{"stem":"प्रणव","iast":"praṇava","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.154","page":"15","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वेदान्तः स्यादुपनिषदोङ्कारप्रणवौ समौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.154","synonyms":["वेदान्त","उपनिषद्","ओङ्कार"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.7","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिक्षेत्यादि श्रुतेरङ्गमोङ्कारप्रणवौ समौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.7","synonyms":["शिक्षा","अङ्ग","ओङ्कार"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.8","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वाग्वाणी भारती भाषा गौर्गीर्ब्राह्मी सरस्वती ।","ओङ्कारः प्रणवः प्रोक्तस्त्रयो वेदास्त्रयी स्मृताः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.8","synonyms":["वाच्","वाणी","भारती","भाषा","गो","गिर्","ब्राह्मी","सरस्वती","ओङ्कार","त्रयी"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"48","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पणवः पणवा च स्यात्प्रणवोऽप्यत्र वर्तते ।","कलाहका काहका च काहलोऽप्यत्र वर्तते ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.48","synonyms":["पणव","पणवा","कलाहका","काहका","काहल"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"10.1.6","page":"0036","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लटौ प्रमादवाग्दोषौ पटो वस्त्रप्रियाल[21]योः ।","उरोष्टः प्रणवे क्षीरे कृपीटमुदरे जले ।","अवटौ खिलभूगर्तौ पर्पटौ पिष्टकौषधी ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.10.1.6","head":"उरोष्ट"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.66","page":"0424","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आनकश्चापि भेरिः स्त्री दुन्दुभिश्चानकः पुमान् ।","प्रणवः पणवस्तुल्यौ पटहोऽस्त्र्यथ मर्दलः ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.66","synonyms":["आनक","भेरि","दुन्दुभि","पणव","पटह","मर्दल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.67","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ओंकारो वेदादिः प्रणवो वेदस्त्वृषिर्निगमः ।","आम्नाय-स्वाध्यायागमाः श्रुतिः[39a] छन्दः ॥ ६७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.63","synonyms":["ओंकार","वेदादि","वेद","ऋषि","निगम","आम्नाय","स्वाध्याय","आगम","श्रुति","छन्दस्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.87","page":"0284","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आदौ प्रधाने परमः परस्मिन्","विशेष्यवत्स्यात्प्रणवे तु षण्ढे ।","आदौ प्रधाने प्रथमोऽन्यवत्स्यात्","पुष्पे फलेऽस्त्री कुसुमं दृगार्तौ ॥ ८७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.35","head":"परम"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.525","page":"0087","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिषु तूच्चैस्तरे शब्दे विशदेऽप्यथ पङ्कजे ।","प्रणवे च नपि स्त्री तु तारा योषिति वालिनः ॥ ५२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.525","head":"तार"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.133","page":"0022","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पारम्पर्यप्रसङ्गेऽपि प्राणिनां गर्भमोचने ।","प्रेरणे प्रसृतौ चाथ प्रसरः प्रणवे स्मृतः ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.133","head":"प्रसर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.135","page":"0023","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसरे चाप्यभाषिष्ट प्रणवस्तु स्तुतावपि ।","ओङ्कारे प्रलयस्तु स्यान्मृत्यावस्पन्दनस्थितौ ॥ १३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.135","meanings":["स्तुति","ओङ्कार"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.7","page":"0047","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परमाणौ ब्रह्माणि च प्रणवे तु नृशण्डयोः ।","त्रिस्त्वक्षरितरि स्याच्चाविद्यमानक्षरे तथा ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.7","head":"अक्षर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.168","page":"0026","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आन्वीक्षिकी न्यायवीद्या मीमांसा च विचारणा ।","ओंकारः प्रणवो वेदान्तः स्यादुपनिषत्तथा ॥ १६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.168","synonyms":["आन्वीक्षिकी","न्यायविद्या","मीमांसा","विचारणा","ओंकार","वेदान्त","उपनिषद्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.361","page":"0047","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपनिषच्च वेदान्तो वेदसारस्य नामनी ।","मन्त्रबीजञ्च प्रख्यातमोङ्कारप्रणवाविमौ ॥ ३६१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 नि (sub) pāda 3 syl. 5 ञ्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.323","synonyms":["उपनिषद्","वेदान्त","मन्त्रबीज","ओङ्कार"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.354","page":"0025","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["च्छन्दश्चेति षडङ्गानि वेदानां वैदिको विदुः ।","वेदादिः प्रणवो ब्रह्माक्षर उङ्कार ईरितः ।","अथेतिहासो व्यासादिरचितो भारतादिकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.354","synonyms":["छन्दस्","वेदादि","ब्रह्माक्षर","उङ्कार","इतिहास"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.421","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["झर्झरो झल्लरी झल्ली झत्नरी झर्झरीत्यपि ।","पणवः प्रणवः पाङ्कः प्राङ्कणः