{"stem":"पुरुषोत्तम","iast":"puruṣottama","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"1.25","page":"5","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्हञ्जिनः पारगतस्त्रिकालवित्क्षीणाष्टकर्मा परमेष्ठ्यधीश्वरः ।","शंभुः स्वयंभूर्भगवाज्जगत्प्रभुस्तीर्थंकरस्तीर्थकरो जिनेश्वरः ॥ २४ ॥","स्याद्वाद्यभयदसार्वाः सर्वज्ञः सर्वदर्शिकेवलिनौ ।","देवाधिदेवबोधिदपुरुषोत्तमवीतरागाप्ताः ॥ २५ ॥"],"metre":"indravamsa","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.1.0.1","synonyms":["अर्हत्","जिन","पारगत","त्रिकालविद्","क्षीणाष्टकर्मन्","परमेष्ठिन्","अधीश्वर","शंभु","स्वयंभू","भगवत्","जगत्प्रभु","तीर्थंकर","तीर्थकर","जिनेश्वर","स्याद्वादिन्","अभयद","सार्व","सर्वज्ञ","सर्वदर्शिन्","केवलिन्","देवाधिदेव","बोधिद","वीतराग","आप्त"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.132","page":"13","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवो","दाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।","विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-","र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥","गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।","वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥","दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।","त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥","मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।","पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥","श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।","सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥","यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.132","synonyms":["विष्णु","जिष्णु","जनार्दन","हरि","हृषीकेश","अच्युत","केशव","दाशार्ह","अब्धिशयन","उपेन्द्र","अज","इन्द्रानुज","विष्वक्सेन","नरायण","जलशय","नारायण","श्रीपति","दैत्यारि","पुराणपुरुष","यज्ञपुरुष","तार्क्ष्यध्वज","अधोक्षज","गोविन्द","षड्बिन्दु","मुकुन्द","कृष्ण","वैकुण्ठ","पद्मेशय","पद्मनाभ","वृषाकपि","माधव","वासुदेव","विश्वंभर","श्रीधर","विश्वरूप","दामोदर","शौरि","सनातन","विधु","पीताम्बर","मार्ज","जिन","कुमोदक","त्रिविक्रम","जह्नु","चतुर्भुज","पुनर्वसु","शतावर्त","गदाग्रज","स्वभू","मुञ्जकेशिन्","वनमालिन्","पुण्डरीकाक्ष","बभ्रु","शशबिन्दु","वेधस्","पृश्निशृङ्ग","धरणीधर","आत्मभू","पाण्डवायन","सुवर्णबिन्दु","श्रीवत्स","देवकीसूनु","गोपेन्द्र","विष्टरश्रवस्","सोमसिन्धु","जगन्नाथ","गोवर्धनधर","यदुनाथ","गदाभृत्","शार्ङ्गभृत्","चक्रभृत्","श्रीवत्सभृत्","शङ्खभृत्"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.695","page":"29","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वयंभू रुद्रतनयः सोमभूः पुरुषोत्तमः ॥ ६९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.463","synonyms":["स्वयंभू","रुद्रतनय","सोमभू"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.22","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विष्णुर्नारायणः कृष्णो वैकुण्ठो विष्टरश्रवाः ।","दामोदरो हृषीकेशः केशवो माधवः स्वभूः ॥ १८ ॥","दैत्यारिः पुण्डरीकाक्षो गोविन्दो गरुडध्वजः ।","पीताम्बरोऽच्युतः शार्ङ्गी विष्वक्सेनो जनार्दनः ॥ १९ ॥","उपेन्द्र इन्द्रावरजश्चक्रपाणिश्चतुर्भुजः ।","पद्मनाभो मधुरिपुर्वासुदेवस्त्रिविक्रमः ॥ २० ॥","देवकीनन्दनः शौरिः श्रीपतिः पुरुषोत्तमः ।","वनमाली बलिध्वंसी कंसारातिरधोक्षजः ॥ २१ ॥","विश्वम्भरः कैटभजिद्विधुः श्रीवत्सलाञ्छनः ।","पुराणपुरुषो यज्ञपुरुषो नरकान्तकः ॥","जलशायी विश्वरूपो मुकुन्दो मुरमर्दनः ।","वसुदेवोऽस्य जनकः स एवानकदुन्दुभिः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.8","synonyms":["विष्णु","नारायण","कृष्ण","वैकुण्ठ","विष्टरश्रवस्","दामोदर","हृषीकेश","केशव","माधव","स्वभू","दैत्यारि","पुण्डरीकाक्ष","गोविन्द","गरुडध्वज","पीताम्बर","अच्युत","शार्ङ्गिन्","विष्वक्सेन","जनार्दन","उपेन्द्र","इन्द्रावरज","चक्रपाणि","चतुर्भुज","पद्मनाभ","मधुरिपु","वासुदेव","त्रिविक्रम","देवकीनन्दन","शौरि","श्रीपति","वनमालिन्","बलिध्वंसिन्","कंसाराति","अधोक्षज","विश्वम्भर","कैटभजित्","विधु","श्रीवत्सलाञ्छन","पुराणपुरुष","यज्ञपुरुष","नरकान्तक","जलशायिन्","विश्वरूप","मुकुन्द","मुरमर्दन","वसुदेव","आनकदुन्दुभि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.25","page":"0004","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सनातनो