{"stem":"पूर्व","iast":"pūrva","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.246","page":"14","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["परिकर्मसूत्रपूर्वानुयोगपूर्वगतचूलिकाः पञ्च ।","स्युर्दृष्टिवादभेदाः पूर्वाणि चतुर्दशापि पूर्वगते ॥ २४६ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.151","synonyms":["परिकर्मन्","सूत्र","पूर्वानुयोग","पूर्वगत","चूलिका"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1459","page":"55","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["एकात्तानायनसर्गाग्राण्यैकाग्रं च तद्गतम् ।","अनन्यवृत्यैकायतनगतं चाथाद्यमादिमम् ॥ १४५८ ॥","पौरस्त्यं प्रथमं पूर्वमादिरग्रमथान्तिमम् ।","जघन्यमन्त्यं चरममन्तपाश्चात्त्यपश्चिमे ॥ १४५९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 न (sub) pāda 3 syl. None अनन्यवृत्यैकायतन (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.110","synonyms":["एकतान","एकायन","एकसर्ग","एकाग्र","ऐकाग्र","तद्गत","अनन्यवृत्ति","एकायतनगत","आद्य","आदिम","पौरस्त्य","प्रथम","आदि","अग्र","अन्तिम","जघन्य","अन्त्य","चरम","अन्त","पाश्चात्त्य","पश्चिम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.17","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मात्मभूः सुरज्येष्ठः परमेष्ठी पितामहः ।","हिरण्यगर्भो लोकेशः स्वयम्भूश्चतुराननः ॥ १६ ॥","धाताब्जयोनिर्द्रुहिणो विरिञ्चिः कमलासनः ।","स्रष्टा प्रजापतिर्वेधा विधाता विश्वसृड्विधिः ॥","नाभिजन्माण्डजः पूर्वो निधनः कमलोद्भवः ।","सदानन्दो रजोमूर्तिः सत्यको हंसवाहनः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.7","synonyms":["ब्रह्मन्","आत्मभू","सुरज्येष्ठ","परमेष्ठिन्","पितामह","हिरण्यगर्भ","लोकेश","स्वयम्भू","चतुरानन","धातृ","अब्जयोनि","द्रुहिण","विरिञ्चि","कमलासन","स्रष्टृ","प्रजापति","वेधस्","विधातृ","विश्वसृज्","विधि","नाभिजन्मन्","अण्डज","निधन","कमलोद्भव","सदानन्द","रजोमूर्ति","सत्यक","हंसवाहन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.12","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पक्षौ पूर्वापरौ शुक्लकृष्णौ मासस्तु तावुभौ ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.20","synonyms":["अपर","शुक्ल","कृष्ण","मास"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.80","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पुंस्यादिः पूर्वपौरस्त्यप्रथमाद्या अथास्त्रियाम् ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.136","synonyms":["आदि","पौरस्त्य","प्रथम","आद्य"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.255","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पूर्वोऽन्यलिङ्गः प्रागाह पुम्बहुत्वेऽपि पूर्वजान् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.255","meanings":["प्राच्","पूर्वज"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.707","page":"0082","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["आदिरग्रं पुरा पूर्वं प्रथमं प्राक् पुरः स्मृतम् ।","उपज्ञोपक्रमारम्भौ पश्चाच्च चरमं भवेत् ॥ ७०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.22","synonyms":["आदि","अग्र","पुरा","प्रथम","प्राक्","पुरस्","उपज्ञा","उपक्रम","आरम्भ","पश्चात्","चरम"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.3.12","page":"0180","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अग्रं पलानां परिमाणमुक्तं","प्रान्तेऽवलम्बेऽप्यधिकेऽपि चाग्रम् ।","अग्रं पुनः पर्वणि चाग्रमाहुः","पूर्वे प्रधाने प्रथमे गणे च ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.3.12","head":"अग्र"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.98","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सर्वेऽमी पितरः पूर्वे पूर्वजा अथ बान्धवाः ।","सगोत्रः स्वजनो ज्ञातिः सगन्धो बन्धुरित्यपि ॥ ९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.98","synonyms":["पितृ","पूर्वज","बान्धव","सगोत्र","स्वजन","ज्ञाति","सगन्ध","बन्धु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.139","page":"0229","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रत्यक्षं स्यादैन्द्रियकमेकाग्रस्त्वेकतानकः ।","एकायनोनन्यवृत्तिः पुंस्यादिः पूर्व आदिमः ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.139","synonyms":["प्रत्यक्ष","ऐन्द्रियक","एकाग्र","एकतानक","एकायन","अनन्यवृत्ति","आदि","आदिम"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.188","page":"0482","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["क्लीबप्राग्रीवनिष्ठेवताण्डवानामथापि च ।","दैवपूर्वपल्लवानां लल्वकर्शांशयोरपि ॥ १८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र्व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.188","synonyms":["क्लीब","प्राग्रीव","निष्ठेव","ताण्डव","दैव","पल्लव","लल्व","कर्श","अंश"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.95","page":"0021","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पुंस्यादि-पूर्व-पौरस्त्य-प्रथमे चाद्य आदिमः ।","अग्रं च मध्यमीयं तु मध्यमं माध्यमं तथा ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.268","synonyms":["आदि","पौरस्त्य","प्रथम","आद्य","आदिम","अग्र","मध्यमीय","मध्यम","माध्यम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.69","page":"0115","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["गरलं मुसलं सालं तथा गाण्डीव-गाण्डिवौ ।","पूर्व *** प्रग्रीवपार्श्वः पारशवोऽपि च ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.37","synonyms":["गरल","मुसल","साल","गाण्डीव","गाण्डिव","प्रग्रीव","पार्श्व","पारशव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.83","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्राक् प्रभाते व्यतीतेऽग्रे पूर्वार्थेऽवान्तरेऽपि च ।","किं चारम्भे हिरुङ्मध्ये ननु च प्रश्नदुर्गिरोः ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.98","head":"प्राक्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.1","page":"0358","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रागाद्ययोरन्यवदेव पूर्वः","स पूर्वजे पुंसि वहौ च वां नः (?) ।","कण्वो मुनौ ना कुकृतेऽन्तिमे स्या-","त्किण्वं सुराबीजकपापयोश्च ॥ १ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.17","meanings":["प्राच्","आद्य","पूर्वज","वह"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.13","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यदा त्वस्य स्त्रियां वृत्तिस्तदा नारीति दृश्यताम् ।","दिग्देशकालविषये पूर्वेऽर्वाचि च भेद्यवत् ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.13","head":"प्राञ्च्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.69","page":"0048","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आर्द्रा स्त्री रुद्रनक्षत्रे तद्युक्ते कालमात्रके ।","क्लिन्ने तु स्यात् त्रिराद्यं तु त्रिषु पूर्वप्रधानयोः ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.69","head":"आद्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.707","page":"0103","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परं प्रकृष्टे द्विषति पूर्वार्वाक्प्रतियोगिनोः ।","अन्यस्मिन् केवले दूरे त्रिषु ना परमात्मनि ॥ ७०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.707","head":"पर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.798","page":"0111","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पूर्वा स्त्रियामिन्द्रदिशि त्र्यपरप्रतियोगिनि ।","दिग्देशकालविषयेष्वग्रप्रथमयोरपि ॥ ७९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.798","meanings":["इन्द्रदिश्","अपरप्रतियोगिन्","अग्र","प्रथम"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.799","page":"0111","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुराणे पुंबहुत्वे तु पूर्वजेष्वेष वर्तते ।","पितामहादिष्वथ ना पूज्यः स्याच्छ्वशुरे त्रि तु ॥ ७९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.799","meanings":["पुराण","पूर्वज"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.345","page":"0094","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["जिह्मभुग्ने अरालं चादिमादी प्रथमः पुनः ।","पौरस्त्यमग्र्यपूर्वे च जघन्यान्तेऽन्तिमं मतम् ॥ ३४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.345","synonyms":["जिह्म","भुग्न","अराल","आदिम","आदि","प्रथम","पौरस्त्य","अग्र्य","जघन्य","अन्तिम"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.160","page":"0230","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["काकोलकोलाहलतैलतूलं","जम्बाललाङ्गूलकपालमुल्वः ।","कङ्कालगाण्डीवशरावभावा","निष्ठेवरावौ शवदैवपूर्वाः ॥ १६० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.43","synonyms":["काकोल","कोलाहल","तैल","तूल","जम्बाल","लाङ्गूल","कपाल","उल्व","कङ्काल","गाण्डीव","शराव","भाव","निष्ठेव","राव","शव","दैव"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.99","page":"0044","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पौरस्त्यः प्रथमः पूर्व आदिराद्यादिमोऽग्रिमः ।","जघन्यः पश्चिमोऽन्त्यश्च पाश्चात्त्यश्चरमोऽन्तिमः ॥ ९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.30","synonyms":["पौरस्त्य","प्रथम","आदि","आद्य","आदिम","अग्रिम","जघन्य","पश्चिम","अन्त्य","पाश्चात्त्य","चरम","अन्तिम"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2652","page":"0428","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["आद्यमादिममादिश्च पौरस्त्यं प्रथमं पुनः ।","पूर्वमग्रं तथा प्राक् च वाक्ये प्रथमवाचकः ॥ २६५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.214","synonyms":["आद्य","आदिम","आदि","पौरस्त्य","प्रथम","अग्र","प्राक्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.38","page":"0166","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रथमे पूर्वपौरस्त्यौ भवेदादिः पुमानिह ।","अन्तोऽस्त्रियान्तु चरमं स्याज्जघन्यान्त्यपश्चिमम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.38","synonyms":["पौरस्त्य","आदि","अन्त","चरम","जघन्य","अन्त्य","पश्चिम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.23.5","page":"0250","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["डिम्बो वारिप्लवप्लीहाफुस्फुसाण्डभयस्वने ।","दर्वी सर्पफणायान्तु खजाकायामपि स्त्रियाम् ।","पूर्वस्तु पूर्वजे पुंसि पूर्वं प्रागादपयोस्त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.23.5","meanings":["पूर्वज","प्राक्","आद्य"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.18","page":"0300","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चात्योन्यार्थे समाहारेऽन्वाचये पादपूरणे ।","समुच्चये च निर्द्वन्द्वे पक्षान्तरेऽवधारणे ॥","किञ्च पक्षान्तरारम्भसाकल्यपूर्वदूषणे ।","प्राक् पूर्वानन्तराग्रेषु प्रभावातीतयोरपि ॥","दिग्देशकालभेदेषु क्रमप्राप्तावपि स्मृतम् ।","तिर्यक् तिरोऽर्थे वक्रार्थे विरुद्धार्थेऽपि दृश्यते ॥","ननु च प्रश्नदुष्टोक्तयोः सम्यग्दृढप्रतिज्ञयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्त (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ल्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.18","head":"प्राक्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1679","page":"0201","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["आदिराद्योऽग्रिमः पूर्वः पौरस्त्यः प्रथमादिमौ ।","अन्तो जघन्यः पाश्चात्यश्चरमोऽन्त्योऽन्तिमोऽपरः ॥ १६७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.109","synonyms":["आदि","आद्य","अग्रिम","पौरस्त्य","प्रथम","आदिम","अन्त","जघन्य","पाश्छात्य","चरम","अन्त्य","अन्तिम","अपर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1962","page":"0239","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुण्यं धर्मे शुभे शुद्धे पूर्वः प्राच्यादिकेऽर्थवत् ।","पूर्वजेषु नृभूम्नोः स्यात् प्रस्थोऽस्त्री सानुमानयोः ॥ १९६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.103","meanings":["प्राच्यादिक","पूर्वज"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.31.97","page":"0015","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ढो ढक्का निर्णयः पूर्वो यज्ञेशश्च नदेश्वरः ।","अर्धनारीश्वरस्तोयमीश्वरी त्रिशिखी नवः ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.31.1","head":"ढ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.7","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्त्र आस्रश्च पुंलिंगौ क्लेशे क्ली रुधिरेऽश्रुणि ।","आद्यो मुख्ये धातृपूर्वेष्वामोऽपक्वेऽपि रुज्यपि ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.7","head":"आद्य"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.47","page":"0233","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बंधने दूरमार्गे च प्राध्वं क्ली प्रवणे त्रिषु ।","पूर्वोऽर्थलिंगः प्राच्यादौ पूर्वजेषु नृभूमवान् ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.47","meanings":["प्राच्यादि","पूर्वज"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}