{"stem":"पृषदश्व","iast":"pṛṣadaśva","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.4.1107","page":"43","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वायुः समीरसमिरौ पवनाशुगौ नभःश्वासो नभस्वदनिलश्वसनाः समीरणः ।","वातोऽहिकान्तपवमानमरुत्प्रकम्पनाः कम्पाङ्कनित्यगतिगन्धवहप्रभञ्जनाः ॥ ११०६ ॥","मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वो महाबलः ।","मारुतः स्पर्शनो दैत्यदेवो झञ्झा स वृष्टियुक् ॥ ११०७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.4.1","synonyms":["वायु","समीर","समिर","पवन","आशुग","नभःश्वास","नभस्वत्","अनिल","श्वसन","समीरण","वात","अहिकान्त","पवमान","मरुत्","प्रकम्पन","कम्पाङ्क","नित्यगति","गन्धवह","प्रभञ्जन","मातरिश्वन्","जगत्प्राण","महाबल","मारुत","स्पर्शन","दैत्यदेव","झञ्झा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.43","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्वसनः स्पर्शनो वायुर्मातरिश्वा सदागतिः ॥ ६१ ॥","पृषदश्वो गन्धवहो गन्धवाहानिलाशुगाः ।","समीरमारुतमरुज्जगत्प्राणसमीरणाः ॥ ६२ ॥","नभस्वद्वातपवनपवमानप्रभञ्जनाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.43","synonyms":["श्वसन","स्पर्शन","वायु","मातरिश्वन्","सदागति","गन्धवह","गन्धवाह","अनिल","आशुग","समीर","मारुत","मरुत्","जगत्प्राण","समीरण","नभस्वत्","वात","पवन","पवमान","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.75","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पवनः श्वसनो वायुर्मरुदनिलो मारुतो जगत्प्राणः ।","पृषदश्वः पवमानः प्रभञ्जनः स्पर्शनो वातः ॥ ७५ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.75","synonyms":["पवन","श्वसन","वायु","मरुत्","अनिल","मारुत","जगत्प्राण","पवमान","प्रभञ्जन","स्पर्शन","वात"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.4","page":"0380","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पृषदश्वो गन्धवहो जगत्प्राणः समीरणः ।","सदागतिर्गन्धवाहो निःपावश्चाशुगोऽनिलः ॥ ४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.4","synonyms":["गन्धवह","जगत्प्राण","समीरण","सदागति","गन्धवाह","निःपाव","आशुग","अनिल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.154","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गन्धवहः पवमानः पृषदश्व-वहन्त-मातरिश्वानः ।","वायु-प्रभञ्जन-जगत्प्राण-नभःश्वास-सर्पकान्त-सृकाः ॥ १५४ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.148","synonyms":["गन्धवह","पवमान","वहन्त","मातरिश्वन्","वायु","प्रभञ्जन","जगत्प्राण","नभःश्वास","सर्पकान्त","सृक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1029","page":"0131","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शते रश्मिषु मे(ध्यो?ष्यो)ऽथ मेनो ना पूर्वपार्थिवे ।","पृषदश्वाह्वये स्त्री तु मेना नार्यां स्त्रियां पुनः ॥ १०२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None शते रश्मिषु मे(ध्यो?ष्यो)ऽथ (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1029","head":"मेन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.15","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समीरः पवनो नित्यगतिः कम्पाकमारुतौ ।","[30] पृषदश्वो जगत्प्राणो नभस्वाननिलो मरुत् ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.15","synonyms":["समीर","पवन","नित्यगति","कम्पाक","मारुत","जगत्प्राण","नभस्वत्","अनिल","मरुत्"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.100","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेपण्यश्वसनो मारुत्पृषदश्वो मलिम्लुचः ।","स्पर्शश्च स्पर्शनो वीरुदाशुगश्च प्रभञ्जनः ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.100","synonyms":["क्षेपणि","श्वसन","मारुत्","मलिम्लुच","स्पर्श","स्पर्शन","वीरुध्","आशुग","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"5.328","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नभस्वाननिलो वातः पवमानः सदागतिः ।","मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वोऽग्निसख्यभृत् ॥ ३२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.5.0.2","synonyms":["नभस्वत्","अनिल","वात","पवमान","सदागति","मातरिश्वन्","जगत्प्राण","अग्निसख्यभृत्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.102","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सदागतिर्जगत्प्राणो नभस्वान्पवनोऽनिलः ।","श्वसनः पवमानश्च पृषदश्वः प्रकम्पनः ॥ १०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.44","synonyms":["सदागति","जगत्प्राण","नभस्वत्","पवन","अनिल","श्वसन","पवमान","प्रकम्पन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.4.1939","page":"0319","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जगत्प्राणश्चलः प्राणः पृषदश्वः समीरणः ।","समीरः समिरश्चैव मातरिश्वा महाबलः ॥ १९३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.4.2","synonyms":["जगत्प्राण","चल","प्राण","समीरण","समीर","समिर","मातरिश्वन्","महाबल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.150","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पृषदश्वो मातरिश्वा समीरः पवनानिलौ ।","खश्वास आशुगो बाहो धूलिध्वजः फणिप्रियः ।","मरुत्वातिर्नभः प्राणो भोगिकान्तः सदागतिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 ध्व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.150","synonyms":["मातरिश्वन्","समीर","पवन","अनिल","खश्वास","आशुग","बाह","धूलिध्वज","फणिप्रिय","मरुत्","वाति","प्राण","भोगिकान्त","सदागति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.125","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पवनसमीरसमीरणमारुतपृषदश्ववायुगन्धवहाः ।","स्पर्शनपवमानानिलवातमरुच्छ्वसनमातरिश्वानः ॥ १२५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.60","synonyms":["पवन","समीर","समीरण","मारुत","वायु","गन्धवह","स्पर्शन","पवमान","अनिल","वात","मरुत्","श्वसन","मातरिश्वन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.2.50","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शुष्मिर्महाबलो वेगी नभोजातः सदागतिः ।","नभस्वान् मारुतः शीघ्रः पृषदश्वः प्रकम्पनः ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.2.50","synonyms":["शुष्मि","महाबल","वेगिन्","नभोजात","सदागति","नभस्वत्","मारुत","शीघ्र","प्रकम्पन"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}