{"stem":"भस्त्रा","iast":"bhastrā","found":true,"koshas":11,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.908","page":"36","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तैजसावर्तनी मूषा भस्त्रा चर्मप्रसेविका ॥ ९०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.767","synonyms":["तैजसावर्तनी","मूषा","चर्मप्रसेविका"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.10.56","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["तैजसावर्तनी मूषा भस्त्रा चर्मप्रसेविका ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.10.56","synonyms":["तैजसावर्तनी","मूषा","चर्मप्रसेविका"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.8.67","page":"0209","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्त्रियामावर्त्तनी चाथ भस्त्राका भस्त्रिका पुनः ।","प्रसेविका सेविका च चर्मणो वारिपूरणी ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.8.67","synonyms":["आवर्त्तनी","भस्त्रिका","प्रसेविका","सेविका"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.27","page":"0463","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["धारा परम्परा गुन्द्रा छत्रा दंष्ट्रा च भस्त्रया ।","प्रतिसीरा च मथुरा मात्रा भद्रा च मन्दुरा ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.27","synonyms":["धारा","परम्परा","गुन्द्रा","छत्रा","दंष्ट्रा","प्रतिसीरा","मथुरा","मात्रा","भद्रा","मन्दुरा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.70","page":"0278","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भेद्यवत्सर्वचर्मीणं दृतिर्भस्त्रा च खल्वकः ।","प्रसेवकः पुमानत्र द्वयोश्चर्मप्रसेविका ॥","भूते दृत्यां कलस्यां च दार्त्तेयं कालशेयवत् ।","चर्मणो जलपात्रे स्यादालूः करकपात्रिका ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1574","synonyms":["सर्वचर्मीण","दृति","खल्वक","प्रसेवक","चर्मप्रसेविका","दार्त्तेय","कालशेय","आलू","करकपात्रिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.67","page":"0102","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["यात्रा मात्रा चित्रा छत्रा","भस्त्रा भद्रा क्षुद्रा मुद्राः ।","इन्द्रा गुन्द्रा वध्री धारा","धीरा कारा कस्तूरी च ॥ ६७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.40","synonyms":["यात्रा","मात्रा","चित्रा","छत्रा","भद्रा","क्षुद्रा","मुद्रा","इन्द्रा","गुन्द्रा","वध्री","धारा","धीरा","कारा","कस्तूरी"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"12","page":"0001","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["यावानिति समुच्चयो कश्चिद्यस्त्रान्तः शब्दः स नपुंसके बोद्धव्यः । पुत्रमन्त्रश्वित्रशब्दान् वर्जयित्वेत्यर्थः । यथा । सूत्रं शस्त्रं शास्त्रं मित्रं पत्रं पवित्रं च । गात्रं पोत्रं पात्रं दात्रं सत्रं परित्रं चेत्यादि । अयं पुत्रः सुतः । अयं मन्त्रो होमवाच्यो वेदश्च । हि शब्दोऽनुक्तसमुच्चयार्थः ।","तेन छत्रछात्रविष्णुमित्रादीनां पुंस्त्वप्राप्तेः सिद्धिः । अयं छत्रो नर्त्तकः आतपवारणवाचकस्य छत्रशब्दस्य नपुंसकतैव । इदं छत्रं वर्षातपवारणम् । अयं छत्रोऽध्येता । अयं विष्णुमित्रः कश्चित्पुरुषः ।","यात्रामात्राभस्त्रादंष्ट्रा विद्यात् स्त्रियां वरत्रा च ।","इदूदन्तं यच्चैकाच् शरद्दरद्दृषत्प्रावृषश्चैव ॥ १२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.12","synonyms":["सूत्र","शस्त्र","शास्त्र","मित्र","पत्र","पवित्र","गात्र","पोत्र","पात्र","दात्र","सत्र","परित्र","पुत्र","मन्त्र","छत्र","छात्र","विष्णुमित्र","यात्रा","मात्रा","दंष्ट्रा","वरत्रा","शरद्","दरद्","दृषद्","प्रावृष्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"13","page":"0002","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["यात्रामात्रादिकान् शब्दान् स्त्रियां स्त्रीलिङ्गे विद्याज्जानीयादित्यर्थः । इयं यात्रा तीर्थादिगमनम् । इयं मात्राऽक्षरावयवस्तोकं च । इयं भस्त्रा लोहधमनी । इयं दंष्ट्रा दशनविशेषः । इयं वरत्रा त्रिगुणीकृता रज्जुः । वरत्रादीनामापि त्रान्तत्वान्नपुंसकत्वे प्राप्ते । ब्रूमः । त्रप्रत्ययाभावात्तद्व्यवस्थाभावादिति । भावान्तं त्र च । भाववाचकाद्धातोस्त्रप्रत्ययः स्यात् । ईच्च ऊच्च ईदूतौ तावन्ते यस्य तदिदं शब्दरूपमीदूदन्त अन्तःशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । द्वन्द्वान्ते श्रूयमाणं पदं प्रत्येकमभिसम्बध्यते इत्युक्तत्वात् । एकोऽच् यस्य तत् एकाच् एकस्वरमित्यर्थः । ईदूदन्तं यच्चैकाच् स्त्रियां तच्छब्दरूपं भवति । इयं स्त्री योषित् । इयं श्रीर्देवताविशेषः प्रभुशक्तिश्च । इयं भ्रूरक्ष्णोरुपरिरेखा । एकाजिति किम् । सेनानीः । ग्रामणीः । शरदादयोऽपि स्त्रियाम् । इयं शरत् ऋतुविशेषः । इयं दरत् ग्रीवास्थानम् । इयं दृषत् शिला । इयं प्रावृट् जलधरसमयः । चकारः समुच्चयार्थः । एवकारोऽवधारणे ।","स्थूणोर्णे स्त्रीयोगे स्तो गृहशशपूर्वकयोर्नपुंसकता ।","सर्वस्याक्षिनाम्नो जलनाम्नश्चैव मुक्त्वापः ॥ १३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.13","synonyms":["यात्रा","मात्रा","दंष्ट्रा","वरत्रा","स्त्री","श्री","भ्रू","शरद्","दरद्","दृषद्","प्रावृष्","स्थूणा","ऊर्णा","गृहस्थूण","शशोर्ण","अक्षि","जल","अप्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.72","page":"0016","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रियां च राज्यपालिन्यां दास्यां चाथ बलिध्वनिः ।","योनौ वायौ च भस्त्रा तु वह्निध्मानदृतावपि ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.72","meanings":["वह्निध्मान","दृति"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.73","page":"0016","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["भेदे सप्तदशस्तोमविच्युतेरिषुधावपि ।","भक्तिर्भागे सेव्यमाने लक्षणायां च सेवने ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.73","meanings":["सप्तदशस्तोमविच्युतिभेद","इषुधि"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.422","page":"0154","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चर्मप्रसेविका भस्त्रा विशिष्यैव विभाव्यताम् ।","वेधिन्यास्फोटिनी तुल्ये शाणे तु निकषः कषः ॥ ४२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.422","synonyms":["चर्मप्रसेविका","वेधिनी","आस्फोटिनी","शाण","निकष","कष"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.2.55","page":"0217","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रतिसीरा दशा भद्रा भस्त्रा छत्रा कशा कुशा ।","यात्रा मात्रा बला माला दंष्ट्रा लीला च शङ्कुला ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.2.25","synonyms":["प्रतिसीरा","दशा","भद्रा","छत्रा","कशा","कुशा","यात्रा","मात्रा","बला","माला","दंष्ट्रा","लीला","शङ्कुला"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.608","page":"0104","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चित्रकाद्युपसामग्र्यामिषीका तूलिका मता ।","चर्मप्रसेचका(वको?) भस्त्रा भस्त्रिका भस्त्रिरित्यपि ॥ ६०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.608","synonyms":["इषीका","तूलिका","चर्मप्रसेच्का","भस्त्रिका","भस्त्रि"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1531","page":"0243","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चर्मप्रसेविका भस्त्रा प्रोक्तश्चर्मप्रसेवकः ।","आस्फोटनी वेधनिका मौक्तिकछेदशस्त्रकम् ॥ १५३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1468","synonyms":["चर्मप्रसेविका","चर्मप्रसेवक","आस्फोटनी","वेधनिका"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.8.58","page":"0157","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भस्त्राका भस्त्रका भस्त्रा भस्त्री चर्मप्रसेविका ।","आस्फोटनी वेधनिका वेधनीत्यपि कुत्रचित् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.8.58","synonyms":["भस्त्राका","भस्त्रका","भस्त्री","चर्मप्रसेविका","आस्फोटनी","वेधनिका","वेधनी"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.5.1524","page":"0184","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["आस्फोटनी वेधनिका व्योकारो लोहकारकः ।","कर्मारः स्यादयस्कारो भस्त्रा चर्मप्रसेविका ॥ १५२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.5.16","synonyms":["आस्फोटनी","वेधनिका","व्योकार","लोहकारक","कर्मार","अयस्कार","चर्मप्रसेविका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"7.1.2314","page":"0281","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["लाक्षा लिक्षार्भटी यूका द्रोणी कम्बिर्द्रुणी भ्रमिः ।","त्रिफला रोचना भस्त्रा शम्या प्रच्छर्दिका सिरा ॥ २३१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.7.1.11","synonyms":["लाक्षा","लिक्षा","अर्भटी","यूका","द्रोणी","कम्बि","द्रुणी","भ्रमि","त्रिफला","रोचना","शम्या","प्रच्छर्दिका","सिरा"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}