{"stem":"बर्हिस्","iast":"barhis","found":true,"koshas":18,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.820","page":"33","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["यज्ञो यागः सवः सत्त्रं स्तोमो मन्युर्मखः क्रतुः ।","संस्तरः सप्ततन्तुश्च वितानं बर्हिरध्वरः ॥ ८२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.640","synonyms":["यज्ञ","याग","सव","सत्त्र","स्तोम","मन्यु","मख","क्रतु","संस्तर","सप्ततन्तु","वितान","अध्वर"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.3.1","page":"43","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः ।","कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् ॥ १०९७ ॥","कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू ।","अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः ॥ १०९८ ॥","शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-","ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः ।","बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौ","बर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः ॥ १०९९ ॥","विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य च ।"],"metre":"upajati_12","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.3.1","synonyms":["वह्नि","बृहद्भानु","हिरण्यरेतस्","धनंजय","हव्यहविस्","हुताशन","कृपीटयोनि","दमुनस्","विरोचन","आशुशुक्षणि","छागरथ","तनूनपात्","कृशानु","वैश्वानर","वीतिहोत्र","वृषाकपि","पावक","चित्रभानु","अप्पित्त","धूमध्वज","कृष्णवर्त्मन्","अर्चिष्मत्","शमीगर्भ","तमोघ्न","शुक्र","शोचिष्केस","शुचि","हुतवह","उषर्बुध","सप्तमन्त्रज्वालाजिह्व","ज्वलन","शिखिन्","जागृवि","जातवेदस्","बर्हिःशुष्मन्","अनिलसख","वसु","रोहिताश्व","आश्रयाश","ज्योतिस्","दहन","बहुल","हव्यवाह","अनल","अग्नि","विभावसु","सप्तोदर्चिस्","स्वाहा","आग्नेयी"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.5.128","page":"46","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दर्भः कुशः कुथो बर्हिः पवित्रमथ तेजनः ।","गुन्द्रो मुञ्जः शरो दूर्वा त्वनन्ता शतपर्विका ॥ ११९२ ॥","हरिताली रुहा पोटगलस्तु धमनो नडः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.5.128","synonyms":["दर्भ","कुश","कुथ","पवित्र","तेजन","गुन्द्र","मुञ्ज","शर","दूर्वा","अनन्ता","शतपर्विका","हरिताली","रुहा","पोटगल","धमन","नड"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"4.33","page":"4","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आशयाशशुष्मबर्हिर्बहिरुत्थदमूनसः ॥ ९९ ॥","अग्नौ क्षणप्रभा विद्युद्गन्धवाहसदागती ।","वायौ चरणपोऽपि द्रुस्त्वक्त्वचा स्तबके पुनः ॥ १०० ॥","गुलुञ्छुलुम्बी माकन्दरसालावपि चूतवत् ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.4.0.33","synonyms":["आशय","आश","शुष्म","बहिरुथ्थ","दमूनस्","क्षणप्रभा","गन्धवाह","सदागति","चरणप","त्वचा","गुलुञ्छ","उलुम्बी","माकन्द","रसाल"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.56","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अग्निर्वैश्वानरो वह्निर्वीतिहोत्रो धनञ्जयः ।","कृपीटयोनिर्ज्वलनो जातवेदास्तनूनपात् ॥ ५३ ॥","बर्हिः शुष्मा कृष्णवर्त्मा शोचिष्केश उषर्बुधः ।","आश्रयाशो बृहद्भानुः कृशानुः पावकोऽनलः ॥ ५४ ॥","रोहिताश्वो वायुसखः शिखावानाशुशुक्षणिः ।","हिरण्यरेता हुतभुग्दहनो हव्यवाहनः ॥ ५५ ॥","सप्तार्चिर्दमुनाः शुक्रश्चित्रभानुर्विभावसुः ।","शुचिरप्पित्तमौर्वस्तु वाडवो वडवानलः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 वा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.36","synonyms":["अग्नि","वैश्वानर","वह्नि","वीतिहोत्र","धनञ्जय","कृपीटयोनि","ज्वलन","जातवेदस्","तनूनपात्","शुष्मन्","कृष्णवर्त्मन्","शोचिष्केश","उषर्बुध","आश्रयाश","बृहद्भानु","कृशानु","पावक","अनल","रोहिताश्व","वायुसख","शिखावत्","आशुशुक्षणि","हिरण्यरेतस्","हुतभुज्","दहन","हव्यवाहन","सप्तार्चिस्","दमुनस्","शुक्र","चित्रभानु","विभावसु","शुचि","अप्पित्त","और्व","वाडव","वडवानल"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.62","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सप्तार्चिर्बहुलः शिखी हुतवहो वैश्वानरोऽग्निर्वसु-","र्वह्निर्वायुसखः सितेतरगतिः स्वाहाप्रियः पावकः ।","अर्चिष्मान् ज्वलनः कृशानुरनलो धूमध्वजो हव्यवाट्,","बर्हिर्ज्योतिरुषर्बुधश्च दहनः स्याच्चित्रभानुः शुचिः ॥ ६२ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.62","synonyms":["सप्तार्चिस्","बहुल","शिखिन्","हुतवह","वैश्वानर","अग्नि","वसु","वह्नि","वायुसख","सितेतरगति","स्वाहाप्रिय","पावक","अर्चिष्मत्","ज्वलन","कृशानु","अनल","धूमध्वज","हव्यवाह्","ज्योतिस्","उषर्बुध","दहन","चित्रभानु","शुचि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.191","page":"0024","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घासस्तु यवसः प्रोक्तो बर्हिर्दर्भः कुथः कुशः ।","उलपो वल्वजः प्रोक्त इषीका काश उच्यते ।","हरिताली भवेद्दूर्वा शरो मुञ्ज इति स्मृतः ॥ १९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.36","synonyms":["घास","यवस","दर्भ","कुथ","कुश","उलप","वल्वज","इषीका","काश","हरिताली","दूर्वा","शर","मुञ्ज"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.414","page":"0048","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["यागो यज्ञः क्रतुः स्तोमः सप्ततन्तुर्मखोऽध्वरः ।","वितानं संस्तरो बर्हिः सवः सत्त्रं च कथ्यते ॥ ४१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.260","synonyms":["याग","यज्ञ","क्रतु","स्तोम","सप्ततन्तु","मख","अध्वर","वितान","संस्तर","सव","सत्त्र"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.1.4","page":"0219","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बर्हिर्दर्भे हुताशे स्यादर्चिर्धाममयूखयोः ।","स्रोतोऽम्बुवेगेन्द्रिययो रोकश्चाश्रयसद्मनोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.1.4","meanings":["दर्भ","हुताश"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.59","page":"0075","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["इज्या स्त्रियां पुंसि मेनो धर्मो ना सत्रमस्त्रियाम् ।","बर्हिः क्लीबे वितानं स्यादस्त्रियां च धृतिः स्त्रियाम् ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.59","synonyms":["इज्या","मेन","धर्म","सत्र","वितान","धृति"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.2.4","page":"0377","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बर्हिः शुष्मा कृष्णवर्त्त्मा स्वाहापतिविरोचनौ ।","आश्रयाशो बृहद्भानुः शिखावान्भूनिकेतनः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.2.4","synonyms":["शुष्मन्","कृष्णवर्त्त्मन्","स्वाहापति","विरोचन","आश्रयाश","बृहद्भानु","शिखावत्","भूनिकेतन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.2.6","page":"0377","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्लीबेऽपां पित्तमप्पित्तं ज्योतिर्बर्हिर्हविश्च षण् ।","अपि वायुसखाऽनन्तः पाचनः पावनोऽनलः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.2.6","synonyms":["अपांपित्त","अप्पित्त","ज्योतिस्","हविस्","वायुसख","अनन्त","पाचन","पावन","अनल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.2.7","page":"0377","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बर्हिः शुष्म उदर्चिः स्याद्बहुलो हव्यवाहनः ।","अग्निहोत्रोऽग्निशुष्मा च बभ्रुः शुक्रश्च पावकः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.2.7","synonyms":["शुष्म","उदर्चिस्","बहुल","हव्यवाहन","अग्निहोत्र","अग्निशुष्मन्","बभ्रु","शुक्र","पावक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.70","page":"0469","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बर्होछदे बर्हिरग्नौ ब्रीहिभेदे तु हायनः ।","मस्तुः सक्तौ वर्हिवव्रे स्यादच्छः स्फटिकेऽपि च ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.70","synonyms":["बर्ह","हायन","मस्तु","बर्हि","अच्छ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.124","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विश्वप्सा नरि पावको हुतवहो हव्याशनो हव्यवाट्","स्युः पीतूशिगुषर्बुधा दमुनसा तुल्यो दमूना भुजिः ।","बर्हिःशुष्मणि बर्हिरुत्थ-धुवनौ ज्योतिश्च बर्हिः पुमान्","शुष्मा धूमपताक-तुत्थ-तिमिरघ्नाः कृष्णवर्त्मोषपः ॥ १२४ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.119","synonyms":["विश्वप्सन्","पावक","हुतवह","हव्याशन","हव्यवाह्","पीतु","उशिज्","उषर्बुध","दमुनस्","दमूनस्","भुजि","बर्हिःशुष्मन्","बर्हिरुथ्थ","धुवन","ज्योतिस्","शुष्मन्","धूमपताक","तुत्थ","तिमिरघ्न","कृष्णवर्त्मन्","उषप"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.32","page":"0136","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["मिथुने वल्लरिर्मञ्जा चमरा[21a]मञ्जरा न ना ।","पत्रबर्हिश्छदा न स्त्री पर्णं पत्रं दलं तथा ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.32","synonyms":["वल्लरि","मञ्जा","चमरा","मञ्जरा","पत्र","छद","पर्ण","दल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.9","page":"0184","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नेपालाद्या इक्षुभेदा अथ बर्हिः कुशोऽस्त्रियौ ।","कुथो दर्भो यज्ञियः स्यात्पवित्रं यज्ञभूषणम् ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.621","synonyms":["कुश","कुथ","दर्भ","यज्ञिय","पवित्र","यज्ञभूषण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.37","page":"0235","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["बर्हिर्वितानमस्त्री स्या[99a]त्सत्रमिज्याथ यज्ञियम् ।","यज्ञकर्मोचितमथ कुण्डपाय्यः ससोमकः ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1142","synonyms":["वितान","सत्र","इज्या","यज्ञिय","कुण्डपाय्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.11","page":"0094","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["केदारे हि बर्हिरुक्तो हुताशे","बर्होऽपर्णपिच्छयोः कोणके निः ।","मित्रः सूर्ये रत्नभेदे च नीलो","मस्तुः सक्तुर्निर्मलग्राब्णि चाच्छः ॥ ११ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"salini · pāda 1 syl. 4 हि (sub) pāda 2 syl. 4 र्ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.11","synonyms":["बर्ह","नि","मित्र","नील","मस्तु","सक्तु","अच्छ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.74","page":"0116","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["बर्हिर्दर्भेऽथ तमो राहौ वीर्ये सहो धनुश्चापे ।","स्नेहो गेहो लोहो *हो बर्हो गृहं पटहः ॥ ७४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.42","synonyms":["तमस्","सहस्","धनुस्","स्नेह","गेह","लोह","बर्ह","गृह","पटह"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"46","page":"0013","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन \"वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि\"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।","पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।","आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.48","synonyms":["त्सरु","भरु","मरु","चरु","शत्रु","तरु","मेरु","केतु","सेतु","हेतु","तन्तु","धातु","कशेरु","दारु","जतु","वस्तु","मस्तु","ग्रन्थि","प्रस्थ","सर्पिस्","हविस्","वपुस्","आयुस्","धनुस्","सौकुमार्य","शौक्ल्य","कार्ष्ण्य","दाक्ष्य","पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","पुर्","क्षुध्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"5.371","page":"0199","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दर्भे दभ्रः खरो बर्हिर्वीरः सूची कुथः कुशः ।","सीरी वानीरजो गुन्द्रः पवित्रकुतुकावपि ॥ ३७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.5.0.3","synonyms":["दर्भ","दभ्र","खर","सूची","कुथ","कुश","सीरी","वानीरज","गुन्द्र","पवित्र","कुतुक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.848","page":"0115","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["षष्ठे शरीरधातूनां बलयुक्ते(पु?तु) स त्रिषु ।","बर्हिस्तु क्ली कुशे यज्ञे जल व्योम्नि महत्यपि ॥ ८४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None बलयुक्ते(पु?तु) स त्रिषु (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.848","meanings":["कुश","यज्ञ","जल","व्योमन्","महत्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.849","page":"0115","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ना त्वग्नौ बाणशब्दस्तु बलिपुत्रासुरे पुमान् ।","इक्ष्वाकोश्च प्रपौत्रे स्यात् तथैवानोकहान्तरे ॥ ८४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.849","meanings":["अग्नि"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.5","page":"0052","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ज्वलनो जागृविर्बर्हिः कृष्णवर्त्मानलौ शुचिः ।","शुष्मदस्मौ तथा वीतिहोत्रानिलसखौ वसुः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.5","synonyms":["ज्वलन","जागृवि","कृष्णवर्त्मन्","अनल","शुचि","शुष्म","दस्म","वीतिहोत्र","अनिलसख","वसु"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.8","page":"0052","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सप्तोदर्चिरप्पित्तं च हव्यवाहाशुशुक्षणी ।","पचनो हिरण्यरेता बर्हिर्ज्योतिस्तमोहरः ॥ ८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 र (sub) pāda 3 syl. 4 हि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.8","synonyms":["सप्तार्चिस्","अप्पित्त","हव्यवाह","आशुशुक्षणि","पचन","हिरण्यरेतस्","ज्योतिस्","तमोहर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.110","page":"0066","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सेकिमं हरिपर्णं तु मूलकं हस्तिदन्तकम् ।","कुशो बर्हिः पवित्रं च कुथदर्भावुभौ समौ ॥ ११० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.110","synonyms":["सेकिम","हरिपर्ण","मूलक","हस्तिदन्तक","कुश","पवित्र","कुथ","दर्भ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.11","page":"0212","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हायनो व्रीहिगः पुंसि वह्नौ बर्हिस्तथा नरे ।","मस्तुर्धानाविकारे त्वच्छो नरे स्फटिकार्थगः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.6","synonyms":["हायन","मस्तु","अच्छ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.120","page":"0226","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["ह्रीबेरकेशयोर्बालस्तरोरन्यत्र विष्टरः ।","द्वापरः संशये बर्हिः कुशः छेदे तु पिप्पलः ॥ १२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.3","synonyms":["बाल","विष्टर","द्वापर","पिप्पल"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.167","page":"0018","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आशुशुक्षणिरप्पित्तं जातवेदा हुताशनः ।","हव्यवाहो हुतवहो बर्हिः शुष्मा विभावसुः ॥ १६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.64","synonyms":["आशुशुक्षणि","अप्पित्त","जातवेदस्","हुताशन","हव्यवाह","हुतवह","शुष्मन्","विभावसु"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.170","page":"0018","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्वाहापतिः शुचिः शुक्रो बर्हिर्ज्योतिर्विरोचनः ।","ज्वालाजिह्वः सप्त मन्त्रः शुष्मा धूमध्वजोऽपि च ॥ १७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.67","synonyms":["स्वाहापति","शुचि","शुक्र","ज्योतिस्","विरोचन","ज्वालाजिह्व","सप्तमन्त्र","शुष्मन्","धूमध्वज"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1367","page":"0217","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["यज्ञो यागो मखो मन्युः स्तोमश्च संस्तरः सवः ।","सप्ततन्तुः क्रतुः सत्रं वितानं बर्हिरध्वरः ॥ १३६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1252","synonyms":["यज्ञ","याग","मख","मन्यु","स्तोम","संस्तर","सव","सप्ततन्तु","क्रतु","सत्र","वितान","अध्वर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.3.10","page":"0316","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अपित्तं चापि बर्हिश्चेत्यग्नेर्नामानि सन्ति वै ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 भ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.3.10","synonyms":["अपित्त"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.5.2151","page":"0354","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दर्भः कुथः कुशो बर्हिः पवित्रं नाम पञ्चमम् ।","तेजनस्तु शरो गुन्द्रो मुञ्जो नाम चतुर्थकम् ॥ २१५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.5.271","synonyms":["दर्भ","कुथ","कुश","पवित्र","तेजन","शर","गुन्द्र","मुञ्ज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.1","page":"0177","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["को ब्रह्माण्डवायुसूर्याग्नियमदक्षान्मवर्हिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.1","head":"क"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.2","page":"0227","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथोऽर्थने च विषये धने वस्तुनि कारणे ॥","अभिधेये निवृत्तौ च कुशले च प्रयोजने ।","आस्था चालम्बनास्थानयत्नापेक्षास्वपि स्त्रियाम् ॥","कन्था मृण्मयभित्तौ तु स्त्रियां प्रावरणान्तरे ।","क्वाथोऽतिदुःखे मूर्छायां निष्काके च द्रवस्य च ॥","कुथो वर्णे कथने स्यान्न क्लीबं पुंसि बर्हिषि ।","कोथस्तु शाटिते नेत्ररोगभेदे च पुंस्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 थ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.2","head":"कुथ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.32","page":"0296","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्चस्तेजोरूपविष्ठास्वपि क्लीबं बुधे पुमान् ।","बर्हिः पुमान् वीतिहोत्रे भवेद्दर्भेऽपि न स्त्रियाम् ।","वाहसोऽजगरे नीरनिर्याणे सुनिषण्णके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.32","meanings":["वीतिहोत्र","दर्भ"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.112","page":"0227","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दमुना दमूना सन्ता वञ्चतिश्चाङ्कतिस्तथा ।","शुष्मा बहिर्बर्हिः शुष्मा नान्तः शुष्मोऽस्त्यदन्तकः ॥ ११२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 मू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.112","synonyms":["दमुनस्","दमूनस्","वञ्चति","अङ्कति","बहिस्","शुष्मन्","शुष्म"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.96","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अग्निर्हव्यवहः कृशानुरनलो वैश्वानरः पावकः","शोचिष्केश उषर्बुधो हुतवहः स्वाहासहायः शुचिः ।","सप्तार्चिर्दहनः समीरणसखो वह्निस्त्रिधामा शिखी","शुक्रः शुष्मकृपीडयोनिहुतभुग्बर्हिर्बृहद्भानवः ॥ ९६ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.31","synonyms":["अग्नि","हव्यवह","कृशानु","अनल","वैश्वानर","पावक","शोचिष्केश","उषर्बुध","हुतवह","स्वाहासहाय","शुचि","सप्तार्चिस्","दहन","समीरणसख","वह्नि","त्रिधामन्","शिखिन्","शुक्र","शुष्म","कृपीटयोनि","हुतभुज्","बृहद्भानु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.3.668","page":"0085","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कुशो मुनिः कुथो दर्भः क्लीबे बर्हिः पवित्रके ।","मुञ्जस्तु यज्ञियो मेध्यो मृदुत्वग्ब्रह्ममेखला ॥ ६६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.3.234","synonyms":["कुश","मुनि","कुथ","दर्भ","पवित्रक","मुञ्ज","यज्ञिय","मेध्य","मृदुत्वच्","ब्रह्ममेखला"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.1.65","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शुष्मघासिधसवोऽञ्चतिर्जुहूर्बाण ईषिरतुषग्रहाशिराः ।","छागवाहनपृदाकुबर्हिषः स्वर्णसप्तघृतमन्त्रदीधितिः ॥ ६५ ॥"],"metre":"rathoddhata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.1.62","synonyms":["शुष्मन्","घासि","धसव","अञ्चति","जुहू","बाण","ईषिर","तुषग्रह","आशिर","छागवाहन","पृदाकु","स्वर्ण","सप्तदीधिति","घृतदीधिति","मन्त्रदीधिति"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.196","page":"0158","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उन्माथः कूटयन्त्रेऽपि कुथः कम्बलबर्हिषोः ।","काशे क्षुते च क्षवथुर्ग्रन्थो द्वात्रिंशदक्षरे ॥ १९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.204","head":"कुथ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.452","page":"0253","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रसे क्रूरे च विकृतौ बीभत्सस्त्रिषु नाऽर्ज्जुने ।","व्यासो मुनौ च विस्तारे बर्हिर्ना कुशशुष्मणोः ॥ ४५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.468","meanings":["कुश","शुष्मन्"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.9","page":"0273","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["गोमयकुमुदबिम्बशङ्खाश्रमशैलसुवर्णतोरणाः ।","नूपुरशिखरतूर्यनिर्य्यासगृहाङ्कुशबर्हिपल्लवाः ॥ ९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.9","synonyms":["गोमय","कुमुद","बिम्ब","शङ्ख","आश्रम","शैल","सुवर्ण","तोरण","नूपुर","शिखर","तूर्य","निर्य्यास","गृह","अङ्कुश","पल्लव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.53","page":"0234","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["फली ताम्रादिफलके बर्हिर्नाग्नौ नपुं कुश ।","ब्रह्मा रुद्रेंद्रभृग्वादिविप्रर्त्विग्यज्ञधातृषु ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.53","meanings":["अग्नि","कुश"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}