{"stem":"भुजिष्य","iast":"bhujiṣya","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.26","page":"18","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ ।","अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ॥ ३५८ ॥","पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः ।","ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ॥ ३५९ ॥","डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।","दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ॥ ३६० ॥","परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.26","synonyms":["दरिद्र","दुर्विध","दुःस्थ","दुर्गत","निःस्व","कीकट","अकिंचन","अधिप","ईश","नेतृ","परिवृढ","अधिभू","पति","इन्द्र","स्वामिन्","नाथ","आर्य","प्रभु","भर्तृ","ईश्वर","विभु","ईशितृ","इन","नायक","नियोज्य","परिचारक","डिङ्गर","किंकर","भृत्य","चेट","गोप्य","पराचित","दास","प्रेष्य","परिस्कन्द","परिकर्मिन्","परान्न","परिपिण्डाद","परजात","परैधित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.10.17","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भृत्ये दासेरदासेयदासगोप्यकचेटकाः ।","नियोज्यकिङ्करप्रैष्यभुजिष्यपरिचारकाः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.10.29","synonyms":["भृत्य","दासेर","दासेय","दास","गोप्यक","चेटक","नियोज्य","किङ्कर","प्रैष्य","परिचारक"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.365","page":"0043","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दासो दासेरकश्चेटो भुजिष्यः किङ्करो मतः ।","श्लक्ष्णो मधुरवाक् प्रोक्तः स्थूललक्षो बहुव्ययी ॥ ३६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.210","synonyms":["दास","दासेरक","चेट","किङ्कर","श्लक्ष्ण","मधुरवाच्","स्थूललक्ष","बहुव्ययिन्"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.2.27","page":"0155","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भुजिण्या प्रैष्यमात्रे स्याद्भुजिष्यश्चानधीनकः ।","प्रणाय्योऽसम्मते ख्यातश्चाभिलाषविवर्जिते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.2.27","meanings":["प्रैष्यमात्र","अनधीनक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.8.32","page":"0205","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नियोज्यकिङ्करप्रेष्यभुजिष्यपरिचारकाः ।","पराचितपरिस्कन्नपरजातपरैधिताः ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.8.32","synonyms":["नियोज्य","किङ्कर","प्रेष्य","परिचारक","पराचित","परिस्कन्न","परजात","परैधित"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.20","page":"0216","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परिकर्मी परिस्कन्दनियोज्यपरिचारकाः ।","भुजिष्योऽभ्यागारिकस्तु कुटुम्बव्यापृतः स यः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.20","synonyms":["परिकर्मिन्","परिस्कन्द","नियोज्य","परिचारक","अभ्यागारिक","कुटुम्बव्यापृत"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.39","page":"0205","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["यामस्त्री सा यामकिनी भुजिष्या कारकामिनी ।","कामकूटा विभ्रमोऽस्याः वारमुख्या तु सत्कृता ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.834","synonyms":["यामस्त्री","यामकिनी","कारकामिनी","कामकूटा","विभ्रम","वारमुख्या"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.4.41","page":"0298","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रैष्य-दासेर-दासेय-नियोज्य-परिचारकाः ।","पराचित-परिस्कन्द-भुजिष्य-परिकर्मिणः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.4.38","synonyms":["प्रैष्य","दासेर","दासेय","नियोज्य","परिचारक","पराचित","परिस्कन्द","परिकर्मिन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.77","page":"0298","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सरिद्भिदि स्त्री परुषस्य भावे","पारुष्यमिन्द्रस्य वनेऽपि षण्ढे ।","ना गीष्पतौ स्यादथ ना भुजिष्यः","सहाय उक्तः करसूत्रकेऽन्त्ये ॥ ७७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.78","meanings":["सहाय","करसूत्रक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.78","page":"0298","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["त्रय्यां स्वतन्त्रे गणिकासु दास्यां","स्त्रियामथो केतकवाचके ना ।","चक्षुष्य उ[42a]क्तोऽपि च पुण्डरीक-","द्रुमे कुलत्थेऽथ भगे द्वयोनम् ॥ ७८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 1 syl. 4 उ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.79","meanings":["स्वतन्त्र","गणिका","दासी"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1301","page":"0161","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुंस्यप्येके विदुर्लोके क्लीबमेव जले विदुः ।","भुजिष्यस्तु द्वयोर्दासे वने तु स क्ली पुमान् पुनः ॥ १३०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None वने तु स क्ली पुमान् पुनः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1301","meanings":["दास","वन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1302","page":"0161","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["आचार्यऽप्योदने चापि रभसो हस्तसूत्रके ।","त्रिस्तु भोक्तरि विज्ञेयमनधीनसहाययोः ॥ १३०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1302","meanings":["आचार्य","ओदन","हस्तसूत्रक","भोक्तृ","अनधीन","सहाय"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.588","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रेष्यो भुजिष्यश्चेतालो नियोज्यो दारकोऽपि च ।","अलसे मन्दतुन्दौ च परः परिमृजोऽपि च ॥ ५८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.588","synonyms":["प्रेष्य","चेताल","नियोज्य","दारक","मन्द","तुन्द","पर","परिमृज"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.533","page":"0068","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गोप्यः प्रेष्यो भुजिष्यश्च परान्नः परिचारकः ।","परिकर्मी परिस्कन्दः पराचितः परैधितः ॥ ५३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 चि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.43","synonyms":["गोप्य","प्रेष्य","परान्न","परिचारक","परिकर्मिन्","परिस्कन्द","पराचित","परैधित"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.8.25","page":"0154","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नीचे निहीनहीनापसदजान्मपृथग्जनाः ।","विवर्णः प्राकृतक्षुल्लक्षुल्लकेतरपामराः ।","भृत्ये भुजिष्यदासेयदासेरपरिचारकाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.8.25","synonyms":["नीच","निहीन","हीन","अपसद","जाल्म","पृथग्जन","विवर्ण","प्राकृत","क्षुल्ल","क्षुल्लक","इतर","पामर","भृत्य","दासेय","दासेर","परिचारक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.46","page":"0261","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पानीयं सलिले क्लीबं पातव्ये पुनरन्यवत् ।","पौलस्त्यो ना धनाधीशे दशकण्ठे विभीषणे ॥","वलयं कङ्कणे क्लीबं कण्ठरोगे पुमानयम् ।","वालेयं स्याद्वलिहिते मृदौ त्रिषु खरे पुमान् ॥","ब्राह्मण्यं ब्रह्मवृन्दे स्यात्ब्राह्मणत्वेऽपि न द्वयोः ।","भरण्युर्ना चण्डभानौ मृगाङ्के च विभावसौ ॥","भुजिष्यः पुंसि दासे स्यात्स्वन्त्रहस्तसूतत्रके ।","स्त्रियां दासीगणिकयोः स्वतन्त्रायामपि क्वचित् ॥","मलयो ना चलारामदेशेषु स्त्री तथौषधे ।","मङ्गल्यो ना त्रायमानामसूराश्वत्थबिल्वके ॥","स्त्रियात्तु रोचनाशुक्लवचाशमीमिमीषु च ।","अधःपुष्प्यां स्त्रियां दध्नि क्लीबं शिवकरे त्रिषु ॥","मृगयुर्ना शृगाले स्याद् व्याधे पितामहेऽपि च ।","रहस्या स्त्री सरिद्भदे गोपनीयेऽभिधेयवत् ॥","विजया पार्वतीसख्यां तिथिभेदेऽपि च स्त्रियाम् ।","विजयस्तु जये पुंसि तथा गाण्डीवधन्वनि ॥","विस्मयः पुंसि दर्ये स्यात्स्यन्देहाश्चर्ययोरपि ।","विषयो यस्य यो ज्ञातस्तत्रदेशे च गोचरे ॥","रूपादौ स्याज्जनपदे कान्तादौ च भवेत्पुमान् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 सू (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 पि (sub) pāda 3 syl. 7 द्भ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.46","meanings":["दास","स्वतन्त्र","हस्तसूत्रक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.5.1566","page":"0189","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दासे तु भृत्यदासेयदासेरप्रेष्यकिंकराः ।","नियोज्यो गोप्यकश्चेटो भुजिष्यः परिचारकः ॥ १५६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.5.58","synonyms":["भृत्य","दासेय","दासेर","प्रेष्य","किंकर","नियोज्य","गोप्यक","चेट","परिचारक"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.318","page":"0202","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वीर्य्यं प्रधानधातौ च भयं भीकुब्जपुष्पयोः ।","अनधीनेऽसहाये च भुजिष्यो हस्तसूत्रके ॥ ३१८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.332","meanings":["अनधीन","असहाय","हस्तसूत्रक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.2","page":"0136","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दासे भृत्यः परिस्कन्दः परजातः परैधितः ।","नियोज्यचेटकप्रेष्यभुजिष्यपरिचारकाः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.2","synonyms":["दास","भृत्य","परिस्कन्द","परजात","परैधित","नियोज्य","चेटक","प्रेष्य","परिचारक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.4","page":"0136","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बन्धके स्थित आयत्तो भक्तायैव स्थितः कृतः ।","स्वस्कन्दो भिन्नकुंभश्च भुजिष्यो दासमोचितः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.4","synonyms":["आयत्त","कृत","स्वस्कन्द","भिन्नकुम्भ"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.22","page":"0255","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भावितौ लब्धवासितौ भुजिष्यौ स्वैरिकिङ्करौ ।","मधुरौ स्वादुसुन्दरौ मूर्च्छितौ मूढसोच्छ्रयौ ॥ २२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 सि (sub) pāda 3 syl. 7 न्द (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.22","meanings":["स्वैरिन्","किङ्कर"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}