{"stem":"पुद्गल","iast":"pudgala","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.285","page":"25","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इन्द्रियायतनमङ्गविग्रहौ क्षेत्रगात्रतनुभूघनास्तनूः ।","मूर्तिमत्करणकायमूर्तयो वेरसंहननदेहसंचराः ॥ ५६३ ॥","घनो बन्धः पुरं पिण्डो वपुः पुद्गलवर्ष्मणी ।","कलेवरं शरीरेऽस्मिन्नजीवे कुणपं शवः ॥ ५६४ ॥","मृतकं रुण्डकबन्धौ त्वपशीर्षे क्रियायुजि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.285","synonyms":["इन्द्रियायतन","अङ्ग","विग्रह","क्षेत्र","गात्र","तनु","भूघन","तनू","मूर्तिमत्","करण","काय","मूर्ति","वेर","संहनन","देह","संचर","घन","बन्ध","पुर","पिण्ड","वपुस्","वर्ष्मन्","कलेवर","शरीर","कुणप","शव","मृतक","रुण्ड","कबन्ध"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.1.6","page":"0188","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पेशलं चतुरे चारौ पुद्गलो वपुरात्मनोः ।","कल्लोलौ रिपूल्लोलौ सरलौ वृद्धपापकौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 क (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.1.6","meanings":["वपुस्","आत्मन्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.128","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्लीबे वपुः संहननं पुद्गलं वर्ष्म मूर्त्तिमत् ।","पुरं षडङ्गं करणं सूत्रशाखं शितं कुलम् ॥ १२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.128","synonyms":["वपुस्","संहनन","वर्ष्मन्","मूर्तिमत्","पुर","षडङ्ग","करण","सूत्रशाख","शित","कुल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.61","page":"0468","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["… कालपुद्गलयोरपि ।","गोलाजगलवालानां तद्वत्कामलतालयोः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.61","synonyms":["काल","गोल","अजगल","वाल","कामल","ताल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.45","page":"0213","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["करणं मूर्तिमत्क्षेत्रं गात्रं संहननं वपुः ।","श्रोत्रं वर्षाङ्गुबेरं च पुद्गलं च कलेवरम् ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.927","synonyms":["करण","मूर्तिमत्","क्षेत्र","गात्र","संहनन","वपुस्","श्रोत्र","वर्ष्मन्","कलेवर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.22","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रालिरञ्जलिः कला जगलः","स्यात्पुद्गलो बहुल-तन्दुल-तालाः ।","देवलो जटुलः पोटगलश्च","तादृशाः कमल-कामल-वल्लाः ॥ २२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"svagata · pāda 1 syl. 6 लः (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.24","synonyms":["रालि","अञ्जलि","कल","जगल","बहुल","तन्दुल","ताल","देवल","जटुल","पोटगल","कमल","कामल","वल्ल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.57","page":"0269","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भ्रमरे मधुसूदनश्च विष्णौ पुरवैरिण्यपि मृत्युबन्धनः ।","नरि पुद्गलबिल्वयोरथ प्रतिपादनं वितरणे च बोधने ।","प्रतिपत्तिवाच्यथ कुसुम्भवाचकं गदितं महारजनमत्र काञ्चने ॥ ५७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.176","head":"मृत्युबन्धन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.24","page":"0348","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिञ्जलं तु कुशभाजनेऽन्तिमे","शोणपीतरुचि वाच्यवन्मतम् ।","पुद्गलो वपुषि लिङ्गकायके-","ऽथात्मनि प्रथ[71a]मगो मदेहयोः ॥ २४ ॥"],"metre":"rathoddhata","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.80","meanings":["वपुस्","लिङ्गकायक","आत्मन्","देह"]},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"5.369","page":"0198","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रौहिषे श्यामकं पौरं पूतीकं भूरि कत्तृणम् ।","सौगन्धिकं देवजग्धं शकलं धयमपुद्गले ॥ ३६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 1 शक (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.5.0.1","synonyms":["रौहिष","श्यामक","पौर","पूतीक","भूरि","कत्तृण","सौगन्धिक","देवजग्ध","शकल","ध्याम"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.166","page":"0025","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुद्गलस्तु शरीरे स्यात् परमाणौ तथात्मनि ।","पुङ्गवस्त्वृषभे पुंसां श्रेष्ठे पुन्नागवाक् पुनः ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.166","meanings":["शरीर","परमाणु","आत्मन्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.229","page":"0129","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इन्द्रियायतनं बन्धोऽघनः ? [71] पुद्गलसंज्ञकाः ।","तनुः करणमाख्यातं मृतवर्ष्म कलेवरम् ॥ २२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.229","synonyms":["इन्द्रियायतन","बन्ध","अपघन","तनु","करण","कलेवर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.308","page":"0201","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परुषं कर्कशे रूक्षे पुद्गलः कायवित्तयोः ।","प्रधानं प्रकृतौ पूज्ये महामात्रात्मनोरपि ॥ ३०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.26","meanings":["काय","वित्त"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.20","page":"0213","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्धःखण्डे पुमान् स्कन्धोत्पातव्रातार्थदेवनाः ।","मकरन्दकलापारकटप्रामित्रपुद्गलाः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.15","synonyms":["अर्ध","स्कन्ध","उत्पात","व्रात","अर्थ","देवन","मकरन्द","कलाप","आरकट","प्रामित्र"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.20","page":"0021","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["संहननं घनो बन्धः पुरः पिण्डं च पुद्गलम् ।","हृषीकमक्षं करणं ग्रहणं च खमिन्द्रियम् ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.20","synonyms":["संहनन","घन","बन्ध","पुर","पिण्ड","हृषीक","अक्ष","करण","ग्रहण","ख","इन्द्रिय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.901","page":"0136","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अङ्गं गात्रं तनुः क्षेत्रं तनूः संहननं सिनम् ।","वपुश्च पुद्गलः पिण्डः कायः प्रजनुकः पुरम् ॥ ९०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.614","synonyms":["अङ्ग","गात्र","तनु","क्षेत्र","तनू","संहनन","सिन","वपुस्","पिण्ड","काय","प्रजनुक","पुर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.311","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अन्तर्यामीश्वरश्चैव पुद्गलः परसंज्ञकः ।","विशेषः कालिको यः स्यादवस्था परिकीर्तिता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.311","synonyms":["अन्तर्यामिन्","ईश्वर","पर","अवस्था"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1339","page":"0163","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुलकाः पुद्गलाः शस्त्री त्वसिपुत्र्यसिधेनुका ।","क्षुरिका पुत्रिका पुत्री स्यादिली करवालिका ॥ १३३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.74","synonyms":["पुलक","शस्त्री","असिपुत्री","असिधेनुका","क्षुरिका","पुत्रिका","पुत्री","इली","करवालिका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"7.1.2320","page":"0282","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["तर्कसंपर्कगल्वर्कालर्कोदर्कार्कमर्कटाः ।","भर्गगर्गस्वर्गवर्गसर्गपुत्स(द्ग)लमुद्गराः ।","दारबल्बजलाजायु(सु?)प्राणाः पुंसि च भूम्नि च ॥ २३२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.7.1.18","synonyms":["तर्क","सम्पर्क","गल्वर्क","अलर्क","उदर्क","अर्क","मर्कट","भर्ग","गर्ग","स्वर्ग","वर्ग","सर्ग","मुद्गर","दार","बल्बज","लाज","असु","प्राण"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.4.33","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथात्मा कर्मभुग्देही जीवः पुरुषपुद्गलौ ।","अन्तर्यामीश्वरश्चान्तःकरणं तु मनो निगु ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.4.13","synonyms":["आत्मन्","कर्मभुज्","देहिन्","जीव","पुरुष","अन्तर्यामिन्","ईश्वर","अन्तःकरण","मनस्","निगु"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.6.20","page":"0052","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शस्तं वपुः पुद्गलं स्यादाङ्गमङ्गं तु कोमलम् ।","पायुस्तनुह्रदो मार्ग उच्चारस्तु पुरीषणः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.6.20","synonyms":["शस्त","वपुस्","आङ्ग","अङ्ग","पायु","तनुह्रद","मार्ग","उच्चार","पुरीषण"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.398","page":"0232","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परमाणौ च पीलुः स्याद्देहे चात्मनि पुद्गलः ।","शस्ताकारेऽप्यथ तरौ पिप्पलः पिप्पलं जले ॥ ३९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.413","meanings":["देह","आत्मन्","शस्ताकार"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.50","page":"0243","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रभवः स्यादपां मूले विक्रमे जन्मकारणे ।","आद्योपलब्धिस्थाने च पुद्गलो देह आत्मनि ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.50","meanings":["देह","आत्मन्"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}