पणवेत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.421","synonyms":["झर्झर","झल्लरी","झल्ली","झत्नरी","झर्झरी","पणव","पाङ्क","प्राङ्कण","पणवा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.48","page":"0302","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मा विकल्पे वारणे स्यात्स्मातीते पादपूरणे ॥","मा स्म स्यान्मङ्गले तथ्ये वारणेऽन्यकृतावपि ।","अमासहार्थे रश्म्यर्थे निकरार्थे रसार्थके ॥","अज्ञाते विस्मये स्मृत्यामुद्यमार्थे निगद्यते ।","उं प्रश्ने चाभ्युपगमे क्रोधे च कोपगर्जिते ॥","ऊं पृच्छायामपक्रोशे रोषोक्तौ दम्भभाषिते ।","उमङ्गीकारकल्याणप्रणवोपक्रताह्वये ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.48","head":"ओम्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.2.15","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ओंकारः प्रणवो ब्रह्मच्छन्दसी तु श्रुतिस्त्रयी ।","निगमो वेद आम्नाय आगमानुश्रवावपि ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.2.6","synonyms":["ओंकार","ब्रह्मन्","छन्दस्","श्रुति","त्रयी","निगम","वेद","आम्नाय","आगम","अनुश्रव"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"1.4","page":"0001","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उः शिवः प्रणवं विष्णुर्दक्षकर्णोऽमरेश्वरः ।","ऊ-रर्घीशो वामकर्णः कथितो मधुसूदनः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.1.0.4","head":"उ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"1.32","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ओङ्कारः प्रणवो ध्रुवश्च गिरिजे! तारश्च वेदादिको","ह्रीं लज्जा गिरिजा च शक्तिरपि हृल्लेखा च माया परा ।","श्रींकारः कमला च विष्णुवनिता क्रोङ्कारबीजं शृणिः","स्वाहा वह्निवधूः शिरोऽपि ठयुगं फट्कारमस्त्राक्षरम् ॥ ३२ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.1.0.32","head":"ओं"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.1.1","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ओङ्कारो वर्त्तुलस्तारो वामश्च हंसकारणम् ।","मन्त्राद्यः प्रणवः सत्यं बिन्दुशक्तिस्त्रिदैवतम् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.1.1","synonyms":["वर्त्तुल","तार","वाम","हंसकारण","मन्त्राद्य","सत्य","बिन्दुशक्ति","त्रिदैवत"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.2","page":"0035","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ध्रुवस्तारस्त्रिवृद्ब्रह्म वेदाद्य(दि)स्तारकोव्ययः ।","प्रणवश्च त्रिमात्रोऽपि ओङ्कारो ज्योतिरादिमः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.2","synonyms":["ध्रुव","तार","त्रिवृत्","ब्रह्मन्","वेदाद्य","तारक","अव्यय","त्रिमात्र","ओङ्कार","ज्योतिस्","आदिम"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"6.1","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ध्रुवस्तारस्तथौङ्कारो मूलज्योतिः शिवोऽव्ययः ।","वेदाद्यस्तारकोऽव्यक्तः शाखादिः प्रणवः स्मृतः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.6.0.1","synonyms":["ध्रुव","तार","ओङ्कार","मूलज्योतिस्","शिव","अव्यय","वेदाद्य","तारक","अव्यक्त","शाखादि"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"7.1.9","page":"0047","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ॐकारो वर्तुलस्तारो बिन्दुशक्तिस्त्रितत्त्वकम् ।","प्रणवश्चन्द्र साद्यश्च पञ्चदेवो ध्रुवस्त्रिकः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.7.1.1","synonyms":["ओंकार","वर्तुल","तार","बिन्दु","शक्ति","त्रितत्त्वक","चन्द्र","साद्य","पञ्चदेव","ध्रुव","त्रिक"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.1.2","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रणवस्तारकोऽव्यक्तो वेदादिश्च शिवोऽव्ययः ।","आदिमश्च ध्रुवोङ्कारौ मूलज्योतिः शिवादिकः ।","त्रिवृद्ब्रह्मा त्रिमात्रश्च शब्दाः प्रणववाचकाः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.1.1","synonyms":["तारक","अव्यक्त","वेदादि","शिव","अव्यय","आदिम","ध्रुव","ओङ्कार","मूलज्योतिस्","शिवादिक","त्रिवृत्","ब्रह्मन्","त्रिमात्र"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"10.32","page":"0063","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रणवो विषबीजं स्यात् ध्रुवं हालाहलं स्मृतम् ।","कालः श्रुतिमुखं ज्ञेयं बहुरूपि निरञ्जनम् ॥प्रणवम्॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.10.0.32","synonyms":["विषबीज","ध्रुव","हालाहल","काल","श्रुतिमुख","बहुरूपिन्","निरञ्जन"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.466","page":"0260","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ही विस्मये प्रमोदे च ओमेवं प्रणवार्थयोः ।","युक्तार्थे चाधुनार्थे च साम्प्रतं तद्विदो विदुः ॥ ४६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.482","head":"ओम्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.233","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रयुक्तं धारणाद्येतत्त्रयमेकत्र संयमः ।","ओंकारः प्रणवस्तारस्तारकं सर्वविन्मतिः ॥ २३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.233","synonyms":["संयम","ओंकार","तार","तारक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.38","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्राणस्तु प्रणवे जीवे जीविते परमात्मनि ।","इन्द्रिये वायुभेदे च बलान्तर्यामिणोरापि ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 रा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.38","head":"प्राण"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.3","page":"0257","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षरोऽसौ हरौ धातर्यक्षरं प्रणवे विधौ ।","धर्मे वर्णे तपःक्रत्वोः खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.3","head":"अक्षर"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}