमल","अप्","पाथस्","कीलाल","भुवन","वन","घनरस","यादोनिवास","अमृत","कुलीनस","कबन्ध","प्राणद","सर्वतोमुख"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.10.2","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आपः स्त्री भूम्नि वार्वारि सलिलं कमलं जलम् ।","पयः कीलालममृतं जीवनं भुवनं वनम् ॥ ३ ॥","कबन्धमुदकं पाथः पुष्करं सर्वतोमुखम् ।","अम्भोऽर्णस्तोयपानीयनीरक्षीराम्बुशम्बरम् ॥ ४ ॥","मेघपुष्पं घनरसस्त्रिषु द्वे आप्यमम्मयम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.10.2","synonyms":["अप्","वार्","वारि","सलिल","कमल","जल","कीलाल","अमृत","जीवन","भुवन","वन","कबन्ध","उदक","पाथस्","पुष्कर","सर्वतोमुख","अम्भस्","अर्णस्","तोय","पानीय","नीर","क्षीर","अम्बु","शम्बर","मेघपुष्प","घनरस","आप्य","अम्मय"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.90","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तत्तु शुष्कं करीषोऽस्त्री दुग्धं क्षीरं पयः समम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.90","synonyms":["करीष","दुग्ध","क्षीर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.454","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ओकः सद्माश्रयश्चौकाः पयः क्षीरं पयोम्बु च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.454","meanings":["क्षीर","अम्बु"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.274","page":"0033","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ऊधस्यं क्षीरं स्याद्दुग्धं स्तन्यं पयश्च पीयूषम् ।","दधिसारं नवनीतं ब्रुवते हैयङ्गवीनं च ॥ २७४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.119","synonyms":["ऊधस्य","क्षीर","दुग्ध","स्तन्य","पीयूष","दधिसार","नवनीत","हैयङ्गवीन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.648","page":"0074","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आपस्तोयं घनरसपयः पुष्करं मेघपुष्पं,","कं पानीयं सलिलमुदकं वारि वाः शम्बरं च ।","अर्णः पाथः कुशजलवनं क्षीरमम्भोऽम्बु नीरं,","प्रोक्तं प्राज्ञैर्भुवनममृतं जीवनीयं दकं च ॥ ६४८ ॥"],"metre":"mandakranta","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.26","synonyms":["अप्","तोय","घनरस","पुष्कर","मेघपुष्प","क","पानीय","सलिल","उदक","वारि","वार्","शम्बर","अर्णस्","पाथस्","कुश","जल","वन","क्षीर","अम्भस्","अम्बु","नीर","भुवन","अमृत","जीवनीय","दक"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.3.30","page":"0087","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अमृतं पयोघृतजले त्वयाचिते","त्रिदशान्नयज्ञविशेषमुक्तिषु ।","अमृतो दिवौकसि च तच्चिकित्सके-","ऽप्यमृताभयामृतकं त्रिकास्वपि ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.3.30","head":"अमृत"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.1.6","page":"0220","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तरः स्याद्वेराबलयो रहः सुरतगुह्ययोः ।","उरः श्रेष्ठमुरो वक्षः पयः क्षीरं पयो जलम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.1.6","meanings":["क्षीर","जल"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.96","page":"0016","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तत्समूहे झरा तु स्याझ्झरीति परिकीर्तितः ।","पयः कीलालममृतं पुष्करं सर्वतोमुखम् ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.96","synonyms":["झरा","झरी","कीलाल","अमृत","पुष्कर","सर्वतोमुख"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.227","page":"0158","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["दुग्धं प्रस्रवणं धारि सौम्यमूधस्यमित्यपि ।","पयोमृतं तन्नारीणां दुग्धे स्तन्यमतः परम् ॥ २२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.227","synonyms":["दुग्ध","प्रस्रवण","धारिन्","सौम्य","ऊधस्य","अमृत","स्तन्य"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.368","page":"0173","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गोधूमजं पिष्टिकोत्थं पवनं तण्डुलोद्भवम् ।","वनगोदुग्धजं चापि पयः क्षीरमथापि च ॥ ३६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.368","synonyms":["गोधूमज","पिष्टिकोत्थ","पवन","तण्डुलोद्भव","वनगोदुग्धज","क्षीर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.1","page":"0098","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्त्रियामापो वारो बहुषु सलिलं वारि सरिलं","जलं पाथः पीथं दकमुदकमम्भोऽम्बु च पयः ।","कबन्धं कं पाथं घृतममृतमर्णो जनहितं","कृपीटं पानीयं जलदकुसुमं पावन-वने ॥ १ ॥"],"metre":"sikharini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.1","synonyms":["अप्","वार्","सलिल","वारि","सरिल","जल","पाथस्","पीथ","दक","उदक","अम्भस्","अम्बु","कबन्ध","क","पाथ","घृत","अमृत","अर्णस्","जनहित","कृपीट","पानीय","जलदकुसुम","पावन","वन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.16","page":"0283","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["गव्यं त्रिषु गवां सर्वं पयस्यं तु पयोभवम् ।","अस्त्री क्षीरपयः सूमं सोमजोधस्यनामकम् ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1623","synonyms":["गव्य","पयस्य","क्षीर","सूम","सोमज","ऊधस्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.12.15","page":"0190","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीडा स्यादथ षट्क्षणीव्रणभिदोः स्याद्गण्डदूर्वाशिरा-","व्याजेर्यासु च नालयन्त्रभिदि * योक्त्री च नाडी मता ।","रण्डा मूषिकपर्णिका मृतधवा[276b] स्त्री चाथ रुण्डोऽकरे","बन्धक्यां मदनिर्भरे तु परवत्स्त्री दन्तिनः स्यात्करे ।","वेश्यामद्यसरोजिनीषु पयसश्चेभ्यां च शुण्डा मता-"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sardulavikridita · pāda 2 syl. None व्याजेर्यासु च नालयन्त्रभिदि * योक्त्री च नाडी मता (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.12.15","head":"शुण्डा"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.3","page":"0205","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रतं घृतं त्वाज्यपयःसु न स्त्री","दीप्तेऽन्यवत्स्यादृतमुञ्छवृत्तौ ।","सत्ये च तोये परवत्प्रदीप्त-","सपूज्ययोश्चाथ कृतं युगे स्यात् ॥ ३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.3","head":"घृत"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.69","page":"0215","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धन्वन्तरौ स्वर्गिषु चामृतो ना","क्लीबे पयस्यम्भसि यज्ञशेषे ॥ ६९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.68","head":"अमृत"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.2","page":"0381","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रजो गुणे रेणुपरागयोश्च","स्यादार्तवेऽन्त्येऽथ पुमानदन्तः ।","क्षीरे च नीरे च पयो वयस्तु","खगे च बाल्यादिषु यौवने च ॥ २ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.32","meanings":["क्षीर","नीर"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"25","page":"0007","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सुमनस् अप्सरस् इत्येताभ्यां विरहितमुज्झितमित्यर्थः । अस् अन्ते यस्य तदिदमसन्तं पुंसि भवेदित्यर्थः । अयमङ्गिराः चन्द्रमाः स्थूलशिराः । पुरूरवाः उच्चैःश्रवाः दुर्वासाः पृथुयशा इत्यादयः । सुमनसोऽप्सरसश्च स्त्र्यधिकारात्स्त्रियां प्रवृत्तिः । इमाः सुमनसः कुसुमानि । इमा अप्सरसो देवस्त्रियः । द्व्यच्कमसन्तं नपुंसकं भवति । इदमोजः तेजः वर्चः शिरः यशः छन्दः श्रोतः चेतः पयः तपः अम्भः । जरस्शब्दस्यापि नपुंसकता स्यादित्यत आहान्यत्र वै जरसः । नपुंसकात्प्रकृताच्च पुंल्लिङ्गादन्यस्मिन् जरस् शब्दो भवति । स्त्रियाम् । इयं जरा वृद्धभावः ।","पुंसि क्षुरखुरबिन्द्विक्षुपायुमणिकीलकेलिबलयः ।","निघसङ्घोद्घोपघ्नौघविघ्नघर्मार्घवर्णाश्च ॥ २५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"sibilant","found":"जरस्शब्दस्यापि"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.26","synonyms":["अङ्गिरस्","चन्द्रमस्","स्थूलशिरस्","पुरूरवस्","उच्चैःश्रवस्","दुर्वासस्","पृथुयशस्","सुमनस्","अप्सरस्","ओजस्","तेजस्","वर्चस्","शिरस्","यशस्","छन्दस्","स्रोतस्","चेतस्","तपस्","अम्भस्","जरस्","जरा","क्षुर","खुर","बिन्दु","इक्षु","पायु","मणि","कील","केलि","बलि","निघ","सङ्घ","उद्घ","उपघ्न","ओघ","विघ्न","घर्म","अर्घ","वर्ण"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.227","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रक्षितं तूद्धृतं स्नेहान्मथितात्तु प्रमाथितम् ।","पयो दुग्धं च पीतं च स्तन्यं पुंसवनं रसः ॥ २२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.227","synonyms":["रक्षित","प्रमथित","दुग्ध","पीत","स्तन्य","पुंसवन","रस"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"15","page":"0007","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्वारि कं पयोऽम्भोऽम्बु पाथोऽर्णः सलिलं जलम् ।","सरं वनं कुशं नीरं तोयं जीवनमब्विषम् ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.15","synonyms":["वार्","वारि","क","अम्भस्","अम्बु","पाथस्","अर्णस्","सलिल","जल","सर","वन","कुश","नीर","तोय","जीवन","अप्","विष"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"122","page":"0061","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सक्तोऽक्षद्यूतपानेषु विचित्रा शब्दपद्धतिः ।","सर्पिर्हैयङ्गवीनाज्यं दुग्धं क्षीराऽमृतं पयः ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.122","synonyms":["सर्पिस्","हैयङ्गवीन","आज्य","दुग्ध","क्षीर","अमृत"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.40","page":"0036","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पयः सामान्तरे दुग्धे रजन्यामन्नतोययोः ।","परुरिक्ष्वादिकग्रन्थौ धर्मे पाजो बलान्नयोः ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.40","meanings":["सामान्तर","दुग्ध","रजनी","अन्न","तोय"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1525","page":"0172","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सीतायामपि साधौ स्यात् कृष्टभूमितलेऽपि च ।","अथ प्रख्यापने स्त्रीप्तिः स्त्री नभःपयसोः (भके ?) ॥ १५२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1525","head":"स्तीप्ति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1456","page":"0174","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसवादिकसप्ताहादूर्ध्वदुग्धे पयस्यदः ।","त्रि तु मोरितरि ज्ञेयः स च सवेष्टकः स्मृतः ॥ १४५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1456","head":"मोरक"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.345","page":"0047","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कीलालं यादसां वासः कुशं क्लीबे पयः पुनः ।","दकोदके वनं क्षीरं भवनं कमलं समे ॥ ३४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.345","synonyms":["कीलाल","यादसां वास","कुश","दक","उदक","वन","क्षीर","भवन","कमल"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.72","page":"0110","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["यूर्यूषरससंज्ञा हि रससब्दाः प्रकीर्तिताः ।","क्षीरदुग्धे पयःपुंसवने सोमजमित्यपि ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.72","synonyms":["यूस्","यूष","रस","क्षीर","दुग्ध","पुंसवन","सोमज"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.297","page":"0199","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पौषं युद्धे क्षणे पौषो मासभेदेऽपि सम्मतः ।","पूगं वृन्दे फले पूग्याः पयो दुग्धे जलेऽपि च ॥ २९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.15","meanings":["दुग्ध","जल"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"3.28","page":"0126","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":true,"verse":["कमन्धश्च कबन्धश्चोदः कं चाप्युदकं तथा ।","करं च पुष्करं चापि पाथः पाश्चार्ण इत्यपि ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.3.0.28","synonyms":["कमन्ध","कबन्ध","उद","क","उदक","कर","पुष्कर","पाथस्","अर्ण"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"2.273","page":"0019","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रसालाह्वा शिखरिणी पयस्यं दधि द्रप्सकम् ।","दुग्धं पयः क्षीरसञ्ज्ञं क्वथिका तक्रमण्डिका ॥ २७३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 धि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.2.0.56","synonyms":["रसाला","शिखरिणी","पयस्य","दधि","द्रप्सक","दुग्ध","क्षीर","क्वथिका","तक्रमण्डिका"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"3.280","page":"0020","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अमृतं जीवनं वारि सलिलं भुवनं पयः ।","कबन्धमर्णोम्भस्त्योयमुदकं ककुशं शरम् ॥ २८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.3.0.3","synonyms":["अमृत","जीवन","वारि","सलिल","भुवन","कबन्ध","अर्णस्","अम्भस्","तोय","उदक","क","कुश","शर"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"22.6.436","page":"0040","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रसायनवरा धात्रीजीवन्तीत्रिफलासु च ।","पुनर्नवाकाकमाच्योः क्लीबं पयसि सर्पिषि ॥ ४३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.22.6.1","head":"रसायनवर"},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"27.2.528","page":"0048","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पयः क्षीरे च नीरे च रजो रेणुपरागयोः ।","वायसो वृकधूपे च पुंसि स्यादगुरुद्रुमे ॥ ५२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.27.2.2","meanings":["क्षीर","नीर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.110","page":"0012","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नीरं वारि जलं तोयं पानीयं सलिलं कुशम् ।","अम्भोऽर्णोऽम्बु पयः पाथः शम्बरं जीवनं वनम् ॥ ११० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.7","synonyms":["नीर","वारि","जल","तोय","पानीय","सलिल","कुश","अम्भस्","अर्णस्","अम्बु","पाथस्","शम्बर","जीवन","वन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.4.50","page":"0039","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गोकुलं तु व्रजो घोषो गोष्ठं गोपास्तु बल्लवाः ।","दुग्धं पयोऽमृतं क्षीरं गोरसः क्षीरजं दधि ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.4.1","synonyms":["गोकुल","व्रज","घोष","गोष्ठ","गोप","बल्लव","दुग्ध","अमृत","क्षीर","गोरस","क्षीरज","दधि"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.605","page":"0078","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पयश्चेत्यादि नामानि दुग्धस्य कथ्यते बुधैः ।","पयस्यं दधि दुग्धोत्थं वस्तुजातं निगद्यते ॥ ६०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.135","synonyms":["पयस्य"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.2.1857","page":"0303","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पयो यादोनिवासश्च घनरसस्तथोदकम् ।","इरा दिव्यं विषं सेव्यं षड्रसं घृतमऽरङ्कुरम् ॥ १८५७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र (sub) pāda 4 syl. None षड्रसं घृतमऽरङ्कुरम् (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.2.4","synonyms":["यादोनिवास","घनरस","उदक","इरा","दिव्य","विष","सेव्य","षड्रस","घृत","अरङ्कुर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.109","page":"0144","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["त्रिषु गव्यं गवां सर्वं स्त्री गोविड्गोमयोऽस्त्रियाम् ।","शुष्के तस्मिन् करीषोऽस्त्री क्षीरदुग्धपयांसि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.109","synonyms":["गव्य","गोविष्","गोमय","करीष","क्षीर","दुग्ध"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.26","page":"0295","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पनसा रोगभेदे स्याद्वानरीराक्षसीभिदोः ।","पयः क्षीराम्बुनोः क्लीबं पुक्कसश्वपचेऽधने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.26","meanings":["क्षीर","अम्बु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.10.318","page":"0043","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अम्भःपुष्करवारितोयजलवाःपाथोवनार्णःपयः-","पनीयोदकमेघपुष्पसलिलक्षीराम्बुनीरामृतम् ।","कीलालं भुवनं कबन्धकमले तज्जीवनं शम्बरं","नारः पुंसि कमव्यये धनरसो नापस्तु भूम्नि स्त्रियाम् ॥ ३१८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sardulavikridita · pāda 2 syl. 1 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.10.24","synonyms":["अम्भस्","पुष्कर","वारि","तोय","जल","वार्","पाथस्","वन","अर्णस्","पानीय","उदक","मेघपुष्प","सलिल","क्षीर","अम्बु","नीर","अमृत","कीलाल","भुवन","कबन्ध","कमल","जीवन","शम्बर","नार","कम्","घनरस","अप्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.4.769","page":"0098","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दुग्धं तु क्षीरमूधस्यं पयः स्तन्यं नवं तु तत् ।","पीयूषोऽथ हविः सर्पिर्घृतमाज्यं समार्थकम् ॥ ७६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.4.94","synonyms":["दुग्ध","क्षीर","ऊधस्य","स्तन्य","पीयूष","हविस्","सर्पिस्","घृत","आज्य"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1958","page":"0238","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिण्डिर्ना तैलकल्के स्त्री रथनाभौ च पिण्डिका ।","पयः पाथसि च क्षीरे पङ्कोऽस्त्री कर्दमांहसोः ॥ १९५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.99","meanings":["पाथस्","क्षीर"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.4.12","page":"0006","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["इः सूक्ष्मा शाल्मली विद्या चन्द्रः पूषा सुगुह्यकः ।","सुमित्रं सुन्दरो वीरः कोटर काटरः पयः ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.4.1","synonyms":["सूक्ष्मा","शाल्मली","विद्या","चन्द्र","पूषन्","सुगुह्यक","सुमित्र","सुन्दर","वीर","कोटर","काटर"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.15.47","page":"0010","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अधोदन्तश्च कण्ठोष्ठौ सङ्कर्षणः सरस्वती ।","आज्ञा चोर्ध्वमुखी शान्तो व्यापिनी प्रकृतः पयः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र्ष (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.15.2","head":"औ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.41.133","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नक्षत्रं भ्रमणा दीप्तिर्व(र्भू)यो भूमिः पयो नभः ।","नाभिर्भद्रं महाबाहुर्विश्वमूर्तिर्विभा(तु)ण्डकः ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.41.2","head":"भ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.1.5","page":"0030","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["द्वीपाः सप्ताथ सप्तैव समुद्रा अपि कीर्तिताः ।","लवणेक्षुसुरासर्पदधिदुग्धपयोमयाः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.1.5","synonyms":["लवण","इक्षु","सुरा","सर्पिस्","दधि","दुग्ध"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.9.17","page":"0074","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अवदाहः पयः क्षीरं प्राग्गाढं श्रीधनं दधि ।","कद्वरं तु दधिस्नेहो जग्धिर्भोजनभक्षणे ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.9.17","synonyms":["अवदाह","क्षीर","प्राग्गाढ","श्रीधन","दधि","कद्वर","दधिस्नेह","जग्धि","भोजन","भक्षण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.145","page":"0135","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पयो दुग्धं च पीथं च स्तन्यं पुंसवनं सरम् ।","गव्यं ज्येष्ठं मधु क्षीरं योग्यं सोमरसोद्भवम् ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.145","synonyms":["दुग्ध","पीथ","स्तन्य","पुंसवन","सर","गव्य","ज्येष्ठ","मधु","क्षीर","योग्य","सोमरसोद्भव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.2.1","page":"0154","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सलिलं मलिनं तोयं मरुलं मेघजं कतम् ।","नीरं वारि पयोंऽभोऽर्णो मेघपुष्पं कुलीनसम् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.2.1","synonyms":["सलिल","मलिन","तोय","मरुल","मेघज","कत","नीर","वारि","अंभस्","अर्णस्","मेघपुष्प","कुलीनस"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.20","page":"0225","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पत्रं तु वाहने पर्णे क्षुरिकागरुतोरपि ।","पयोंऽभसि च दुग्धे च पाथसी सलिलौदनौ ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.20","meanings":["अम्भस्","दुग्ध"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.22","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पोत्रं मुखाग्रदेशे स्यात्सूकरस्य हलस्य च ।","नवनीतं पयः पीथं बर्हं पर्णशिखण्डयोः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.22","head":"पीथ"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}