{"stem":"पुर्","iast":"pur","found":true,"koshas":20,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.52","page":"38","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["नगरी पूः पुरी द्रङ्गः पत्तनं पुटभेदनम् ॥ ९७१ ॥","निवेशनमधिष्ठानं स्थानीयं निगमोऽपि च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 पु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.52","synonyms":["नगरी","पुरी","द्रङ्ग","पत्तन","पुटभेदन","निवेशन","अधिष्ठान","स्थानीय","निगम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.2.1","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पूः स्त्री पुरीनगर्यौ वा पत्तनं पुटभेदनम् ।","स्थानीयं निगमोऽन्यत्तु यन्मूलनगरात्पुरम् ॥ १ ॥","तच्छाखानगरं वेशो वेश्याजनसमाश्रयः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.2.1","synonyms":["पुरी","नगरी","पत्तन","पुटभेदन","स्थानीय","निगम","शाखानगर","वेश"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.285","page":"0034","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पत्तनं स्यादधिष्ठानं निगमः पुटभेदनम् ।","नगरं नगरी द्रङ्गः स्थानीयं पूः पुरी पुरम् ॥ २८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.130","synonyms":["पत्तन","अधिष्ठान","निगम","पुटभेदन","नगर","नगरी","द्रङ्ग","स्थानीय","पुरी","पुर"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"79","page":"0060","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["नगरी नगरं च स्यात् पूः पुरी च पुरिः पुरम् ।","पत्तनं पट्टनं च स्यात् पट्टनी च समं त्रयम् ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.79","synonyms":["नगरी","नगर","पुरी","पुरि","पुर","पत्तन","पट्टन","पट्टनी"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.89","page":"0124","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संयमनं तु नियमः संयमनी यमस्य पूः ।","गवादनीन्द्रवारुण्यां गवां घासादनालया ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.89","head":"संयमनी"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.3.3","page":"0009","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तदर्द्धं निगमः पुंसि तदर्द्धं तु निवेशनम् ।","स्त्रियां पुरीपूःपुरयः पुरं वा नगरं च वा ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.3.3","synonyms":["निगम","निवेशन","पुरी","पुरि","पुर","नगर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.129","page":"0034","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["व्याधिपर्यायस्थानार्थं स्त्रियां मूर्तिस्तनुस्तनूः ।","पुरी पूरस्त्रियां पुंसि पञ्जरो घन इत्यपि ॥ १२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.129","synonyms":["मूर्ति","तनु","तनू","पुरी","पञ्जर","घन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.1.1","page":"0119","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पुरं त्रिलिङ्ग्यां नगरी न पुंसि","द्रङ्गो नृलिङ्गो निगमः स्त्रियां पूः ।","निवेशनं पत्तन-पट्टने च","स्थानीयमुक्तं पुटभेदनं च ॥ १ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.1.1","synonyms":["पुर","नगरी","द्रङ्ग","निगम","निवेशन","पत्तन","पट्टन","स्थानीय","पुटभेदन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.66","page":"0102","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दरिः शरारिर्मरी-मारि-पार्यो","दर्द्रूस्तरिः पूरपि वास्तुभूम्नि","हारा च होरा च परंपरा च","तारापि देव्यां च वरा वरी द्वाः ॥ ६६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.39","synonyms":["दरि","शरारि","मरी","मारि","पारी","दर्द्रू","तरि","हारा","होरा","परंपरा","तारा","वरा","वरी","द्वार्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.71","page":"0313","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पूज्येऽन्यवत्स्यादथ राज्ञि पुंसि","नदीपुरोः स्त्री च पुरिः प्रदिष्टः ।","शिरिः पुमान्स्याच्छलभे शरारौ","विशेष्यवद्वारि तु बालकेऽन्त्ये ॥ ७१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.80","head":"पुरि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.94","page":"0330","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दशपुरं पुरि मुस्तकदेशयोः","प्रतिसरस्त्रिषु मण्डनमाल्ययोः ।","करगतेऽपि च मङ्गलसूत्रके","व्रणविशोधनकङ्कणवाचकः ॥ ९४ ॥"],"metre":"drutavilambita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.203","head":"दशपुर"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"46","page":"0013","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन \"वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि\"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।","पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।","आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.48","synonyms":["त्सरु","भरु","मरु","चरु","शत्रु","तरु","मेरु","केतु","सेतु","हेतु","तन्तु","धातु","कशेरु","दारु","जतु","वस्तु","मस्तु","ग्रन्थि","प्रस्थ","सर्पिस्","हविस्","बर्हिस्","वपुस्","आयुस्","धनुस्","सौकुमार्य","शौक्ल्य","कार्ष्ण्य","दाक्ष्य","पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","क्षुध्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"49","page":"0014","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः पुंसि स्त्रियां भवन्ति । अयं पाटलिः इयं पाटलिः वृक्षविशेषः । अयं गौः इयं गौः । अयं मुष्टिरियं मुष्टिः । अयमशनिरियमशनिः । अयं बाहुरियं बाहुः । अयं सिन्धुरियं सिन्धुः । अयं मणिरियं मणिः । एते शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयमाशी इष्टाशं[सं]सा । इयं धूः भारः कीलश्च । इयं पूः पुरी । इयं क्षुद्बुभुक्षा । इयं तृट् पिपासा । इयं गीर्वाणी । इयं मुत् हर्षः । इयं रुट् रोषः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.49","synonyms":["पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","क्षुध्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"97","page":"0048","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["राष्ट्रं जनपदो निर्गो जनान्तो विषयः स्मृतः ।","पूः पुरी नगरं चैव पट्टनं पुटभेदनम् ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.97","synonyms":["राष्ट्र","जनपद","निर्ग","जनान्त","विषय","पुरी","नगर","पट्टन","पुटभेदन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.56","page":"0006","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["साम्नां द्रष्टृषु चैकेषु नौर्वाक्कालतरिष्वथ ।","पूर्देहे नगरे बुद्धौ भास्तु रश्मौ रुचावपि ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.56","meanings":["देह","नगर","बुद्धि"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.19","page":"0034","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षेत्रं पृथिव्यामाकाशे शरीरे योनिवृन्दयोः ।","केदारदारागारेषु नक्षत्रे पुरि राशिषु ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.19","head":"क्षेत्र"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1214","page":"0153","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पेलवं तु त्रिषु मृदौ मरिचे तु नपुंसकम् ।","प्रेरित्वा तु समुद्रे ना स्त्री तु प्रेरित्वरी पुरि ॥ १२१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1214","head":"प्रेरित्वरी"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.30","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["न्यग्नीचकार्त्स्न्ययोर्निम्ने पोऽम्भःपाने च पातरि ।","समीरमार्गयोः प्रौढे पूस्तु देहपुरोरपि ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.30","head":"पू"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.255","page":"0036","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वम्रीकूटं शक्रमूर्धा पूः पुरी नगरी पुनः ।","द्रङ्गोद्रङ्गौ समौ तत्र पत्तनं पुटभेदनम् ॥ २५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.255","synonyms":["वम्रीकूट","शक्रमूर्धन्","पुरी","नगरी","द्रङ्ग","उद्रङ्ग","पत्तन","पुटभेदन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.2.69","page":"0219","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दर्द्रुपर्शू ऋचा? नौश्च वार्दृशौ गीः पूरा सह ।","सपर्यायाः सभेदाश्चेत्यादयः स्युः स्त्रियां घनाः? ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 पू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.2.39","synonyms":["दर्द्रु","पर्शु","ऋच्","नौ","वार्","दृश्","गिर्"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.6","page":"0001","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पूः पुरी नगरी गेहि नगरं पुटभेदनम् ।","स्थानीयं निगमो वासो गोपुरं पत्तनं पुरम् ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.5","synonyms":["पुरी","नगरी","नगर","पुटभेदन","स्थानीय","निगम","वास","गोपुर","पत्तन","पुर"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.2.36","page":"0037","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पूः पुरं नगरं द्रङ्गो निवेशो नगरी पुरी ।","स्थानीयं निगमो ग्रामः पत्तनं पुटभेदनम् ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.2.30","synonyms":["पुर","नगर","द्रङ्ग","निवेश","नगरी","पुरी","स्थानीय","निगम","ग्राम","पत्तन","पुटभेदन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.1660","page":"0266","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पुरी पुरिश्च पूश्चैवं पट्टनं पुटभेदनम् ।","अधिष्ठानं पत्तनञ्च निवेशश्च निवेशनम् ॥ १६६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.82","synonyms":["पुरी","पुरि","पट्टन","पुटभेदन","अधिष्ठान","पत्तन","निवेश","निवेशन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.2.1","page":"0050","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पूः स्त्री पुरी च नगरी पुरं नगरपत्तनम् ।","स्थानीयं कटकं पट्यं निगमः पुटभेदनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.2.1","synonyms":["पुरी","नगरी","पुर","नगर","पत्तन","स्थानीय","कटक","पट्य","निगम","पुटभेदन"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.24","page":"0220","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["नगरे नगरी द्रङ्ग-द्राङ्गौ पत्तन-पट्टने ।","पुरस्त्रिषु पूः पुरिश्च, कन्याकुब्जं तु गाधिपूः ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 षु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.24","synonyms":["नगर","नगरी","द्रङ्ग","द्राङ्ग","पत्तन","पट्टन","पुर","पुरि","कन्याकुब्ज","गाधिपुर्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"7.1.2311","page":"0281","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["आगूयवागूवाक्सृ(स्र?)क्त्वक्स्फिग्ज्योग्नौदिगृगुष्णिहः ।","संध्या कथा[शीः] कन्था द्वाः पूर्धूर्गी[र्विट्] पिपीलिका ॥ २३११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.7.1.8","synonyms":["आगू","यवागू","वाच्","स्रज्","त्वच्","स्फिज्","ज्योक्","नौ","दिश्","ऋच्","उष्णिह्","सन्ध्या","कथा","आशीस्","कन्था","द्वार्","धुर्","गिर्","विश्","पिपीलिका"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.8.23","page":"0007","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋः पुर्दीघमुखी रुद्रो देवमाता त्रिविक्रमः ।","भाव(र)भूतिः क्रिया क्रूरा रेचिका नासिका धृतः ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.8.1","head":"ऋ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.49","page":"0108","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इन्दुलेखा गुडूच्यां च पूः सुखं स्वर्न्नभश्च खम् ।","गोमुखं लेपने वाद्यभाण्डे सर्पेऽपि दुर्मुखः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.49","head":"ख"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.1","page":"0159","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पुर्यना नगरी पूः स्त्री स्थानीयं नगरं पुटः ।","पुर्याः शाखापुरी गृह्या पुरेऽल्पे खेटमस्त्रियाम् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.1","synonyms":["पुरी","नगरी","स्थानीय","नगर","पुट","शाखापुरी","गृह्या","खेट"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.2.16","page":"0272","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूः क्षितौ स्थानमात्रे च वभ्रिकायोषितोः स्त्रियौ ।","उपायद्वारयोर्द्वाः स्यात् पूः स्यान्नगरदेहयोः ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.2.17","meanings":["नगर","देह"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}