{"stem":"पृथु","iast":"pṛthu","found":true,"koshas":22,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.700","page":"29","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदिराजः पृथुर्वैन्यो मांधाता युवनाश्वजः ॥ ७०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.469","synonyms":["आदिराज","वैन्य","मांधातृ","युवनाश्वज"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1430","page":"54","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["दीर्घायते समे तुङ्गमुच्चमुन्नतमुद्धुरम् ॥ १४२८ ॥","प्रांशूच्छ्रितमुदग्रं च न्यङ्नीचं ह्रस्वमन्थरे ।","खर्वं कुब्जं वामनं च विशालं तु विशङ्कटम् ॥ १४२९ ॥","पृथूरु पृथुलं व्यूढं विकटं विपुलं बृहत् ।","स्फारं वरिष्ठं विस्तीर्णं ततं बहु महद्गुरुः ॥ १४३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.84","synonyms":["दीर्घ","आयत","तुङ्ग","उच्च","उन्नत","उद्धुर","प्रांशु","उच्छ्रित","उदग्र","न्यञ्च्","नीच","ह्रस्व","मन्थर","खर्व","कुब्ज","वामन","विशाल","विशङ्कट","उरु","पृथुल","व्यूढ","विकट","विपुल","बृहत्","स्फार","वरिष्ठ","विस्तीर्ण","तत","बहु","महत्","गुरु"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"4.3.168","page":"6","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अग्नौ वमिर्दीप्रः समन्तभुक् ॥ १६६ ॥","पर्परीकः पविर्घासिः पृथुर्घघरिराशिरः ।","जुहुराणः पृदाकुश्च जुषाकुर्हवनो हविः ॥ १६७ ॥","घृतार्चिर्नाचिकेतश्च प्रेष्ठो वञ्चतिरञ्चतिः ।","भुजिर्भरथपीथौ च स्वनिः पवनवाहनः ॥ १६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.4.3.1","synonyms":["वमि","दीप्र","समन्तभुज्","पर्परीक","पवि","घासि","घघरि","आशिर","जुहुराण","पृदाकु","जुषाकु","हवन","हवि","घृतार्चिस्","नाचिकेत","प्रेष्ठ","वञ्चति","अञ्चति","भुजि","भरथ","पीथ","स्वनि","पवनवाहन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.64","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सुषवी कारवी पृथ्वी पृथुः कालोपकुञ्जिका ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.64","synonyms":["सुषवी","कारवी","पृथ्वी","कालोपकुञ्जिका"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.40","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तत्पत्री कारवी पृथ्वी बाष्पिका कबरी पृथुः ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.68","synonyms":["कारवी","पृथ्वी","बाष्पिका","कबरी"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.60","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["विशङ्कटं पृथु बृहद्विशालं पृथुलं महत् ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.107","synonyms":["विशङ्कट","बृहत्","विशाल","पृथुल","महत्"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.699","page":"0081","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वृहदुरु गुरु विस्तीर्णं पुरु पृथु पृथुलं महद्विशालं च ।","व्यूढं विपुलं रुद्रं वरिष्ठमेकार्थमुद्दिष्टम् ॥ ६९९ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.14","synonyms":["वृहत्","उरु","गुरु","विस्तीर्ण","पुरु","पृथुल","महत्","विशाल","व्यूढ","विपुल","रुद्र","वरिष्ठ"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"12.238","page":"0087","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कलम्बू वायसी वासा निद्रालुः खरनामकः ।","शोषः केशफला घण्टा पृथौ कोशातकीति च ॥ २३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.12.0.37","synonyms":["कलम्बू","वायसी","वासा","निद्रालु","खरनामक","शोष","केशफला","घण्टा","कोशातकी"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"16.2.3","page":"0090","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृथुरादिनृपे प्रोक्तः कृष्णजीरे महत्यपि ।","ग्रन्थिर्व्याघिविशेषः स्याद्ग्रन्थिः कौटिल्यपर्वणोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.16.2.3","meanings":["आदिनृप","कृष्णजीर","महत्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.24","page":"0091","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सुहृन्मित्रमपि क्लीबे सख्यं साप्तपदीनकम् ।","आदिराजः पृथुर्वैन्यो मांधाता युवनाश्वजः ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.24","synonyms":["सुहृद्","मित्र","सख्य","साप्तपदीनक","आदिरज","वैन्य","मान्धातृ","युवनाश्वज"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.196","page":"0154","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पृथ्वी स्थूलकणा चापि मनोज्ञा पृथुरित्यथ ।","मेथिनी दीपनी मेथी बहुपत्रा च बेधिनी ॥ १९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.196","synonyms":["पृथ्वी","स्थूलकणा","मनोज्ञा","मेथिनी","दीपनी","मेथी","बहुपत्रा","वेधिनी"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.198","page":"0154","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पृथ्वीका कवरी हिङ्गुपत्री चापि तथा पृथुः ।","दार्वीपत्नी दारुपत्नी विल्की वाष्प्यथ रामढम् ॥ १९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.198","synonyms":["पृथ्वीका","कवरी","हिङ्गुपत्री","दार्वीपत्नी","दारुपत्नी","विल्की","वाष्पी","रामठ"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.114","page":"0226","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["विशंकटं पृथु महद्विशाला च विसंकटा ।","स्त्रियां क्लीबे च विकटं पुंसि क्लीबे स्त्रियामिमे ॥ ११४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.114","synonyms":["विशङ्कट","महत्","विशाला","विसङ्कटा","विकट"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.115","page":"0227","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["विसंकटो विशालो द्वे वद्रं वड्रं बृहत्पृथु ।","पीनं तु पीवरं पीवा बहूरु विपुलं पुनः ॥ ११५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.115","synonyms":["विसङ्कट","विशाल","वद्र","वड्र","बृहत्","पीन","पीवर","पीवन्","उरु","विपुल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.184","page":"0234","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["ह्रसिष्ठश्च वसिष्ठश्च प्रकर्षार्था अमी पुनः ।","पीवरोऽभीप्सितः क्षुद्रः पृथुः क्षिप्रो बहुस्तथा ॥ १८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.184","synonyms":["ह्रसिष्ठ","वसिष्ठ","पीवर","अभीप्सित","क्षुद्र","क्षिप्र","बहु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.96","page":"0183","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उपकुञ्ची च कुञ्ची च पृथ्वीका सुषवी पृथुः ।","स्यात्स्थूलकं भूमि * * दमनं माधवं च तत् ।","सहस्रवेधि जतुकं बाह्लीकं हिङ्गुरस्त्रियाम् ।","रामठं सूपधूपि स्याज्जरणं गूढगन्धि च ।","तथा शूलघ्नमुदितं हरिद्रा तु निशाह्वया ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.608","synonyms":["उपकुञ्ची","कुञ्ची","पृथ्वीका","सुषवी","स्थूलक","दमन","माधव","सहस्रवेधि","जतुक","बाह्लीक","हिङ्गु","रामठ","सूपधूपि","जरण","गूढगन्धि","शूलघ्न","हरिद्रा","निशाह्वया"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.10","page":"0245","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शलाकापुरुषा भूपाः पृथुः स्यादादिभूपतिः ।","वैन्यश्चाप्यथ मान्धाता युवनाश्वसुतो मतः ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1248","synonyms":["शलाकापुरुष","आदिभूपति","वैन्य","मान्धातृ","युवनाश्वसुत"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.84","page":"0020","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अधोमुखमवाग्रं स्यादुभे चावनतानतम् ।","विशङ्कटं विशालं स्याद्विकटं पृथुलं पृथु ॥ ८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.255","synonyms":["अधोमुख","अवाग्र","अवनत","आनत","विशङ्कट","विशाल","विकट","पृथुल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.29","page":"0097","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अवटु-तिथि-शिलानामुष्णिकाहिङ्गुपत्री-","शिमिपृथुकटभीनामङ्गुलीनाकुलीनाम् ।","स्फिगतसिजटिलालू-ग्ना-हरिद्राबलाका-","मुखजलहरिताली-कङ्गु-गोधा-विधाना[223b]म् ॥ २९ ॥"],"metre":"malini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.3","synonyms":["अवटु","तिथि","शिला","उष्णिका","हिङ्गुपत्री","शिमि","कटभी","अङ्गुली","नाकुली","स्फिच्","अतसि","जटिला","आलू","ग्ना","हरिद्रा","बलाका","हरिताली","कङ्गु","गोधा","विधा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.95","page":"0230","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नील्यां स्त्र्यथ स्याद्द्रवनिष्पवायां","क्वाथो विपाके व्यसने च दुःखे ।","पृथुस्तु वैश्वानरराजभेद-","त्वक्पत्रिका मेचकजीरके ना ।","त्रय्यां महत्येष हुताशने तु","तुत्थः पुमानञ्जनगस्तु षण्ढे ॥ ९५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.5","meanings":["वैश्वानर","राजभेद","त्वक्पत्रिका","मेचक","जीरक","महत्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.65","page":"0312","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुरुर्निषेकादिकरे * ताता-","दिके सुराणामपि मन्त्रिणि स्यात् ।","विशेष्यवद्दुर्जरकेऽलघिष्ठे","पृथौ रुरुर्दैत्यविशेषरङ्क्वोः ॥ ६५ ॥"],"metre":"upendravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upendravajra · pāda 1 syl. None गुरुर्निषेकादिकरे * ताता (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.74","head":"गुरु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.28","page":"0321","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मञ्जरीवाचकस्तु स्त्रियां सम्मतो","मन्थरः सूचके कोशमन्थानयोः ।","स्यात्कुसुम्भे * * वाच्यलिङ्गः पृथौ","तादृशः सम्मतो वक्रमन्दाह्वये ॥ २८ ॥"],"metre":"sragvini","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sragvini · pāda 1 syl. None स्यात्कुसुम्भे * * वाच्यलिङ्गः पृथौ (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.137","head":"मन्थर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.7","page":"0346","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अगाधपृथ्वोः परवत्तुमुलस्तु कलिद्रुमे ।","स्याद्युद्धसंकुले क्लीबे बहुलः कृष्णपक्षके ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.63","head":"विपुल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.38","page":"0350","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तमालमस्त्री वरुणद्रुमे स्या-","त्तापिच्छवृक्षे तिलके कृपाणे ।","विशाल उर्वीपतिवृक्षभेदे","पृथौ स्त्रियां नाथ भवेद्गवाक्ष्याम् ॥ ३८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.94","head":"विशाल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.13","page":"0360","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमौ पृथौ मे[78a]चकजीरके च","स्याद्बाष्पिकायामवनौ महत्याम् ।","उर्वी भवेत्स्यन्दनभेदके तु","लघ्वी तथा ह्रस्वविवक्षितेऽपि ॥ १३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.29","head":"पृथ्वी"},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"2.266","page":"0145","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["हिङ्गुपत्र्यां पृथुः पृथ्वी दीर्घिका वारिपत्रिका ।","जतुका रामठी वंशपत्री पिण्डा शिवाटिका ॥ २६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.2.0.83","synonyms":["पृथ्वी","दीर्घिका","वारिपत्रिका","जतुका","रामठी","वंशपत्री","पिण्डा","शिवाटिका"]},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"4.337","page":"0182","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीरके तु कणाऽजाजी जरणः कणजीरकः ।","कृष्णेऽस्मिन् कारवी पृथ्वी सुगन्धा सुषवी पृथुः ॥ ३३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.4.0.2","synonyms":["जीरक","कणा","अजाजी","जरण","कणजीरक","कारवी","पृथ्वी","सुगन्धा","सुषवी"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.83","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्वभीरुः सृगालो भेरुः क्रोष्टा च मृगमत्तकः ।","मर्कटः स्यान्महावेगः कुरङ्गो भल्लुकः पृथुः ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 गा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.83","synonyms":["श्वभीरु","सृगाल","भेरु","क्रोष्टु","मृगमत्तक","मर्कट","महावेग","कुरङ्ग","भल्लुक"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"183","page":"0087","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["निस्तलं वर्तुलं वृत्तं स्थपुटं विषमोन्नतम् ।","दीर्घं प्रांशु विशालं च बहुलं पृथुलं पृथु ॥ १८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.183","synonyms":["निस्तल","वर्तुल","वृत्त","स्थपुट","विषमोन्नत","दीर्घ","प्रांशु","विशाल","बहुल","पृथुल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.811","page":"0112","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृथुः पुंस्यादिराजन्यभेदे वैन्य इति श्रुते ।","अन्यत्रापि क्वचित् पक्ष्ये वासुदेवस्य राजनि ॥ ८११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.811","meanings":["वैन्य","वासुदेवपक्ष्यराजन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.812","page":"0112","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["राज्ञस्त्रिशङ्कुसंज्ञस्य जनकेऽप्यनरण्यजे ।","विस्तीर्णे तु त्रि तत्रापि पृथुः पृथ्वीति वा स्त्रियाम् ॥ ८१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.812","meanings":["त्रिशङ्कुजनक","अनरण्यज","विस्तीर्ण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.813","page":"0112","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्री तु पृथ्वी पृथिव्यां स्यादुभयं कृष्णजरिके ।","पृथुः पृथ्वी च बाष्पाख्यभेषजे पृथुरेव सा ॥ ८१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 ज (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.813","meanings":["कृष्णजरिक","बाष्पाख्यभेषज"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.814","page":"0112","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["मर्कटे तु द्वयोः क्ली तु पृषत् पुण्ड्रे तु (?) विप्रुषि ।","तथा दध्युपसिक्ताज्ये पशुगात्रस्थबिन्दुषु ॥ ८१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.814","meanings":["मर्कट"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1347","page":"0165","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वन्यसंज्ञे तुरुष्काख्यनिर्यासे चाथ मन्थरम् ।","मन्दे वक्रे पृथौ च त्रि सूचके मन्दगामिनि ॥ १३४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1347","head":"मन्थर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.331","page":"0142","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदिराजः पृथुः प्रोक्तो हरिश्चन्द्रस्त्रिशङ्कुजः ।","कुवलाश्वो धुन्धुमार ऐलबौधौ पुरूरवाः ॥ ३३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.331","synonyms":["आदिराज","हरिश्चन्द्र","त्रिशङ्कुज","कुवलाश्व","धुन्धुमार","ऐल","बौध","पुरूरवस्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.291","page":"0199","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीलुः काण्डे तरौ पुष्पे परमाणौ मतङ्गजे ।","पृथुर्भूपे विशाले च पुरं मन्दिरदेहयोः ॥ २९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.9","meanings":["भूप","विशाल"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.7","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ऊर्ध्वं लेखगमानन्दमनन्तं सर्वगं पृथु ।","पुष्करं दुष्करं निष्कं नभः खं नभसं नभम् ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.7","synonyms":["ऊर्ध्व","लेखग","आनन्द","अनन्त","सर्वग","पुष्कर","दुष्कर","निष्क","नभस्","ख","नभस","नभ"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.11","page":"0026","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["राजमार्गे तु नल्वः स्यात्पृथु संसरणं तथा ।","निष्कुरं नीष्कुरं च स्यादुपनिष्कुरमित्यपि ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.11","synonyms":["नल्व","संसरण","निष्कुर","नीष्कुर","उपनिष्कुर"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.455","page":"0084","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["जीरके जीरणो जीर अ(आ?)जाजी वाथ कृष्णके ।","सुषवी कारवी पृथ्वी पृथुः कालोपकुञ्चिके ॥ ४५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.455","synonyms":["जीरक","जीरण","जीर","आजाजी","सुषवी","कारवी","पृथ्वी","कालोपकुञ्चिका"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.459","page":"0084","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सहस्रवेदी(दि?) जतुकं रामठं हिङ्गुरिष्यते ।","हिङ्गुवृक्षत्वचि दले बाष्पिका पृथुरित्यपि ॥ ४५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.459","synonyms":["सहस्रवेदि","जतुक","रामठ","हिङ्गु","बाष्पिका"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.689","page":"0116","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["विस्तीर्णे विकटं व्यूढं विकरालं च विस्तृतम् ।","विशङ्कटं विशालं च वद्रं स्थूलं बृहत्पृथु ॥ ६८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.689","synonyms":["विकट","व्यूढ","विकराल","विस्तृत","विशङ्कट","विशाल","वद्र","स्थूल","बृहत्"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"3.19","page":"0124","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पृथवः पृथुदेहाश्च मन्दाः संचारवर्जिताः ।","जन्तुसर्वस्वगिरकाः खण्डकाश्च सजीविनः ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.3.0.19","synonyms":["पृथुदेह","मन्द","संचारवर्जित","जन्तुसर्वस्वगिरक","खण्डक","सजीविन्"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"13.1.215","page":"0020","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृथुः स्त्रियां च त्वक्पत्रीकारवीकृष्णजीरके ।","सिक्थो भक्तपुलाके स्यान्मधूच्छिष्टे तु न द्वयोः ॥ २१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.13.1.3","meanings":["त्वक्पत्री","कारवी","कृष्णजीरक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.94","page":"0043","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["बृहद्विशालं विस्तीर्णं महच्च विपुलं पृथु ।","कठोरः कठिनो रूक्षो निष्ठुरः कर्कशः खरः ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.25","synonyms":["बृहत्","विशाल","विस्तीर्ण","महत्","विपुल","कठोर","कठिन","रूक्ष","निष्ठुर","कर्कश","खर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1137","page":"0177","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदिराजः पृथुर्वैन्यो मान्धाता युवनाश्वजः ॥ ११३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.928","synonyms":["आदिराज","वैन्य","मान्धातृ","युवनाश्वज"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.3.1921","page":"0315","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तनूनपात् तमोघ्नश्च कृपीटयोनिरञ्चतिः ।","उषर्बुधः पृथुः पुष्टः वीतिहोत्रश्च वञ्चतिः ॥ १९२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ट (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.3.5","synonyms":["तनूनपात्","तमोघ्न","कृपीटयोनि","अञ्चति","उषर्बुध","पुष्ट","वीतिहोत्र","वञ्चति"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2601","page":"0419","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उरु गुरु बहु स्फारं पृथु च पृथुलं पुनः ।","एतन्नामानि मन्यन्ते विशालस्य बुधैः सदा ॥ २६०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.145","synonyms":["उरु","गुरु","बहु","स्फार","पृथुल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.140","page":"0120","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदिराजः पृथुर्वैण्यः काकुस्थः स्यात् पुरञ्जयः ।","यौवनाश्वस्तु मान्धाता कट्वङ्गः स्याद्दिलीपकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.140","synonyms":["आदिराज","वैण्य","काकुस्थ","पुरञ्जय","यौवनाश्व","मान्धातृ","कट्वङ्ग","दिलीपक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.76","page":"0142","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कृष्णजीरे तु मुशवी मुषवी पृथुका पृथुः ।","कारवी पृथिवी काला पृथ्वी स्यादुपकुञ्चिका ॥","आर्द्रकं शृङ्गवेरं स्यात् शृङ्गवेरार्द्रकञ्च तत् ।","धन्याकं धान्यकं धान्यं धनिकञ्च धनीयकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.76","synonyms":["मुशवी","मुषवी","पृथुका","कारवी","पृथिवी","काला","पृथ्वी","उपकुञ्चिका","आर्द्रक","शृङ्गवेर","शृङ्गवेरार्द्रक","धन्याक","धान्यक","धान्य","धनिक","धनीयक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.82","page":"0143","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["गृहिणी मघुरासूपधूपनं जतुकं जतु ।","त्वक् पत्री त्वक् च तत्पत्री कवरी कर्वरी पृथुः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.82","synonyms":["गृहिणी","मधुरा","सूपधूपन","जतुक","जतु","त्वक्पत्री","त्वच्","पत्री","कवरी","कर्वरी"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.12","page":"0164","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अप्राग्र्यं न द्वयोरेते अप्रधानोपसर्जने ।","बृहद्विशालपृथुलं महत् पृथुविशङ्कटकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.12","synonyms":["अप्राग्र्य","अप्रधान","उपसर्जन","बृहत्","विशाल","पृथुल","महत्","विशङ्कटक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.4","page":"0227","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीथः पुंसि भास्करेऽग्नौ सलिले तु न पुंसकम् ।","पृथुरग्नौ नृपे पुंसि निपुणे महति त्रिषु ॥","त्वक्पत्रीकृष्णजिराहिफेणेषु च भवे स्त्रियाम् ।","प्रोथोऽस्त्री वाजिघोणायां कटे ना पथिके त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 सि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 जि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.4","meanings":["नृप","निपुण","महत्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.95","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मन्थरः पुंसि मत्थानवाधकोषफलेषु च ।","पृथुवक्रमन्दगामिजडेष्वपि भवेत्त्रिषु ॥","मकरो जलजन्तौ स्यान्निधिराशिविशेषयोः ।","मयूरो बर्हिचूडायामपामार्गशिखण्डिनोः ॥","महेन्द्र इन्द्राचलयोर्मधुत्रः कामुकालियोः ।","मन्दुरा वाजिशालायां तथा शयनवस्तुनि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.95","head":"मन्थर"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.60","page":"0193","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीरणो जरणः कणः जीरकः कृष्णजीरके ।","सुषवी दन्त्यमूर्धन्यतालवयान्तर्गता पृथुः ॥ ६० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 क (sub) pāda 4 syl. 2 लव (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.60","synonyms":["जीरण","जरण","कण","जीरक","सुषवी","सुसवी","सुशवी"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.225","page":"0236","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बाष्पीका पृथु-पृथ्व्यौ च स्यान्मयूरशिखोऽप्यसौ ।","मयूरो लोचतः ख्यातो मस्तको मर्कटोऽपि च ॥ २२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.225","synonyms":["बाष्पीका","पृथ्वी","मयूरशिख","मयूर","मस्तक","मर्कट"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.34","page":"0252","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पृथुलं पृथु विपुलं पुलं वद्रं च वड्रवत् ।","वरिष्ठं वर्गद्वितीयाप्तमारोहे समुच्छ्रयः ॥ ३४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 पृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.34","synonyms":["पृथुल","विपुल","पुल","वद्र","वड्र","वरिष्ठ","समुच्छ्रय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1452","page":"0176","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सहस्रवेधि जतुकं बाह्लीकं शूकधूपनम् ।","बाष्पिका कबरी पृथ्वी तत्पत्री कारवी पृथुः ॥ १४५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.59","synonyms":["सहस्रवेधिन्","जतुक","बाह्लीक","शूकधूपन","बाष्पिका","कबरी","पृथ्वी","तत्पत्री","कारवी"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1596","page":"0192","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["तरललोलचलाचलचञ्चलप्रचलकम्पनकम्प्रचलानि च ।","विकटपीनविशंकटपीवराः पृथुविशालबृहत्पृथुलोरवः ॥ १५९६ ॥"],"metre":"drutavilambita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.26","synonyms":["तरल","लोल","चलाचल","चञ्चल","प्रचल","कम्पन","कम्प्र","चल","विकट","पीन","विशंकट","पीवर","विशाल","बृहत्","पृथुल","उरु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.8.1835","page":"0223","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्जुनः कार्तवीर्यः स्यात् पृथुर्वैन्य उभौ समौ ।","निषधस्तु नलोऽथ स्याज्जनको मिथिलाधिपः ॥ १८३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.8.93","synonyms":["अर्जुन","कार्तवीर्य","वैन्य","निषध","नल","जनक","मिथिलाधिप"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.8.2","page":"0061","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्कन्धावारस्तु कटकः शिबिरं तु बलस्थितिः ।","आदिराजः पृथुर्वैन्यः काकुत्स्थस्तु पुरञ्जयः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.8.2","synonyms":["स्कन्धावार","कटक","शिबिर","बलस्थिति","आदिराज","वैन्य","काकुत्स्थ","पुरञ्जय"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.4.40","page":"0068","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["महावेगो दधिमुखः कुरंगो भल्लुकः पृथुः ।","वलीमुखो वनौकास्स गोलांगूलोऽसिताननः ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.4.40","synonyms":["महावेग","दधिमुख","कुरङ्ग","भल्लुक","वलीमुख","वनौकस्","गोलाङ्गूल","असितानन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.85","page":"0130","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कृष्णे तु जीरके पृथ्वी पृथुः कालोपकुंचिका ।","सुषवी कारवी फारी पृथ्विका पृथुशालिका ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.85","synonyms":["पृथ्वी","काला","उपकुंचिका","सुषवी","कारवी","फारी","पृथ्विका","पृथुशालिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.132","page":"0134","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पत्रेऽस्य करवी बाष्पी पृथ्विका कारवी पृथुः ।","तिन्तृणीके तु वृक्षाम्लं चुक्रं शुक्ती रुचिः स्त्रियाम् ॥ १३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.132","synonyms":["करवी","बाष्पी","पृथ्विका","कारवी","वृक्षाम्ल","चुक्र","शुक्ति","रुचि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.80","page":"0207","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["विशालमुरु विस्तीर्णं विपुलं पृथुलं पृथु ।","स्फारं भद्रं बृहद्व्यूढमुदूढं बहुलं बहु ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.80","synonyms":["विशाल","उरु","विस्तीर्ण","विपुल","पृथुल","स्फार","भद्र","बृहत्","व्यूढ","उदूढ","बहुल","बहु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.26","page":"0256","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पृथौ कराले विकटो विसृतं विगते तते ।","वदान्यो वल्गुवाग्दात्रोर्वरीयान् सत्तमेऽत्युरौ ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.26","head":"विकट"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}