{"stem":"पौरुष","iast":"pauruṣa","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.600","page":"26","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ऊर्ध्वीकृतभुजापाणिर्न्नरमानं तु पौरुषम् ॥ ६०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.336","synonyms":[]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.375","page":"27","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शुक्रं रेतो बलं वीर्यं बीजं मज्जसमुद्भवम् ।","आनन्दप्रभवं पुंस्त्वमिन्द्रियं किट्टवर्जितम् ॥ ६२९ ॥","पौरुषं प्रधानधातुर्लोम रोम तनूरुहम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 प्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.375","synonyms":["शुक्र","रेतस्","बल","वीर्य","बीज","मज्जसमुद्भव","आनन्दप्रभव","पुंस्त्व","इन्द्रिय","किट्टवर्जित","प्रधानधातु","लोमन्","रोमन्","तनूरुह"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.739","page":"31","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पौरुषं विक्रमः शौर्यं शौटीर्यं च पराक्रमः ॥ ७३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.521","synonyms":["विक्रम","शौर्य","शौटीर्य","पराक्रम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.87","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["ऊर्ध्वविस्तृतदोः पाणिनृमाने पौरुषं त्रिषु ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.153","synonyms":[]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.224","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्थानं पौरुषे तन्त्रे सन्निविष्टोद्गमेऽपि च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.224","head":"उत्थान"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.430","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुम्भावे तत्क्रियायां च पौरुषं विषमप्सु च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.430","meanings":["पुंभाव","तत्क्रिया"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.723","page":"0083","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्राणः स्थाम बलं द्युम्नमोजः शुष्म तरः सहः ।","प्रतापः पौरुषं तेजो विक्रमः स्यात्पराक्रमः ॥ ७२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.38","synonyms":["प्राण","स्थामन्","बल","द्युम्न","ओजस्","शुष्म","तरस्","सहस्","प्रताप","तेजस्","विक्रम","पराक्रम"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.805","page":"0093","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यासेऽपि विग्रहः स्यान्मानविशेषेऽपि पौरुषव्यामौ ।","हेला प्रस्तावेऽपि प्रग्रह आबन्धनेऽप्युक्तः ॥ ८०५ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.19","meanings":["मानविशेष"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.3.16","page":"0128","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्थानं गृहवास्त्वन्ते स्यादुत्थानं च पौरुषे ।","उद्योगेऽपि च उत्थानं तन्त्रे उत्थानमुद्गतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.3.16","head":"उत्थान"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"24.1.3","page":"0141","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूमिभुवौ स्थानमात्रे जामिः स्वसृकुलस्त्रियोः ।","खर्मं स्यात्पौरुषे क्षौमे आमोऽपक्वे गदान्तरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 भु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.24.1.3","head":"खर्म"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"24.2.19","page":"0144","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पञ्चमो रागभेदे स्यात्पञ्चानां पूरणोऽपि यः ।","व्यायामः पौरुषे माने व्यायामश्च परिश्रमः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.24.2.19","head":"व्यायाम"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"30.3.6","page":"0218","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पौरुषं पुरुषस्योक्तं भावे कर्मणि रेतसि ।","ऊर्ध्वबाहुद्वयोर्माने पुंसः पौरुषमुच्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.30.3.6","meanings":["भाव","कर्मन्","रेतस्","ऊर्ध्वबाहुद्वयमान"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.187","page":"0041","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वियामो हस्तचापार्थो हस्तबाह्वोर्यदन्तरम् ।","तिर्यक् स्यादथ पुरुषप्रमाणो पौरुषं त्रिषु ॥ १८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 द (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.187","synonyms":["वियाम"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.232","page":"0046","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वाजं तेजः स्त्रियां शुक्रवर्द्धिनी कौशिकीत्यपि ।","शुक्रमानन्दजं पुंस्त्वं तेजोवीर्यं च पौरुषम् ॥ २३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.232","synonyms":["वाज","तेजस्","शुक्रवर्द्धिनी","कौशिकी","शुक्र","आनन्दज","पुंस्त्व","तेजोवीर्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.95","page":"0218","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["दिष्टिमात्रं प्रस्थमात्रं पञ्चमात्रमितीरयेत् ।","ऊर्ध्वविस्तृतदोःपाणेर्नुर्माने पौरुषं त्रिषु ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.970","synonyms":[]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.96","page":"0218","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुरुषद्वयसं च स्यादस्मिन्पुरुषदघ्नवत् ।","स्याद्द्वादशाङ्गुलं छायामानं पौरुषमत्र च ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.971","synonyms":["पुरुषद्वयस","पुरुषदघ्न"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.45","page":"0223","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["इ[90a]न्द्रियं बीजमानन्दप्रभवं किट्टवर्जितम् ।","प्रधानं पौरुषं पुंस्त्वं गर्भकृद्धातुरित्यपि ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None न्द्रियं बीजमानन्द (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1016","synonyms":["इन्द्रिय","बीज","आनन्दप्रभव","किट्टवर्जित","प्रधान","पुंस्त्व","गर्भकृत्","धातु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.68","page":"0250","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दण्डपारुष्यमित्येतद्धेयं व्यसनसप्तकम् ।","पौरुषं विक्रमः[110b]शौर्यं शौण्डीर्यं च पराक्रमः ॥ ६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1300","synonyms":["दण्डपारुष्य","व्यसन","विक्रम","शौर्य","शौण्डीर्य","पराक्रम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.38","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इच्छाकृतौ च प्रतिरोधने तथा","[तथा] समाधेर्विनिवर्तनेऽपि ।","उत्थानमुद्योगरणोर्ध्वभावे","स्यात्पौरुषे पुस्तकतन्त्रयोश्च ॥ ३८ ॥"],"metre":"upajati_mixed","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.59","head":"उत्थान"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.68","page":"0281","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खर्मं दुकूलेऽपि च पौरुषे च","घर्मो निदाघे च तथातपे ना ।","स्वेदोदके चोष्णगतस्तु न स्त्री","क्लीबे तु[32a]जिह्म तगरद्रुमे स्यात् ॥ ६८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 2 syl. 5 ह्म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.15","head":"खर्म"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.91","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["एलायां करके च दाडिम इति त्रय्यामथो भेषजे","गोधूमो नरि नागरङ्ग उदितो व्रीहेर्विभेदेऽपि च ।","व्याया[34a]मो नरि पौरुषे श्रमविधौ स्याद्दुर्गसंचारके","सर्पे पाशिनि कुक्कुरे नरि विलोमः स्यात्प्रतीपेऽन्यवत् ॥ ९१ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.39","head":"व्यायाम"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.48","page":"0374","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्पौरुषं च त्रिषु पूरुषस्य","भावे क्रियायां वचने च धाम्नि ।","ऊर्ध्वं तथा विस्तृतबाहुपाणे-","र्नरस्य मानेऽपि वदन्ति तद्वत् ॥ ४८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.61","meanings":["पुरुषभाव","क्रिया","वचन","धामन्","मान"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"171","page":"0082","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्षामं शान्तं कृशं क्षीणं हीनं जीर्णं च वैरिणाम् ।","शीर्णावसानं दूनं च धैर्यं शौर्यं च पौरुषे ॥ १७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.171","synonyms":["क्षाम","शान्त","कृश","क्षीण","हीन","जीर्ण","शीर्ण","अवसान","दून","धैर्य","शौर्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.2.2","page":"0006","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ओष्ठस्थानस्वरे चाथ ग्लौर्वपुर्ग्लानिचन्द्रयोः ।","आकाशे दिवसे च द्युः पुमानात्मनि पौरुषे ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.2.2","head":"पुम्स्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.30","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रभावे पौरुषे सत्त्वे ज्वलत्यन्नात्मनोरपि ।","तोकं पुत्रे च पुत्र्यां च द्रव्यं त्वर्थे गुणाश्रये ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.30","head":"तेजस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1441","page":"0165","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["माहात्म्ये पौरुषे त्वस्त्री पिशाचादौ च जन्तुषु ।","प्राणे चाथ समं तुल्ये साधौ च त्रिषु स त्वयम् ॥ १४४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1441","head":"सत्त्व"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.188","page":"0027","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अमोघ उत्पत्तिक्षेत्रेऽप्युक्तो वावीर इत्यथ ।","व्यायामः पौरुषे व्यामे स्पर्धायां दुर्गसञ्चरे ॥ १८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.188","head":"व्यायाम"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.14","page":"0034","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्थानमुद्गमे वास्तौ तन्त्रेहापौरुषेषु च ।","औदरस्य मलस्यापि स्रुतौ स्याद्रभसः पुनः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.14","head":"उत्थान"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1216","page":"0153","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रोक्षणं तु वधे यज्ञपशोरभ्युक्षणेऽम्भसा ।","पौरुषं तु नपि प्रोक्तं पुंसः स्याद्भावकर्मणोः ॥ १२१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1216","meanings":["भाव","कर्मन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1217","page":"0153","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["शौर्ये रेतसि च त्रिस्तु पुंसः सम्बन्धिवस्तुषु ।","ऊर्ध्वविस्तृतदोःपाणिनृमानेऽथ नृलिङ्गकः ॥ १२१७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1217","meanings":["शौर्य","रेतस्","पुंसम्बन्धिन्","ऊर्ध्वविस्तृतदोःपाणिनृमान"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.283","page":"0136","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["करङ्कः स्याच्छरीरास्थि मज्जा शुक्रकरोऽपि च ।","शुक्रं वीर्यं बलं रेतः पौरुषं किट्टवर्जितम् ॥ २८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.283","synonyms":["करङ्क","शरीरास्थि","मज्जन्","शुक्र","वीर्य","बल","रेतस्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.359","page":"0146","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वचःपारुष्यपाने च पारुष्यं चार्थदण्डयोः ।","पराक्रमोऽपि शौण्डीर्यं शौर्यविक्रमपौरुषम् ॥ ३५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.359","synonyms":["वचःपारुष्य","पान","पारुष्य","अर्थदण्ड","पराक्रम","शौण्डीर्य","शौर्य","विक्रम"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.3.64","page":"0169","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्जो बले च मासस्य विशेषे त्र्यक्षरा यथा ।","उत्थानं पौरुषे सैन्य उद्गमोद्यमयोरपि ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.3.3","head":"उत्थान"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.2.19","page":"0036","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पराक्रमः पौरुषं च बलं शौर्यं च विक्रमम् ।","ओजः प्राणस्तरः स्थाम शक्तिर्वीर्यं तथोर्जवत् ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.2.13","synonyms":["पराक्रम","बल","शौर्य","विक्रम","ओजस्","प्राण","तरस्","स्थामन्","शक्ति","वीर्य","ऊर्ज्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.965","page":"0147","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["बाहुचापो वियामश्च व्यायामो व्यामकः पुनः ।","ऊर्ध्वीकृतभुजाहस्त-नरमानं तु पौरुषम् ॥ ९६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.700","synonyms":["बाहुचाप","वियाम","व्यायाम","व्यामक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1015","page":"0156","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आनन्दप्रभवं किट्टवर्जितं रेत इन्द्रियं ।","प्रधानधातुः पौरुषं चेति शुक्रस्य कथ्यते ॥ १०१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 पौ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.766","synonyms":["आनन्दप्रभव","किट्टवर्जित","रेतस्","इन्द्रिय","प्रधानधातु"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1027","page":"0189","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शौण्डीर्यं पौरुषं शौर्यं विक्रमश्च पराक्रमः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1027","synonyms":["शौण्डीर्य","शौर्य","विक्रम","पराक्रम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.304","page":"0102","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["व्यासः सकरयोर्बाह्वोस्ततयोर्वक्रमन्तरम् ।","ऊर्ध्वातते बाहुपाणौ नृमाने त्रिषु पौरुषम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.304","synonyms":["व्याम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.37","page":"0236","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्थानं पौरुषे तन्त्रे पुस्तकोद्यमसंयुगे ।","प्राङ्गनोद्यमहर्षेषु मलोत्सर्गेषु न द्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.37","head":"उत्थान"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.25.7","page":"0253","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्त्रियान्तु शुभे वल्ये क्षेमा गौर्य्यामपि स्त्रियाम् ।","क्षौमं स्याद्दुकूले चाट्टे पुनपुंसकयोरिह ॥","क्षौमन्तु शणजेऽपि स्यादतसीजे नपुंसकम् ।","खर्मश्च पौरुषेऽपि स्यात्कोषजांशुक इत्यपि ॥","गमो नाक्षविवर्ते स्यादपर्यालोचिते पथि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 कू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.25.7","head":"खर्म"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.22","page":"0293","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीयूषममृते सप्तदिवसावधिदुग्धके ।","पुरुषः सांख्यतत्त्वज्ञे पुन्नागभूरुहात्मनोः ।","पौरुषं पुरुषस्यैव प्रभावे कर्मभावयोः ।","ऊर्द्धविस्तृत …मारिषी दक्षमातरि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.22","meanings":["प्रभाव","कर्मन्","भाव"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1032","page":"0129","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पौरुषं पौरुषेयं च पुरुषाणां कदम्बके ।","मानुष्यकं मनुष्याणामथ स्त्री वनिता वधूः ॥ १०३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.2","synonyms":["पौरुषेय","मानुष्यक","स्त्री","वनिता","वधू"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1077","page":"0133","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":true,"verse":["पुंसि रत्निररत्निस्तु निष्कनिष्ठेन मुष्टिना ।","पौरषं तु त्रिषूद्बाहुनृमानेऽथ सहस्तयोः ॥ १०७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.47","synonyms":["रत्नि","अरत्नि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1379","page":"0167","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["द्वन्द्वं तु बाहुयुद्धं स्यान्नियुद्धमथ पौरुषम् ।","तेजः पराक्रमः प्राणो विक्रमः शक्तिरित्यपि ॥ १३७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.114","synonyms":["द्वन्द्व","बाहुयुद्ध","नियुद्ध","तेजस्","पराक्रम","प्राण","विक्रम","शक्ति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2126","page":"0257","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रदरा बाणरुग्भङ्गाः प्रतापौ पौरुषातपौ ।","प्रत्ययः ख्यातिविश्वासशपथज्ञानहेतुषु ॥ २१२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.267","head":"प्रताप"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2136","page":"0258","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["प्रग्रीवमस्त्री ग्रीवायां प्रासादे कलशेऽपि च ।","त्रिषूर्ध्वबाहुपुंमाने स्त्रीणां पुंवद्धृतिस्थितौ ॥ २१३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.277","meanings":["पुंमान","पुंवद्धृतिस्थिति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2137","page":"0259","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुरुषाणां समूहे च पौरुषं स्यान्नपुंसके ।","फेनिला बदरेऽरिष्टे पुंसि फेनवति त्रिषु ॥ २१३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.278","meanings":["पुरुषसमूह"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2159","page":"0261","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रभावे पौरुषेऽङ्केऽथ ललनं केलिशोभयोः ।","नीलिन्यां मांसपिण्डे च मणिभ्रुवि च लोचकः ॥ २१५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.300","head":"ललाम"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.199","page":"0160","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सूर्यमन्थानयोर्मन्थः साक्तवेऽप्यथ मन्मथः ।","कपित्थे कामदेवेऽपि रथः पौरुषदेहयोः ॥ १९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.207","head":"रथ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.439","page":"0248","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दक्षः प्रजापतौ ताम्रचूडे हरवृषे पटौ ।","पौरुषं मानभेदे च पुन्नागे पुरुषो नरे ॥ ४३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.455","meanings":["मानभेद"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.83","page":"0179","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["त्रिषु तु परे चत्वारः पौरुषमुद्बाहुपुंमाने ।","गलो निगरणः कण्ठो गरो ग्रीवा तु कन्धरा ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.83","synonyms":["गल","निगरण","कण्ठ","गर","ग्रीवा","कन्धरा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.111","page":"0182","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रेतो बीजं वरं वीर्यं हर्षजं स्नेहु पौरुषम् ।","शुक्लं प्रधानधातुश्च धातवोऽमी नवाष्ट वा ॥ १११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.111","synonyms":["रेतस्","बीज","वर","वीर्य","हर्षज","स्नेह","शुक्ल","प्रधानधातु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.54","page":"0243","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदाजिर्युधि मार्गे च रक्षोवृक्षौ पलाशिनौ ।","प्रतिघौ रुट्प्रतीघातौ प्रतापौ पौरुषातपौ ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.54","head":"प्रताप"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.68","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्पर्धायां पौरुषे व्यामे व्यायामोऽथ परिक्रमे ।","विहारः सौगतावासे क्रीडायाञ्चाथ विग्रहः ॥ ६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.68","head":"व्यायाम"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.5","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्थानमुद्यमे वास्तौ तन्त्रेहापौरुषेषु च ।","उद्धानमुद्गमे चुल्ल्यामौशीरे दण्डचामरे ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.5","head":"उत्थान"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.57","page":"0261","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["पिनाकोऽस्त्री रजोवर्षे शूले शंकरधन्वनि ।","त्रिषूर्ध्वबाहुपुंमात्रे क्ली पुंसो भावकर्मणोः ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.57","meanings":["ऊर्ध्वबाहुपुंमात्र","पुंभाव","पुंकर्मन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.72","page":"0262","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लालसा तु न नौत्सुक्ये दौहृदाद्यभिलाषयोः ।","ललामोऽस्त्री ललामापि प्रभावे पौरुषे ध्वजे ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.72","head":"ललाम"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}