जिनः शम्भुर्विधिर्वेधा गदाग्रजः ।","कैटभारिरजो जिष्णुः कंसजित्पुरुषोत्तमः ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.25","synonyms":["सनातन","जिन","शम्भु","विधि","वेधस्","गदाग्रज","कैटभारि","अज","जिष्णु","कंसजित्"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.5","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मनोवेगः सत्रभुजः परान्नप्राशनाः स्थिराः ।","ब्रह्मा विधाता विश्वात्मा पद्मभूः पुरुषोत्तमः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.5","synonyms":["मनोवेग","सत्रभुज","परान्नप्राशन","स्थिर","ब्रह्मन्","विधातृ","विश्वात्मन्","पद्मभू"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.18.9","page":"0369","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तीर्थंकरस्तीर्थकरस्तापी पारगतश्च सः ।","परमेष्ठा वीतरागः स्वयंभूः पुरुषोत्तमः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.18.9","synonyms":["तीर्थंकर","तीर्थकर","तापिन्","पारगत","परमेष्ठिन्","वीतराग","स्वयंभू"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.3.6","page":"0451","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्रीवासो यज्ञपुरुषः सुषेणः पुरुषोत्तमः ।","विश्वंभरो विधुर्हंसस्तमोहा विषयी हरिः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.3.6","synonyms":["श्रीवास","यज्ञपुरुष","सुषेण","विश्वंभर","विधु","हंस","तमोहन्","विषयिन्","हरि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.13","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विष्णौ कृष्ण-जनार्द्दनाऽच्युत-हरि-श्रीवत्सलक्ष्माऽजित-","श्रीवत्स-क्रतुपूरुषाऽसुररिपु-श्रीश-स्वभू-माधवाः ।","वैकुण्ठः पुरुषोत्तमो मुरभिदो विश्वंभरः श्रीधरो","गोविन्दो गरुडध्वजो गिरिधरः पीताम्बरः केशवः ॥ १३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.13","synonyms":["विष्णु","कृष्ण","जनार्द्दन","अच्युत","हरि","श्रीवत्सलक्ष्मन्","अजित","श्रीवत्स","क्रतुपूरुष","असुररिपु","श्रीश","स्वभू","माधव","वैकुण्ठ","मुरभिद्","विश्वंभर","श्रीधर","गोविन्द","गरुडध्वज","गिरिधर","पीताम्बर","केशव"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"74","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कृष्णो दामोदरो विष्णुरुपेन्द्रः पुरुषोत्तमः ।","केशवश्च हषीकेशः शार्ङ्गी नारायणो हरिः ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.74","synonyms":["कृष्ण","दामोदर","विष्णु","उपेन्द्र","केशव","हृषीकेश","शार्ङ्गिन्","नारायण","हरि"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.3","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मुकुन्दाच्युतदाशार्हगोविन्दपुरुषोत्तमाः ।","इन्द्रानुजो जह्नुविष्वक्सेनश्रीधरवेधसः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.3","synonyms":["मुकुन्द","अच्युत","दाशार्ह","गोविन्द","इन्द्रानुज","जह्नु","विष्वक्सेन","श्रीधर","वेधस्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.1.12","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जनार्दनश्चक्रपाणिर्वासुदेवश्चतुर्भुजः ।","उपेन्द्रः पुण्डरीकाक्षो मुरारिः पुरुषोत्तमः ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.1.11","synonyms":["जनार्दन","चक्रपाणि","वासुदेव","चतुर्भुज","उपेन्द्र","पुण्डरीकाक्ष","मुरारि"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"2.10","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बोधिदोऽभयदो पारगतश्च पुरुषोत्तमः ।","सार्वस्तीर्थाधिपश्चेमाः संज्ञाः सन्तु शिवप्रदाः ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.2.0.3","synonyms":["बोधिद","अभयद","पारगत","सार्व","तीर्थाधिप"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.278","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपेन्द्रः पुण्डरीकाक्षः पुरुषः पुरुषोत्तमः ।","पीताम्बरः पराविद्धः पुराणपुरुषस्तथा ॥ २७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.237","synonyms":["उपेन्द्र","पुण्डरीकाक्ष","पुरुष","पीताम्बर","पराविद्ध","पुराणपुरुष"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1130","page":"0176","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वयम्भू रुद्रतनयः सोमभूः पुरुषोत्तमः ।","शैवः पुरुषसिंहोपि महाशिरः समुद्भवः ॥ ११३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 शि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.919","synonyms":["स्वयम्भू","रुद्रतनय","सोमभू","शैव","पुरुषसिंह","महाशिरस्समुद्भव"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.30","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पीताम्बरो मधुरिपुर्मधुभिन्मधुसूदनः ।","दैवकीनन्दनः कान्तः पुरुषः पुरुषोत्तमः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.30","synonyms":["पीताम्बर","मधुरिपु","मधुभिद्","मधुसूदन","दैवकीनन्दन","कान्त","पुरुष"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.2.19","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विष्णुः श्रीपतिरच्युतोऽसुररिपुर्विश्वंभरः केशवो","वैकुण्ठः पुरुषोत्तमो मधुरिपुर्नारायणो माधवः ।","शार्ङ्गी तार्क्ष्यरथः समुद्रशयनः पीताम्बरः श्रीधर-","श्चक्री कैटभजित्सरोजनयनोऽनन्तो मुकुन्दो हरिः ॥ १९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.2.10","synonyms":["विष्णु","श्रीपति","अच्युत","असुररिपु","विश्वंभर","केशव","वैकुण्ठ","मधुरिपु","नारायण","माधव","शार्ङ्गिन्","तार्क्ष्यरथ","समुद्रशयन","पीताम्बर","श्रीधर","चक्रिन्","कैटभजित्","सरोजनयन","अनन्त","मुकुन्द","हरि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.6.835","page":"0106","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रतिष्ठानं पुष्पपुरमित्याद्या बहवः पुरः ।","पुष्करं रुद्रकोट्याख्यं केदारं पुरुषोत्तमम् ॥ ८३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.6.5","synonyms":["प्रतिष्ठान","पुष्पपुर","पुष्कर","रुद्रकोटि","केदार"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"1.25","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यकारः पवनः काली पुरुषोत्तम एव च ।","रोऽसुः पञ्चकसीशोऽग्निरङ्कुशं परगुर्विणी ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.1.0.25","head":"य"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.43.139","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यो वाणी वसुधा वायुर्विकृतिः पुरुषोत्तमः ।","युगान्तः श्वसनः शीघ्रं धूम्रार्चिः प्राणिसेवकः ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.43.1","head":"य"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.44","page":"0039","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षुधा वाणी च वायुस्त्वग् हृद्गतः पुरुषोत्तमः ।","यमुना यामुनेयश्च य-कारो मान्तिमः स्मृतः ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.44","synonyms":["क्षुधा","वाणी","वायु","त्वच्","हृद्गत","यमुना","यामुनेय","यकार","मान्तिम"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"6.40","page":"0044","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृष्ठवंशो गणेशश्छगलण्डः पुरुषोत्तमः ।","बलवान् वज्रमुष्टिश्च सुरसो बा-र्णकः स्मृतः ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.6.0.40","head":"ब"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.43.44","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्वग्गतो हृद्गतो मत्तो वाहनः पुरुषोत्तमः ।","क्षुधा मृगेन्द्रो यमुना बालीशो यामुनो मरुत् ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.43.1","synonyms":["त्वग्गत","हृद्गत","मत्त","वाहन","क्षुधा","मृगेन्द्र","यमुना","बालीश","यामुन","मरुत्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.1.12","page":"0004","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वासुदेवः स्वभूश्चक्री वैकुण्ठः पुरुषोत्तमः ।","अरिष्टनेमिरजितः श्रीधरो यज्ञपूरुषः ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.1.12","synonyms":["वासुदेव","स्वभू","चक्रिन्","वैकुण्ठ","अरिष्टनेमि","अजित","श्रीधर","यज्ञपूरुष"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}