{"stem":"पाद","iast":"pāda","found":true,"koshas":24,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.100","page":"8","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः ।","प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ॥ ९९ ॥","पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः ।","भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा ॥ १०० ॥"],"metre":"rathoddhata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.8","synonyms":["रोचिस्","उस्र","रुचि","शोचिस्","अंशु","गो","ज्योतिस्","अर्चिस्","उपधृति","अभीशु","प्रग्रह","शुचि","मरीचि","दीप्ति","धामन्","केतु","घृणि","रश्मि","पृश्नि","दीधिति","कर","द्युति","द्युत्","रुच्","विरोक","किरण","त्विषि","त्विष्","भास्","प्रभा","वसु","गभस्ति","भानु","भा","मयूख","महस्","छवि","विभा"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.336","page":"17","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पादा भट्टारको देवः प्रयोज्याः पूज्यनामतः ॥ ३३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.271","synonyms":["भट्टारक","देव"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.357","page":"26","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चरणः क्रमणः पादः पदोंऽह्रिश्चलनः क्रमः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.357","synonyms":["चरण","क्रमण","पद","अंह्रि","चलन","क्रम"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.152","page":"40","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्रोणी तु शैलयोः संधिः पादाः पर्यन्तपर्वताः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.152","synonyms":["द्रोणी"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1434","page":"54","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अंशो भागश्च वण्टः स्यात्पादस्तु स तुरीयकः ॥ १४३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.90","synonyms":["अंश","भाग","वण्ट","तुरीयक"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"3.48","page":"2","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पत्पादङ्घ्रिश्च चरणे कीकसं हड्डमित्यपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.3.0.48","synonyms":["पद्","अङ्घ्रि","चरण","कीकस","हड्ड"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.3.11","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["खनिः स्त्रियामाकरः स्यात्पादाः प्रत्यन्तपर्वताः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.3.11","synonyms":["खनि","आकर","प्रत्यन्तपर्वत"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.71","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पादाग्रं प्रपदं पादः पदङ्घ्रिश्चरणोऽस्त्रियाम् ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.123","synonyms":["प्रपद","पद्","अङ्घ्रि","चरण"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.89","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पादस्तुरीयो भागः स्यादंशभागौ तु वण्टके ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.154","synonyms":["अंश","भाग","वण्टक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.89","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पादा रश्म्यङ्घ्रितुर्यांशाश्चन्द्राग्न्यर्कास्तमोनुदः ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.173","meanings":["रश्मि","अङ्घ्रि","तुर्यांश"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.39","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उस्रधामवसुकेतुमरीचिप्रग्रहोपधृतिवृष्णिमयूखाः ।","अंशुभानुकरपादविरोका गाव इत्यभिहितास्तु समानाः ॥ ३९ ॥"],"metre":"svagata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.39","synonyms":["उस्र","धामन्","वसु","केतु","मरीचि","प्रग्रह","उपधृति","वृष्णि","मयूख","अंशु","भानु","कर","विरोक","गो"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.155","page":"0019","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तत्रभवान् भगवानिति शब्दो वृद्धैः प्रयुज्यते पूज्ये ।","पादा इति नामान्ते देवो भट्टारको वापि ॥ १५५ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.155","synonyms":["तत्रभवत्","भगवत्","देव","भट्टारक"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.167","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गुहा पाषाणसन्धिः स्यात्कन्दरः कन्दरा दरी ।","निकुञ्जं गह्वरं प्रोक्तं पादाः प्रत्यन्तपर्वताः ॥ १६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.12","synonyms":["गुहा","कन्दर","कन्दरा","दरी","निकुञ्ज","गह्वर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.183","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्वग्वल्कं वल्कलं प्रोक्तं मज्जा सार उदाहृतः ।","करहाटं भवेत्कन्दः पादो मूलं जटा शिफा ॥ १८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.28","synonyms":["त्वच्","वल्क","वल्कल","मज्जन्","सार","करहाट","कन्द","मूल","जटा","शिफा"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.511","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अंह्रिः पादश्चरणः पाणिः शयपञ्चशाखकरहस्ताः ।","कामाङ्कुशाः कररुहाः पुनर्नवाः पाणिजा नखा नखराः ॥ ५११ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.357","synonyms":["अंह्रि","चरण","पाणि","शय","पञ्चशाख","कर","हस्त","कामाङ्कुश","कररुह","पुनर्नव","पाणिज","नख","नखर"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.3.1","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदं स्थानेऽपदेशे च लक्षे स्याद्वाक्यशब्दयोः ।","व्यवसाये परित्राणे पादतच्चिह्नवस्तुषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.3.1","head":"पद"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.3.3","page":"0097","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पादः स्याच्चरणे रथ्ये गिरेः प्रत्यन्तपर्वते ।","तरोर्मूले च पादः स्यात्तुरीयांशे च कीर्तितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.3.3","meanings":["चरण","रथ्य","प्रत्यन्तपर्वत","तरुमूल","तुरीयांश"]},{"kosha":"ESSK","kosha_title":"एकादिसंख्यासंज्ञाकोष","kosha_latn":"Ekādisaṃkhyāsaṃjñākoṣa","ref":"2.3","page":"0200","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भुज-दृष्टि-पाद-कर्ण-स्तनसंख्या रामलक्ष्मणौ शृङ्गम् ।","गजदन्तौ प्रीति-रती गङ्गागौर्यौ विनायकस्कन्दौ ॥ ३ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ESSK#ESSK.2.0.1","synonyms":["भुज","दृष्टि","कर्ण","स्तन","रामलक्ष्मण","शृङ्ग","गजदन्त","प्रीतिरति","गङ्गागौरी","विनायकस्कन्द"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"2.5","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पादः करोंशुमाला च प्रभामालेति कथ्यते ।","संज्ञा स्वरेणुका मायामयी चापि सुवर्चला ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.2.0.5","synonyms":["कर","अंशुमाला","प्रभामाला","संज्ञा","स्वरेणुका","मायामयी","सुवर्चला"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.218","page":"0044","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुमान्पादोङ्घ्रिरङ्घ्रिः पत्क्रमणो विक्रमः क्रमः ।","तन्मूलं गाहिरं क्लीबे पादाग्रं प्रपदं च षण् ॥ २१८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.218","synonyms":["अङ्घ्रि","पद्","क्रमण","विक्रम","क्रम","गाहिर","पादाग्र","प्रपद"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.13.20","page":"0343","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिलोच्चयगतास्ते स्युः पादाः प्रत्यन्तपर्वताः ।","प्राग्भारा दन्तकास्तिर्यगद्रेर्याता बहिश्च ये ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.13.20","synonyms":["प्रत्यन्तपर्वत","प्राग्भार","दन्तक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.158","page":"0434","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पायूपस्थं हस्तपादं वाक् चैव दशमी पुनः ।","ज्ञानेन्द्रियाणि श्रोत्रादि पञ्च पाय्वादिकानि च ॥ १५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.158","synonyms":["पायु","उपस्थ","हस्त","वाच्","ज्ञानेन्द्रिय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.1.14","page":"0437","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अश्मनो रमणस्तार्क्ष्यो वैनतेयो जटायुसूः ।","गभस्तिर्ना घृणिः पादः करः प्रग्रह इत्यपि ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.1.14","synonyms":["तार्क्ष्य","वैनतेय","जटायुसू","गभस्ति","घृणि","कर","प्रग्रह"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.3.44","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कर-किरण-मयूखाभीषु-रश्म्यंशु-गावः","शुचि-वसु-घृणि-घृष्णि-प्रग्रहोस्रा गभस्तिः ।","उपधृतिरपि रोकः स्यूम-पादौ च पृश्निः","*****मरीचिर्दीधितिः स्त्री पदं च [21a] ॥ ४४ ॥"],"metre":"malini","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.3.40","synonyms":["कर","किरण","मयूख","अभीषु","रश्मि","अंशु","गो","शुचि","वसु","घृणि","घृष्रि","प्रग्रह","उस्र","गभस्ति","उपधृति","रोक","स्यूम","पृश्नि","मरीचि","दीधिति","पद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.3.65","page":"0033","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अंशः स्याद्वण्टको भागः पादस्तु स तुरीयकः ।","लक्षणं लक्ष्मणं लक्ष्म लाञ्छनं केतनोऽस्त्रियाम् ॥ ६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.3.63","synonyms":["अंश","वण्टक","भाग","तुरीयक","लक्षण","लक्ष्मण","लक्ष्मन्","लाञ्छन","केतन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.25","page":"1205","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चित्तं नेत्रं रसना श्रोत्रं त्वग्गन्धज्ञाधीन्द्रियं चैतत् ।","पाणिः पादः पायुरुपस्थो वागिति कर्मेन्द्रियगण उक्तः ॥ २५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.24","synonyms":["चित्त","नेत्र","रसना","श्रोत्र","त्वच्","गन्धज्ञा","धीन्द्रिय","पाणि","पायु","उपस्थ","वाच्","कर्मेन्द्रिय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.2.14","page":"0128","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भृगुः प्रपातोऽप्यतटः स्त्रियां दरदपि स्मृता ।","बहिर्निर्गतदेशस्तु प्राग्भारो दन्तको गिरेः ।","द्रोणिस्तु शैलयोः संधिः पादाः प्रत्यन्तभूधराः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.2.14","synonyms":["भृगु","प्रपात","अतट","दरद्","प्राग्भार","दन्तक","द्रोणि","प्रत्यन्तभूधर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.41","page":"0213","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["देहार्द्धमर्द्धदेहं च देहादेः स्यात्समेंऽशके ।","अङ्गं प्रतीकोऽवयवोऽपघनोऽस्यैकदेशकः ।","प्राणस्थानं मर्म चान्ते पीडनाद्यत्र रुग्भवेत् ।","अङ्घ्रि[83b]रंह्रिः क्रमः पादः क्रमणश्चलनश्च पद् ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.929","synonyms":["देहार्द्ध","अर्द्धदेह","अङ्ग","प्रतीक","अवयव","अपघन","प्राणस्थान","मर्मन्","अङ्घ्रि","अंह्रि","क्रम","क्रमण","चलन","पद्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.22","page":"0234","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["स्यात्सूरणेऽस्त्री नवसस्यमूले","छन्दस्तु नाऽऽकूतहृदोश्च चित्ते ।","वश्ये नरौ( ? )चाथ तुरीयभा[4b]ग-","प्रत्यन्तशैले चरणे मयूखे ॥ २२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.6","meanings":["तुरीयभाग","प्रत्यन्तशैल","चरण","मयूख"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.26","page":"0234","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मूलेऽपि पादोऽयव( ? )सूपकारे","सूदस्तथा व्यञ्जनसूपयोश्च ।","क्षोदो रजःपेषणयोरथ स्या-","च्छादोऽपि शष्पे नरि कर्दमे च ॥ २६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.7","meanings":["मूल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.68","page":"0312","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्कर्करीशाकविशेषयोश्च","तथैव चारूरथ पिङ्गले स्यात् ।","कद्रूस्त्रये स्त्री त्वहिमातृवाची","पादे च बुध्ने * पुमानिहाङ्घ्रिः ॥ ६८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 2 syl. None पादे च बुध्ने * पुमानिहाङ्घ्रिः (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.77","head":"अङ्घ्रि"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","शब्द","अञ्जलि","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","कपोल","गण्ड","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","रोग","वेग","स्पर्श","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","विकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा","वसा"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"19","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्रगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । तद्यथा । इयं स्रक् माला । इयं स्रुक् यज्ञोपकरणभाण्डम् । इयं स्फिक् कटिप्रदेशः । इयं त्वक् बहिश्चर्म । इयं वाक् वाणी । इयं योषित् बाला । द्यौश्च नौश्च द्युनावौ च स्त्रियां भवतः इयं द्यौः स्वर्गः । इयं नौः जलतरणिः । हिशब्दः पादपूरणे । दीधितिमेकां वर्ज्जयित्वा रश्मिवाचकाः शब्दाः पर्यायाश्च ये ते पुंसि भवन्ति । तद्यथा इमे रश्मयः प्रग्रहाः किरणाः अंशवः पादाः मयूखाः अभीषवः गभस्तयः घृणय इत्येवमादयः । तुशब्दः पादपूरणे ।","मूर्द्ध्नोऽक्षतक्षमज्जश्लेष्मात्माश्मयु[यू]वपूषराजभी रहितम् ।","सर्वं द्व्यच्कं नान्तं नपुंसकं पुंसि वा भवेद्ब्रह्मा ॥ १९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.20","synonyms":["स्रज्","स्रुच्","स्फिज्","त्वच्","वाच्","योषित्","दिव्","नौ","दीधिति","रश्मि","प्रग्रह","किरण","अंशु","मयूख","अभीषु","गभस्ति","घृणि","मूर्धन्","उक्षन्","तक्षन्","मज्जन्","श्लेष्मन्","आत्मन्","अश्मन्","युवन्","पूषन्","राजन्","ब्रह्मन्"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"45","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दीधितिर्भानुरुस्रोंऽशुर्गभस्तिः किरणः करः ।","पादो रुचिर्मरीचिर्भास्तेजोऽर्चिर्गौर्द्युतिः प्रभा ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.45","synonyms":["दीधिति","भानु","उस्र","अंशु","गभस्ति","किरण","कर","रुचि","मरीचि","भास्","तेजस्","अर्चिस्","गो","द्युति","प्रभा"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"103","page":"0051","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कटिर्नितम्बं श्रोणी च जघनं जानु जह्नु च ।","चलनं चरणं पादं क्रमोऽंह्रिश्च पदं विदुः ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.103","synonyms":["कटि","नितम्ब","श्रोणी","जघन","जानु","जह्नु","चलन","चरण","क्रम","अंह्रि","पद"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.66","page":"0026","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वातादिशब्दस्पर्शादिगैरिकादित्वगादिषु ।","महाभूतेष्विन्द्रियेषु पादे पञ्चाक्षरे तथा ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.66","head":"धातु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.76","page":"0027","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्राम्येऽप्यमुक्तात्मसु तु वयं ब्रूमोऽथ पादवाक् ।","किरणे चरणे वृक्षमूलेऽद्रेः प्रान्तपर्वते ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.76","meanings":["किरण","चरण","वृक्षमूल","प्रान्तपर्वत"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.77","page":"0027","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तुर्यभागे पद्यभागे परिमाणान्तरेऽपि च ।","प्रासस्तु प्रासने कुन्तसमाख्ये चायुधान्तरे ॥ ७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.77","meanings":["तुर्यभाग","पद्यभाग","परिमाणान्तर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.457","page":"0081","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जम्भस्तु दंष्ट्रापार्श्वस्थदन्ते ना भुक्तिपादयोः ।","दैत्यभेदे च जम्बीरतरौ क्लीबं तु तत्फले ॥ ४५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.457","head":"जम्भ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1013","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नक्षत्रभेदे पादे च भूरुहाणां वशीकृतौ ।","स्वीये च कारणे चाथ मूल्यं वेतनवस्नयोः ॥ १०१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1013","head":"मूल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.379","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["एषा प्रसूने क्रमणं पुनर्विद्यान्नपुंसकम् ।","पादे क्रान्ते तथा द्वे तु तुरङ्गे कन्दरा पुनः ॥ ३७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.379","head":"क्रमण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.705","page":"0108","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चरणः प्राणिनां पादे वृक्षमूले च ना पुनः ।","बह्वृचादौ नपि त्वेतदाचारे गतिभक्षयोः ॥ ७०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.705","head":"चरण"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.92","page":"0016","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["किरणः प्रग्रहो ज्योतिरर्चिर्धाम घृणिः करः ।","पृश्निरशिमहःपाददीधितित्विषिदीप्तयः ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.92","synonyms":["किरण","प्रग्रह","ज्योतिस्","अर्चिस्","धामन्","घृणि","कर","पृश्नि","रश्मि","महस्","दीधिति","त्विषि","दीप्ति"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.225","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भगवद्भट्टारकौ पादात्रभवन्तौ विभाविभौ ।","भूमिर्भूर्वसुधा विश्वा धरोर्वी जगती रसा ॥ २२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 2 त्रभ (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.225","synonyms":["भगवत्","भट्टारक","अत्रभवत्","विभु","भूमि","भू","वसुधा","विश्वा","धरा","उर्वी","जगती","रसा"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.313","page":"0043","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पर्यन्तपर्वताः पादा द्रोणी सन्धिस्तु शैलयोः ।","तिर्यग्बहिःप्रदेशाः स्युः दन्तका निर्गता गिरेः ॥ ३१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.313","synonyms":["द्रोणी","दन्तक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.323","page":"0092","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भित्तं नेमं दलं शल्कं खण्डार्धशकलानि तु ।","भागो वण्टस्तथांशोऽपि तुर्यांशः पादसंज्ञकः ॥ ३२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.323","synonyms":["भित्त","नेम","दल","शल्क","खण्ड","अर्ध","शकल","भाग","वण्ट","अंश"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.273","page":"0135","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["------------ पिण्डिकायां पिचण्डिका ।","चरणांह्री क्रमः पादश्चलनः क्रमणः समौ ॥ २७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.273","synonyms":["पिण्डिका","पिचण्डिका","चरण","अंह्रि","क्रम","चलन","क्रमण"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.11","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अंह्रिः पादे तरोर्मूलेऽणुः स्तोकव्रीहिभेदयोः ।","अब्दो मेघे गिरौ वर्षमुस्तयोर्वास्तवेऽपि च ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.10","head":"अंह्रि"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.284","page":"0198","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विभक्त्यन्तेऽथ पादस्तु रश्मौ प्रत्यन्तपर्वते ।","तुर्यांसे तरुमूलेऽथ पद्मो व्यूहेऽहिसंख्ययोः ॥ २८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.2","meanings":["रश्मि","प्रत्यन्तपर्वत","तुर्यांश","तरुमूल"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.29","page":"0214","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हाहाहूहूर्नग्नहूर्गर्मुदंह्री","पादश्मानौ ------ यक्ष्मतुल्याः ।","पञ्चाहाद्या ये समाहारगम्याः","पुंलिङ्गे स्यात्स्थेमशब्देऽपि नन्तः ॥ २९ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.24","synonyms":["हाहा","हूहू","नग्नहू","गर्मुत्","अंह्रि","अश्मन्","यक्ष्मन्","पञ्चाह","स्थेमन्"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.88","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["घृणिर्घृष्टिर्मयूखश्च रुगर्चिर्वर्च इत्यपि ।","शोचिः केतुः पदः पादस्तेजः कान्तिर्भगो रुचिः ॥ ८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.88","synonyms":["घृनि","घृष्टि","मयूख","रुच्","अर्चिस्","वर्चस्","शोचिस्","केतु","पद","तेजस्","कान्ति","भग","रुचि"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.604","page":"0104","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शिक्यं काचश्च तोलम्बे पा(प?)दं पादूश्च पादुका ।","उपानच्चानुपदीना पादत्राणे प्रकीर्तिताः ॥ ६०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.604","synonyms":["शिक्य","काच","पादू","पादुका","उपानह्","अनुपदीना"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.96","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चरणोऽङ्घ्रिः पदः पादः पादाग्रं प्रपदं कुधम् ।","शङ्खावर्त्तं गुदं पायुरपानं गुह्यगोपने ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.95","synonyms":["चरण","अङ्घ्रि","पद","पादाग्र","प्रपद","कुध","शङ्खावर्त","गुद","पायु","अपान","गुह्य","गोपन"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.2.122","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपत्यकाद्रिसम्बन्धा भूरूर्द्ध्वाधित्यकाऽद्रिका ।","गैरिकं शैलरुधिरं पादाः प्रत्यन्तपर्वताः ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.2.8","synonyms":["उपत्यका","अधित्यका","अद्रिका","गैरिक","शैलरुधिर","प्रत्यन्तपर्वत"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.71","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पादो गभस्तिरुस्रो गौर्ज्योतिर्धामांशुरश्मयः ।","अर्चिः पृष्णिर्घृणिस्तेजो भाः प्रभा त्विट् छविर्द्युतिः ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.13","synonyms":["गभस्ति","उस्र","गो","ज्योतिस्","धामन्","अंशु","रश्मि","अर्चिस्","पृष्णि","घृणि","तेजस्","भास्","प्रभा","त्विष्","छवि","द्युति"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.43","page":"0024","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जानूरुपर्व चाष्ठीवत्प्रतिजङ्घा तु पिण्डिका ।","पादः पदोंऽह्रिश्चरणश्चलनः क्रमणः क्रमः ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.43","synonyms":["जानु","ऊरुपर्वन्","अष्ठीवत्","प्रतिजङ्घा","पिण्डिका","पद","अङ्घ्रि","चरण","चलन","क्रमण","क्रम"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.86","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रग्रहस्तथा पादः मृगतृष्णा मरीचिका ।","मण्डलं परिवेषश्च परिधिस्तूपसूर्यकम् ॥ ८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None प्रग्रहस्तथा पादः (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.22","synonyms":["प्रग्रह","मृगतृष्णा","मरीचिका","मण्डल","परिवेष","परिधि","उपसूर्यक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.494","page":"0061","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इत्येवं कथ्यते पूज्ये प्रयोज्यः पूज्यनामतः ।","भट्टो भट्टारको देवः पादाः भरटकस्तथा ॥ ४९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.457","synonyms":["भट्ट","भट्टारक","देव","भरटक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.993","page":"0152","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चरणश्चलनः पादः क्रमश्च क्रमणः पदः ।","अंह्रिरङ्घ्रिस्तथा पत् पाद् चेति नामानि मन्यते ॥ ९९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.738","synonyms":["चरण","चलन","क्रम","क्रमण","पद","अंह्रि","अङ्घ्रि","पद्","पाद्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.279","page":"0292","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पर्यन्तपर्वताः पादाः मुख्याद्रेर्लघुपर्वताः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.279","synonyms":[]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.330","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इन्द्रियार्थगोचराः स्युर्विषयाः परिकीर्तिता ।","स्यादिन्द्रियस्तु करणं हृषीकं विषयि स्मृतम् ।","गुदोपस्थं हस्तपादं वाक् च कर्मेन्द्रियं भवेत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.330","synonyms":["इन्द्रियार्थ","गोचर","विषय","इन्द्रिय","करण","हृषीक","विषयिन्","गुद","उपस्थ","हस्त","वाच्","कर्मेन्द्रिय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.3.17","page":"0056","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रत्यन्तपर्वताः पादाः पादशैला अपि क्वचित् ।","समुद्रपर्वासन्नभूमिरेवमुपत्यका ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 प (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.3.17","synonyms":["प्रत्यन्तपर्वत","पादशैल","उपत्यका"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.267","page":"0100","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["द्वेऽस्त्रियां चरणः पादः पदङ्घ्रिरङ्घ्रिरित्यपि ।","घुटिका स्याद्घुटो गुल्फः पादग्रन्थिर्घुटिर्घुटी ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ङ्घ्रि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.267","synonyms":["चरण","पद","अङ्घ्रि","घुटिका","घुट","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुटि","घुटी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.174","page":"0149","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अस्त्रियामाटकद्रोणौ खारी वाहो निकुञ्चकम् ।","कुडवः प्रस्थ इत्याद्याः परिमाणार्थकाः पृथक् ।","तुर्योभागन्तु पादः स्यादंशो भागश्च वण्टकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.174","synonyms":["आढक","द्रोण","खारी","वाह","निकुञ्चक","कुडव","प्रस्थ","अंश","भाग","वण्टक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.3","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निन्दा स्थियान्तु कुत्सायामपवादे च दुष्कृतौ ।","पदं वाक्ये व्यवसाये शब्दप्रदेशयोरपि ॥","पादे च पादचिह्णो च स्थाने त्राणे च वस्तुनि ।","अङ्के च श्लोकपादे च क्लीबं स्यात्किरणे पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.3","head":"पद"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.4","page":"0229","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पादो ब्रध्ने चतुर्थांशो गिरिप्रत्यन्तपर्वते ।","मयूखे चरणे वेदभागे चैव पुमानयम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.4","meanings":["ब्रध्न","चतुर्थांश","गिरिप्रत्यन्तपर्वत","मयूख","चरण","वेदभाग"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.186","page":"0203","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["घुटः सर्वेऽपि पुंस्त्रीगाः, चरणे चलनः क्रमः ।","क्रमणः पाद-पदौ पात् पत्-पदे अंह्रिरङ्घ्रियुक् ॥ १८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.186","synonyms":["घुट","चलन","क्रम","क्रमण","पद","पद्","अंह्रि","अङ्घ्रि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.4.165","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वसुपादकराभीशुरश्मिप्रग्रहभानवः ।","दीधितिः स्त्री मरीचिः स्त्रीपुंसोस्तासु सहस्रके ॥ १६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.4.7","synonyms":["वसु","कर","अभीशु","रश्मि","प्रग्रह","भानु","दीधिति","मरीचि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.2.415","page":"0055","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["झरी तु निर्झरझरावुत्सः प्रस्रवणं गिरेः ।","शुण्डी शौण्डं चूतको ना पादाः पर्यन्तपर्वताः ॥ ४१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.2.10","synonyms":["झरी","निर्झर","झर","उत्स","प्रस्रवण","शुण्डी","शौण्ड","चूतक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1061","page":"0132","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शरीरमङ्गेऽवयवप्रतीकापघनास्त्रयः ।","अस्त्रियामङ्घ्रिचरणौ पादः पत् पदमस्य तु ॥ १०६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.31","synonyms":["शरीर","अङ्ग","अवयव","प्रतीक","अपघन","अङ्घ्रि","चरण","पद्","पद"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.39.125","page":"0017","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["फः सखी दुर्गिणी धूम्रा वामपार्श्वो जनार्दनः ।","जया पादः शिखा रौद्री फेत्कारः शाखिनीप्रियः ॥ १२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.39.1","head":"फ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.127","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेदांशे बह्वृचादौ च ब्रघ्ने पादेऽपि चास्त्रियाम् ।","चरणश्चीर्णपर्णस्तु खर्जूरपिचुमन्दयोः ॥ १२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.134","head":"चरण"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.134","page":"0137","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रन्थे कार्षापणे चास्त्री पुराणमनवे त्रिषु ।","पाणिः पादे व्यूहपृष्ठे वाणी व्यूतिश्च भारती ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.141","head":"पाणि"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.207","page":"0162","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["देशे जने जनपदौ निषादौ श्वपचस्वरौ ।","वाक्ये शब्दे प्रदेशेऽपि पदं पापस्तु न द्वयोः ॥ २०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.215","synonyms":[]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.208","page":"0163","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["मूले प्रत्यन्तशैले च प्रसादस्त्वनुरोधने ।","स्वास्थ्ये काव्यगुणे चाऽथ प्रतिपत्तिथिसंविदोः ॥ २०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.216","meanings":["मूल","प्रत्यन्तशैल"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.330","page":"0207","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हविर्वह्नी चाऽग्निहोत्रौ वृक्षे लघुनि चाऽगुरुः ।","शक्तो निरण्डश्चाण्डीरावङ्घ्रिः स्यात्पादमूलयोः ॥ ३३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.344","head":"अङ्घ्रि"},{"kosha":"UTVD","kosha_title":"उत्पलिनी","kosha_latn":"Utpalinī","ref":"36","page":"0049","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पत्पादोऽंह्रिश्चरणोऽस्त्री ॥ ३६ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/UTVD#UTVD.0.0.69","synonyms":["पद्","अंह्रि","चरण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.16","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["घृष्टिपादमयूखांशुसांध्योद्योतगभस्तयः ।","किरणोस्रौ च रोचिः क्ली रश्मिरक्ली मरीचिवत् ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.16","synonyms":["घृष्टि","मयूख","अंशु","सान्ध्योद्योत","गभस्ति","किरण","उस्र","रोचिस्","रश्मि","मरीचि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.2.7","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्सः प्रस्रवणं तोयप्रवाहे झरनिर्झरौ ।","स्नुर्वप्रोऽस्त्री सानुरस्त्री पादाः पर्यंतपर्वताः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.2.7","synonyms":["उत्स","प्रस्रवण","झर","निर्झर","स्नु","वप्र","सानु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.56","page":"0177","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भित्तं शकलखण्डे वा पुंस्यर्धोऽर्धं समेंऽशके ।","अस्त्री चरणमंघ्रिर्ना पत् पादः क्रमणं पदम् ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.56","synonyms":["भित्त","शकल","खण्ड","अर्ध","चरण","अङ्घ्रि","पद्","क्रमण","पद"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.2.7","page":"0192","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वण्टो विभागो भागोंऽशः पादस्त्वंशश्चतुर्थकः ।","कला तु षोडशो भागो वारस्त्ववसरः क्षणः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.2.7","synonyms":["वण्ट","विभाग","भाग","अंश","चतुर्थक","कला","वार","अवसर","क्षण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.39","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शाखा वेदप्रभेदेषु बाहौ पादद्रुमांगयोः ।","श्यामा कन्या निशा चाथ शान्तिः प्रशममंगले ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.39","head":"शाखा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.18","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदं स्थाने शरे त्राणे पादांके पादचिह्नयोः ।","शब्देंऽशुवस्तुवाक्येषु व्यवसायापदेशयोः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.18","head":"पद"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.15","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गह्वरं कन्दरे दंभे चलनं पादयन्त्रयोः ।","जघनं स्यात् कटौ पूर्वश्रोणिभागापरांगयोः ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.15","head":"चलन"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}