{"stem":"बाष्प","iast":"bāṣpa","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.307","page":"16","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वैवर्ण्यं कालिकाथाश्रु बाष्पो नेत्राम्बु रोदनम् ।","अस्रमस्रु प्रलयस्त्वचेष्टतेत्यष्ट सात्त्विकाः ॥ ३०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ल (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.235","synonyms":["वैवर्ण्य","कालिका","अश्रु","नेत्राम्बु","रोदन","अस्र","अस्रु","प्रलय"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.3.5","page":"43","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संतापः संज्वरो बाष्प ऊष्मा जिह्वाः स्युरर्चिषः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.3.5","synonyms":["संताप","संज्वर","ऊष्मन्","जिह्वा","अर्चिस्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.130","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बाष्पमूष्माश्रु कशिपु त्वन्नमाच्छादनं द्वयम् ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.247","meanings":["ऊष्मन्","अश्रु"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"20.1.1","page":"0131","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शापः शपथ आक्रोशे त्रपु सीसकरङ्गयोः ।","रोपश्च रोपणे बाणे बाष्प उष्मणि चाश्रुणि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.20.1.1","meanings":["उष्मन्","अश्रु"]},{"kosha":"GBTV","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"45","page":"0004","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रसा च गोस्तनी द्राक्षा नन्दिन्यानन्दवल्लरी ।","झिल्यां बाष्पः शाकिनी च करविन्दा महत्यसौ ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GBTV#GBTV.0.0.45","synonyms":["रसा","गोस्तनी","द्राक्षा","नन्दिनी","आनन्दवल्लरी","झिल्ली","शाकिनी","करविन्दा"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"3.40","page":"0025","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["झिल्यां बाष्पः शाकिनी च करवन्दा महत्यसौ ।","नानाजातीयशाकानां शाकी प्रोक्ता समाहृतिः ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.3.0.40","synonyms":["झिल्ली","शाकिनी","करवन्दा","शाकी"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.150","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नेत्रार्थादम्बुपर्यायं बाष्पास्रावश्रु रोदनम् ।","नालोतम स्त्रियामक्ष्णोरूर्ध्वं ये रोमपद्धती ॥ १५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.150","synonyms":["अस्र","अश्रु","रोदन","नालोत"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.2.26","page":"0379","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रतप्तादुद्भवे पुंसि बाष्प ऊष्मश्च पुंस्ययम् ।","कल्पद्रौ केशवकृते भुवस्कन्धे द्वितीयके ।","भूस्थदेवप्रकाण्डोऽयं द्वितीयः सिद्धिमागतः ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.2.26","synonyms":["ऊष्म"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.112","page":"0429","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अस्रं चास्त्र्यस्रुबाष्पाश्रूण्यथ स्यात्प्रलयः पुमान् ।","नष्टचेतस्त्वमथ च स्त्रियां चिन्ता तु चिन्तिया ॥ ११२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.112","synonyms":["अस्र","अस्रु","अश्रु","प्रलय","चिन्ता","चिन्तिया"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.134","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["संतापः[15a] संज्वरो दाहो पुंस्यूष्मा बाष्पमस्त्रियाम् ।","धूमोऽम्भःसूर्वायुवाहोऽग्निवाहोऽग्निध्वजः स्तरीः ॥ १३४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.129","synonyms":["संताप","संज्वर","दाह","ऊष्मन्","धूम","अम्भःसू","वायुवाह","अग्निवाह","अग्निध्वज","स्तरी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.204","page":"0097","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्तम्भः स्वेदः स्वरभ्रंशो रोमाञ्चोऽपि विवर्णता ।","बाष्पश्च कम्पः प्रलय इत्यष्टौ सात्त्विका मताः ॥ २०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.213","synonyms":["स्तम्भ","स्वेद","स्वरभ्रंश","रोमाञ्च","विवर्णता","कम्प","प्रलय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.208","page":"0098","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["विवर्णता तु कालिका दृगम्बुबाष्पमस्त्रियाम् ।","तथैव लोतमस्रु चाश्रु मुस्रमश्र-रोदने ॥ २०८ ॥"],"metre":"pancacamara","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.217","synonyms":["विवर्णता","कालिका","दृगम्बु","लोत","अस्रु","अश्रु","मुस्र","अश्र","रोदन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.54","page":"0113","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["द्वीपो निपः कुणपमण्डपबाष्पशष्प-","यूपानि विष्टपयुतः कुतपोष्मपौ च ।","तल्पः शफोऽप्यथ च कम्बु सडिम्ब[बि]म्बं","जम्भः कुसुम्भकलभौ ककुभो निभश्च ॥ ५४ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.22","synonyms":["द्वीप","निप","कुणप","मण्डप","शष्प","यूप","विष्टप","कुतप","ऊष्मप","तल्प","शफ","कम्बु","डिम्ब","बिम्ब","जम्भ","कुसुम्भ","कलभ","ककुभ","निभ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.59","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्याशायां बन्धके चित्तरोगे","पुंस्याधिः स्यादप्यधिष्ठानके च ।","रोगे बाष्पे व्याधिरुक्तो विधिस्तु","काले दैवे ब्रह्मणि स्याद्विधाने ॥ ५९ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.10","head":"व्याधि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.32","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पत्रे च पक्षे छदनं प्रदिष्टं","स्यात्तोदनं च व्यथने च तोत्रे ।","स्याद्रोदनं क्रन्दने बाष्पवाचि","गुदे त्वपानं पवनान्तरे ना ॥ ३२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 7 ने (sub) pāda 2 syl. 1 गु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.53","head":"रोदन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.22.7","page":"0272","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बाष्पोऽस्त्रियामूष्मणि नेत्रतोये","चुपो लये मन्दगतौ पराभः ।","स्त्रियां न बाले यवसेऽस्ति शष्पं","पुंसि त्विदं स्यात्प्रतिभावहानौ ॥ ७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.22.7","meanings":["ऊष्मन्","नेत्रतोय"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"26","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निघादयःशब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं निघः पर्वतः । अयं सङ्घः समूहः । अयमुद्घः प्रशस्तः । अयमुपघ्न आश्रयः पर्वतश्च । अयमोघो नदीवेगः पुरुषारम्भश्च । विघ्नः कर्मनिघातः । घर्मो निदाघः । अर्घः पूजा मूल्यविशेषः । वर्णो हरितपीतादिः ब्राह्मणादिः अकारादीनि चाक्षराणि ।","पणगुणगणकणशोणाः किणफणघुणशाणबाणचूर्णाश्च ।","नित्यं हि पुंसि पन्था बाष्पोष्माध्वानश्च विज्ञेयाः ॥ २६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.28","synonyms":["निघ","सङ्घ","उद्घ","उपघ्न","ओघ","विघ्न","घर्म","अर्घ","वर्ण","पण","गुण","गण","कण","शोण","किण","फण","घुण","शाण","बाण","चूर्ण","पथिन्","ऊष्मन्","अध्वन्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"27","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पणादयः शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं पणो विंशतिगण्डकः । अयं गुणः सङ्ख्याख्यः शुक्लादिः[दि] पाटलादिश्च । अयं गणः सङ्घातः । अयं कणः परमाणुः । शोणो नदः । किणो निकषः । फणो भुजङ्गः । घुणः कीटविशेषः । शाणः पाषाणविकारः । बाणः शरः असुरः घृष्टिका च । अयं चूर्णः शकलः खण्ड इत्यर्थः । अयं पन्था मार्गः । अयं बाष्पोऽश्रु । अयमूष्मा घर्मः । अयमध्वा मार्गः । नित्यग्रहणं विभाषानिवृत्त्यर्थम् ।","नपुंसके श्वभ्रतृणरणार्णानि ।","वीणातूणाघोणाघृणास्तु नियतं स्त्रियां विद्यात् ॥ २७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.29","synonyms":["पण","गुण","गण","कण","शोण","किण","फण","घुण","शाण","बाण","चूर्ण","पथिन्","ऊष्मन्","अध्वन्","श्वभ्र","तृण","रण","ऋण","वीणा","तूणा","घोणा","घृणा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.16","page":"0022","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्सो व्योम्न्यम्बुधौ कूपे जलाधारान्तरेऽपि च ।","ऊष्मा त्वौष्ण्यगुणे ग्रीष्मे बाष्पे शषसहेषु च ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.16","head":"ऊष्मन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.65","page":"0048","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिषु तद्भवतत्साधुतद्धितक्षेप्यवस्तुषु ।","आस्रं क्ली रुधिरे बाष्पे कचे ना त्र्यस्रयोगिनि ॥ ६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.65","head":"आस्र"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.11","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तुषवह्नौ कुकूलः स्यात्तुल्यौ संतापसंज्वरौ ।","बाष्पे ऊष्माप्यथो वाह्निजिह्वा कीला शिखार्चिषः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.11","synonyms":["तुषवह्नि","कुकूल","संताप","संज्वर","ऊष्मन्","वह्निजिह्वा","जिह्वा","कीला","शिखा","अर्चिस्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.94","page":"0028","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बाष्पो श्रमांशु (?) नेत्राम्बु घर्मः स्वेदः श्रमाम्बु च ।","पुलकः कण्टको रोमहर्षो रोमाञ्च इत्यपि ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.27","synonyms":["अश्रु","नेत्राम्बु","घर्म","स्वेद","श्रमाम्बु","पुलक","कण्टक","रोमहर्ष","रोमाञ्च"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.452","page":"0057","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अस्रमस्रु च नेत्राम्बु बाष्पो लोतस्तथाऽश्रु वै ।","मूर्च्छा तु प्रलयश्चैवासात्विकाऽचेष्टिताऽखित्वा ॥ ४५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 खि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.415","synonyms":["अस्र","अस्रु","नेत्राम्बु","लोत","अश्रु","मूर्च्छा","प्रलय","अचेष्टिता"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.3.1930","page":"0317","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊष्मा बाष्पश्च नाम वै बाष्पस्य कथ्यते बुधैः ॥ १९३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.3.18","synonyms":["ऊष्मन्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.1013","page":"0126","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रास्त्रमस्रं पुमान् बाष्पः स्यादथान्यस्य वतुस्नः ।","अन्यथाकरणं माया स्वत एवासतः पुरा ॥ १०१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.78","synonyms":["अस्त्र","अस्र","माया"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.6.30","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गोधिभालौ महाशङ्खो देवदीपस्तु लोचनम् ।","अम्बकं चाथ नेत्राम्बु बाष्पो ना लोतमस्त्रियाम् ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.6.30","synonyms":["गोधि","भाल","महाशङ्ख","देवदीप","लोचन","अम्बक","नेत्राम्बु","लोत"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.9","page":"0214","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रीष्मोष्णबाष्पा ऊष्माण ऊर्जावुत्साहकार्तिकौ ।","ऋषिस्तु वेदे भृग्वादौ ज्ञानवृद्धे दिगंबरे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.9","head":"ऊष्मन्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.40","page":"0217","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बाष्पोऽश्रुण्यंबुधूमे च भानवोऽर्कहरांशवः ।","भ्रूणोऽर्भके स्त्रैणगर्भे गर्भिण्यां श्रोत्रियद्विजे ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.40","meanings":["अश्रु","अम्बुधूम"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}